Volledig scherm
Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff (VVD). © ANP

Ook coalitiepartners fel op VVD-plan voor probleemwijken

Het plan van de VVD om criminaliteit dubbel zo hard te bestraffen als die in probleem wijken wordt gepleegd, stuit op flinke kritiek in de Tweede Kamer, ook van coalitiepartners CDA, D66 en ChristenUnie. 

Volgens fractievoorzitter Klaas Dijkhoff is in een aantal achterstandswijken in Nederland de integratie ‘mislukt’ en zijn daarom verdergaande maatregelen nodig.

Hij vindt bijvoorbeeld ook dat ouders in die wijken moeten worden verplicht hun kinderen naar de opvang te sturen, zodat zij de Nederlandse taal en cultuur leren. ,,Nu horen kinderen soms op hun vierde, als zij naar school gaan, pas de Nederlandse taal. Die achterstand haal je niet meer in. Daarmee schiet de integratie tekort.’’

Over strengere straffen zegt hij: ,,We straffen nu ook al strenger als hulpverleners worden belaagd. Juist omdat die mensen kwetsbaarder zijn door hun werk. Dat geldt ook wijken: daar wordt door criminelen geronseld, grijpt criminaliteit veel harder in. Dan past ook een strenger antwoord.’’

Kritiek

In de Tweede Kamer oogst dat echter veel kritiek. ,,Hoe zit dat dan met rechtsongelijkheid en het gelijkheidsbeginsel,’’ wilde Tunahan Kuzu (Denk) in het debat over de Miljoenennota weten. Hij sprak van ‘postcoderacisme’. ,,Ik dacht: is dit een truc om af te leiden van de afschaffing van de dividendbelasting. Maar ik dacht ook: als u dit vindt, waarom stemt u voorstellen voor armoedebestrijding en gelijke kansen dan steeds weg? Kap met die PVV-corvee.’’

Coalitiepartijen

Ook coalitiepartners ChristenUnie en D66 hebben kritiek. ,,We gaan dan profileren in wijken. Hoe zullen rechters dit beoordelen,’’ vroeg Alexander Pechtold zich af. ,,Je maakt een wijk tot een stigma. Maar hoe zijn die mensen daar terechtgekomen? Door mindere kansen wellicht. Daar lossen we hiermee niets aan op.’’

Volledig scherm
Alexander Pechtold (D66) in de Tweede Kamer. © ANP

Pechtold hintte er al op dat hij ‘er dwars voor gaan liggen’. ,,Je zou in die wijk meer géén probleem hebben. Dan woon je wel in die wijk waar andere wetten en regels geleden. Kansen én problemen moet je bij een individu zoeken.’’

Haags gezever

Dijkhoff reageerde al even fel: ,,U fakkelt iets af dat niet bestaat! Die cynische teksten. Dat Haagse gezever. U houdt hier een moreel verheven verhaal, maar die kinderen hebben daar geen klap aan,'' zei hij tegen Pechtold. ,,Er zijn daar gewoon problemen met individuen. Ik ga niet stigmatiseren. Ik wil juist een wetenschappelijke onderbouwing voor waar er meer nodig is dan we al doen. De integrale aanpak werkt gewoon niet overal. We moeten meer doen. We hebben te lang gedaan alsof het zelf wel zou komen.’’

CDA-leider Sybrand Buma vindt toch ‘het niet kan’ dan misdrijven straks verschillend bestraft gaan worden in gelijke gevallen. ,,Dan zou het ronselen van een kind in Amsterdam-west minder erg zijn dan een kind ronselen in Amstelveen. Dat slaat toch nergens op. U zit er gewoon naast.’’

Rechtsongelijkheid

De VVD-fractieleider benadrukte dat het gaat om criminaliteit ín die wijken dubbel gestraft moet worden. ,,Niet waar je woont bepaalt dat, waar je in de fout gaat bepaalt dat. 

Dat er rechtsongelijkheid gaat bestaan, bestrijdt Dijkhoff. ,,Het gaat erom wijken te beschermen die al gebukt gaan onder straatbendes en er niets bij kunnen hebben. We hebben nu al de verschillende regels van straf verzwarende omstandigheden dat geweld tegen hulpverleners strenger wordt bestraft. Het is fictie dat we nu al elke daad hetzelfde bestraffen.’’

PvdA-voorman Lodewijk Asscher: ,,U heeft het over cynisch. Ik wil uw partner zijn als in uw plan ook gratis opvang zit. Als het echt een handreiking is. Als u ook écht de begroting wil aanpassen om plannen te verwezenlijken. Anders worden die mensen in die wijken echt cynisch.''

SP-leider Lilian Marijnissen spreekt van 'klassenjustitie'. ,,Want vindt u dan ook dat fraudeurs aan de Zuidas strenger bestraft moeten worden?'' 

Huiverig

Ook ChristenUnie Gert-Jan Segers bleef ‘een beetje huiverig’. ,,Moeizame integratie heeft ook met bouwen te maken. Met wat de verhouding is aan sociale woningbouw. Dan moeten we ook diverse wijken gaan samenstellen. Daarin werkt de VVD vaak niet mee.’’

Dijkhoff: ,,Dat wij vrijheid aanbieden blijkt niet genoeg. Mensen kiezen er niet altijd voor. Die houden vast aan hun eigen waarden die haaks staan op de onze. Daarom moeten de mensen die daaronder lijden worden bevrijd. Laat ik maar een links woord gebruiken: om mensen te verheffen. We moeten ons richten op waar problemen het grootst zijn.’’

Volgens Dijkhoff gebeurt er nu nog te weinig om de ‘kwetsbare mensen’ in probleemwijken te helpen. ,,Ik vind dat we in Nederland tekortschieten om mensen de vrijheid te geven waar ze recht op hebben'', zei hij vandaag in deze krant Dijkhoff. Hij doelt in het bijzonder op gezinnen waarin vrouwen worden achtergesteld en waarvan de kinderen kampen met een taalachterstand op school. ,,Wij zijn geen vrij land als die vrijheid er niet voor iedereen is.’’

Denemarken

Dijkhoff heeft zijn plan deels gemodelleerd naar recent ingevoerde wetten in Denemarken, waar gettovorming wordt bestreden. De VVD wil dat het kabinet wijken selecteert waarin meer dan 50 procent van de inwoners van niet-westerse afkomst is, de werkloosheid is en criminaliteit hoog liggen en het opleidingsniveau en inkomen laag is.

Kinderbijslag

De fractieleider voelt er ook voor verplichte lessen te laten geven over 'democratische waarden en tradities’. Wie niet meewerkt, kan worden gekort op kinderbijslag of uitkering. ,,Het gaat mij niet om bestraffen, maar mensen te verheffen. Welwillenden bevrijden en kwaadwillenden harder aanpakken. Soms moet je minder liberale middelen gebruiken om een doel te bereiken. Ik zou het verlichtingswijken willen noemen, want dat is wat mensen in die wijken niet hebben doorgemaakt.’’