Volledig scherm
Minister Eric Wiebes © ANP

Oliemaatschappijen zien af van megaclaim om gasbesluit Groningen

Shell en ExxonMobil zien af van een claim voor het gas dat na beëindiging van de winning in Groningen achterblijft in de grond. Dat staat in een akkoord dat minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) heeft gesloten met de oliemaatschappijen. De oppositiepartijen kraken de deal, omdat de Groningers de dupe zouden zijn. 

Het gaat om een akkoord op hoofdlijnen. Naar verwachting blijft na de beëindiging van de winning ongeveer 450 miljard kubieke meter gas in de grond zitten. Bij de huidige gasprijs vertegenwoordigt dit een waarde van ongeveer 70 miljard euro. De oliemaatschappijen zullen geen aanspraak op dat geld proberen te maken. 

Naast de claimregeling is ook beklonken dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) verantwoordelijk blijft voor de betaling van de schade van de getroffen Groningers. Shell en ExxonMobil staan daarvoor garant. Die laatste wil die garantie begin dit jaar nog niet afgeven. 

Lagere opbrengst

Wiebes stelt dat de staat genoegen neemt met een lagere opbrengst uit het Groningse gasgebied. Was de eerder nog negentig procent van de totale opbrengst uit het veld, nu wordt dat met terugwerkende kracht per 1 januari 2018 vastgezet op 73 procent. 

Dat betekent dat Shell en Exxon meer krijgen. Daar staat tegenover dat de oliemaatschappijen 500 miljoen euro inleggen in het zogeheten toekomstfonds Groningen. Volgens de minister zal daar uiteindelijk zeker een miljard euro in zitten.

Ten slotte beloven de partijen meer transparantie bij de besluitvorming. Zo wordt de omstreden concessie uit 1963 (het jaar dat er is begonnen met pompen) alsnog openbaar gemaakt. Ook afspraken die nu zijn gemaakt worden - behoudens bedrijfsgevoelige - onderdelen openbaar gemaakt. 

Ontevreden

Quote

De minister komt Shell en Exxon tegemoet terwijl de bewoners in de steek worden gelaten

Henk Nijboer, PvdA

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer is niet blij met de deal. Vooral de belastingbetaler zou de dupe zijn. ,,De oliemaatschappijen komen er vanaf met een aflaat van 500 miljoen (te betalen over meer dan tien jaar), van de gasopbrengsten mogen ze meer houden. Deze deal had nooit gesloten moeten worden." Volgens Nijboer schieten de Groningers niets op met de deal. ,,De minister komt Shell en Exxon tegemoet terwijl de bewoners in de steek worden gelaten."

Bovendien is de afspraak tegen de regels, stelt Nijboer. ,,De minister verschuift zonder democratische instemming vooraf van het parlement miljarden aan toekomstige gasopbrengsten naar Shell en Exxon Mobil. Dat is in strijd met het budgetrecht van de Tweede Kamer. Deze deal had vooraf voorgelegd moeten worden aan het parlement." 

Hij krijgt bijval van GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee : ,,Wie gaat de miljarden betalen die de staat misloopt aan gasbaten? De belastingbetaler? Want Shell en Exxon Mobil ontspringen de dans. Zij hoeven niet meer te betalen dan de directe schade die zij hebben aangericht en waarvoor zij toch al verantwoordelijk waren."

,,Huishoudens in Nederland gaan zo nog meer betalen voor de afbouw van de gaswinning'', concludeert Sandra Beckerman (SP). ,,Ondertussen geeft de minister Shell en ExxonMobil nog meer winst cadeau ten koste van heel Nederland.''