Volledig scherm
Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD). © ANP

'Nederlandse diplomaten in problemen door minister Blok'

Kan VVD-minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken nog door na zijn omstreden uitspraken over de multiculturele samenleving? ,,Reken maar dat dit het werk van onze diplomaten in het buitenland moeilijker maakt.”

Hoewel de coalitiepartijen genoegen nemen met de voorzichtige excuses die Blok woensdag maakte voor zijn ‘te scherpe bewoordingen’, is de kritiek op de minister nog niet verstomd. Zo eist een kritische groep D66-leden dat Blok dieper door het stof gaat. Doet hij dat niet, dan moet op zijn aftreden worden aangestuurd, vinden de D66’ers.

Blok deed nogal wat stof opwaaien door te zeggen dat hij geen enkel land kent waar ‘etnische groepen vreedzaam met elkaar samenleven’. Ook noemde hij Suriname een ‘mislukte staat’ en stelde hij dat ‘gekleurde mensen’ in Oost-Europese landen geen kans hebben op een normaal leven.

'Onzin'

Quote

Door dit soort onzin weet je zeker dat niemand meer naar je luistert

Arend Jan Boekestijn, oud-VVD’er en historicus

De minister deed zijn uitspraken tijdens een besloten bijeenkomst, waarvan deze week beelden opdoken. ,,Hij heeft de rest van zijn carrière nodig om deze schade te herstellen”, zegt oud-VVD’er en historicus Arend Jan Boekestijn. Hij zat jarenlang samen met Blok in de Kamerbankjes. ,,Door dit soort onzin weet je zeker dat niemand meer naar je luistert.”

Volgens Boekestijn klopt er weinig van de uitspraken die Blok deed. Zo zei de minister letterlijk: ,,Over xenofobie ben ik, vrees ik, zeer pragmatisch. Ik heb de vraag uitgezet op mijn ministerie, maar dat doe ik hier ook: noem mij één voorbeeld van een multi-etnische of multiculturele samenleving waar de oorspronkelijke bevolking nog woont – dus dan vallen Australië en de VS af, want daar is de oorspronkelijke bevolking uitgeroeid – en waar een vreedzaam samenlevingsverband is. Ik ken hem niet.”

Pertinente onzin, zegt Boekestijn. ,, In de meeste Europese landen leven de meeste etnische groepen betrekkelijk geweldloos samen. Dat geldt ook voor landen als Senegal, Botswana en Singapore. Het klopt dus niet dat een multiculturele samenleving niet vreedzaam kan zijn.”

'Geen gevechten in Amsterdam'

Boekestijn stelt dat er ‘absoluut spanningen in de multiculturele samenleving zijn’. ,,Dat ontkent niemand. Maar ik woon zelf in Amsterdam en het is niet zo dat gangs elkaar lopen te bevechten. Zo erg is het gelukkig niet in ons land.”

Volgens het voormalig VVD-Kamerlid zijn de uitspraken van Blok ‘gevaarlijk en buitengewoon onverstandig’. ,,Als je dit zegt, is het gevolg dat we moeten homogeniseren. Ik heb in mijn collegezaal studenten van Marokkaanse en Turkse afkomst. Voor hen zijn deze uitspraken weinig bemoedigend. Hun aanwezigheid is kennelijk een probleem.”

Uitspraken gekraakt 

Eerder kraakten deskundigen al de uitspraak van Blok dat Suriname een mislukte staat zou zijn, vanwege de etnische opdeling in het land. ‘Cafépraat’, noemde een Surinaamse publicist het. Een hoogleraar erkent wel dat vreemdelingenhaat deels ingebakken zit, zoals Blok beweerde. ,,Baby’s hebben al angst voor vreemden, dus dat zit diep ingebakken”, aldus Mark van Vugt van de Vrije Universiteit.

Boekestijn vreest dat Blok nog lang last zal hebben van zijn uitlatingen. ,,Ik begrijp niet wat Stef heeft bezield om dit zo te zeggen. In het buitenland wordt dit allemaal opgetekend, dit komt ook in de Engelstalige pers terecht. Reken maar dat dit het werk van onze diplomaten in het buitenland moeilijker maakt.”

Volledig scherm
Historicus en voormalig VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn

Coalitie: nu geen debat met minister Blok

Oppositiepartijen PvdA en SP vangen bot met hun wens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken zo snel mogelijk aan de tand te voelen over zijn kritische uitlatingen over migratie, de multiculturele samenleving en het ,,mislukte'' Suriname. De coalitiepartijen hebben geen behoefte aan een onmiddellijk debat met de bewindsman.

Volgens de VVD, de partij van Blok, is er geen noodzaak de Tweede Kamer uit de zomerpauze terug te roepen. Ook CDA, D66 en ChristenUnie vinden een gesprek nu niet nodig.

Oppositiepartij PvdA daarentegen stelde dat de Kamercommissie Buitenlandse Zaken volgende week zou moeten terugkomen van het reces voor een debat met Blok. ,,Dit kan niet wachten tot na de zomer'', aldus PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen. Volgens haar kunnen de uitspraken niet door de beugel en schaden zij ook de positie van Nederland in het buitenland. Voor haar pleidooi kreeg ze meteen steun van de SP, maar niet van alle oppositiepartijen.

De VVD staat open voor een debat na het zomerreces. Eerst krijgt de minister de ruimte iets te doen met de kritische reacties uit het buitenland op zijn opmerkingen. ,,Indien de behoefte blijft bestaan nadat Blok zijn werk heeft gedaan naar die landen die zich aangesproken voelen, kunnen we er na het reces prima op terugkomen'', aldus VVD-Kamerlid Han ten Broeke.

D66, dat de uitlatingen van Blok meteen scherp veroordeelde, ziet een debat direct na het reces als wenselijk en noodzakelijk. ,,Het debat is een kans om te laten zien dat de minister begrijpt dat zijn uitlatingen strijdig zijn met de kernwaarden van de Nederlandse samenleving'', aldus D66-Kamerlid Kees Verhoeven. In de tussentijd kan de bewindsman de ,,gedane schade'' herstellen.