Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP XTRA

Oproep rechters: Geen verplichte celstraf na geweld tegen hulpverleners

Rechters vragen minister Ferd Grapperhaus (Justitie) ‘met klem’ af te zien van een nieuwe wet die het onmogelijk maakt alleen een taakstraf op te leggen bij geweld tegen hulpverleners. Ze begrijpen de wens voor extra vergelding, maar vinden dat de wet maatwerk in de weg staat. 

De Raad voor de Rechtspraak reageert daarmee op een wetsvoorstel van de minister. Die wil geweld tegen politie- en brandweermensen, zorgmedewerkers en andere hulpverleners strenger laten bestraffen. Daardoor kan een taakstraf alleen nog worden opgelegd in combinatie met een celstraf, zoals ook al voor bepaalde andere gewelds- en zedenmisdrijven het geval is.

Geen goed idee, vinden de rechters, die zeggen dat ze nu ook voldoende oog hebben voor de ernst van dit soort zaken. De wet belemmert volgens de Raad voor de rechtspraak mogelijkheden om rekening te houden met bijzondere omstandigheden. Er mag volgens de Raad op ‘vertrouwd worden’ dat rechters zorgvuldig straffen. ‘Dit wetsvoorstel spreekt dat vertrouwen niet uit.’

Passend

Quote

De ene mishande­ling is de andere niet

Michiel de Ridder, rechter en voorzitter LOVS

Maatwerk is van belang, vinden de rechters, die er op wijzen dat de huidige wet ook al ruimte biedt voor celstraffen. ‘Maar de ene mishandeling is de andere niet. Een kleine duw, een ongelukkige val kan al snel zonder dat dat de bedoeling is tot mishandeling leiden. Voor de wet maakt dat geen verschil.’

,,We houden vaak ook rekening met de geschiedenis van de dader en met de gevolgen van een straf voor de maatschappij’’, zegt Michiel de Ridder, strafrechter en voorzitter van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). Daarnaast moet de straf in verhouding staan tot de ernst van de daad. ,,Stel dat iemand tijdens het uitgaan beschonken een agent duwt. Als diegene dan altijd toch kort de gevangenis in moet, verliest hij misschien wel zijn baan, of relatie. Een werkstraf is dan meer op zijn plaats. Dat is echt een straf en de gevolgen hebben de juiste proportie.’’

Eén dag

Volledig scherm
Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

In het verleden werd al een soortgelijk taakstrafverbod ingesteld bij ernstige gewelds- en zedenzaken. Hierop reageerden rechters, bleek in 2017, door slechts één dag cel op te leggen. Ook is het in theorie nog mogelijk alleen een hoge boete op te leggen, maar dat doen rechters zelden, wijst de praktijk uit. Als ze alsnog een taakstraf willen opleggen, móet die gekoppeld zijn aan celstraf.

Volgens tellingen van het ministerie van Justitie en Veiligheid krijgt één op de drie medewerkers met een publieke taak, dus ook ambtenaren, te maken met enige vorm van agressie. Dat leverde in 2017 nog strafzaken op tegen 7502 verdachten.