Volledig scherm
Actie van Milieudefensie met potten vuile lucht © ANP

Overheden slaan handen ineen voor schonere lucht

AkkoordLuchtverontreiniging is een van de belangrijkste bedreigingen voor de gezondheid van de mensheid, net zo schadelijk als overgewicht. Jaarlijks overlijden duizenden mensen voortijdig door ongezonde lucht die verkeer, industrie, landbouw, scheepvaart en huishoudens zelf veroorzaken. 

Een Schone Lucht Akkoord moet nu zorgen dat het tij wordt gekeerd, zodat mensen langer en gezonder leven. Deze inspanningsverplichting, die in 2030 vijftig procent gezondheidswinst dient op te leveren ten opzichte van 2016, tekent minister Van Veldhoven (Milieu en Wonen) vandaag met 36 gemeenten en negen provincies.

De noodzaak is hoog: gemiddeld leven Nederlanders door bronnen van luchtverontreiniging, denk bijvoorbeeld aan fijnstof en stikstofdioxide, negen maanden korter. Jaarlijks overlijden in ons land ongeveer 11.000 mensen vroegtijdig als gevolg van blootstelling aan giftige stoffen die ze inademen. 

Nog heel wat te winnen

Quote

Als één op de vijf kinderen met astma dat heeft gekregen door luchtver­ont­rei­ni­ging, hebben we nog heel wat te winnen. We kunnen dat niet alleen

Minister Van Veldhoven (Milieu)

Minister Van Veldhoven: ,,Als één op de vijf kinderen met astma dat heeft gekregen door luchtverontreiniging, hebben we nog heel wat te winnen. We kunnen dat niet alleen. Samen met gemeenten, provincies en alle sectoren gaan we zorgen voor die schonere lucht.”

Op allerlei gebieden - variërend van verkeer, industrie, landbouw, scheepvaart tot huishoudens zelf - worden maatregelen genomen. Die vallen deels ook samen met bestaande afspraken, zoals die bijvoorbeeld gemaakt zijn in het klimaatakkoord.

Maar er ligt ook een aantal nieuwe maatregelen. Zo komt er extra geld en kennis om de milieuregels te handhaven. Een concreet voorbeeld is de roetfiltertest, die in de APK wordt opgenomen voor dieselauto’s. Met een deeltjesteller wordt straks standaard gecontroleerd of de roetfilter echt werkt. Ook is het de bedoeling dat mobiele bouwmachines, zoals aggregaten, schoner worden. 

Pelletkachels schadelijke bron

Deze machines zijn verantwoordelijk voor zo’n tien procent van de gezondheidsschade door vieze lucht. Daarnaast stopt de subsidie op pelletkachels: een schadelijke bron van fijnstof in de straat. Verder wordt onderzocht hoe een nieuwbouwwijk in de toekomst houtstookvrij zou kunnen worden aangelegd. En er komt een onderzoek naar het aanscherpen van emissie-eisen aan kleinere biomassa-installaties.

Minister Van Veldhoven trekt vijftig miljoen euro uit voor het Schone Lucht Akkoord. Ook provincies en gemeenten komen met ambitieuze plannen die in totaal tientallen miljoenen aan investeringen opleveren. Het beoogde resultaat is dat door dit akkoord mensen in 2030 gemiddeld ruim vier maanden langer leven. De jaarlijkse maatschappelijke baten voor heel Nederland liggen tussen de drie en zes miljard euro.    

De maatregelen komen bovenop bestaand beleid, waardoor de luchtkwaliteit de afgelopen decennia al sterk is verbeterd. Auto’s worden schoner en steeds vaker elektrisch, de fiets is in de grote steden in opmars; steeds meer energie komt uit zon en wind en de landbouw werkt aan een integrale duurzame kringlooplandbouw. 

Veel gezondheidswinst te behalen

Toch is er de komende jaren - richting 2030 en daarna - nog veel gezondheidswinst te behalen, gelooft het Longfonds. ,,Gezonde lucht staat nu op de kaart”, zegt directeur Michael Rutgers. ,,Want het is en blijft onacceptabel dat zo veel mensen ziek worden door de lucht die ze inademen. Wat ons betreft kan het niet snel genoeg gaan. Daarom roep ik alle gemeenten en provincies op zich bij dit akkoord aan te sluiten. Gezonde longen zijn voor iedereen van levensbelang.”

Quote

Gezonde lucht staat nu op de kaart. Want het is en blijft onaccepta­bel dat zo veel mensen ziek worden door de lucht die ze inademen

Directeur Michael Rutgers van het Longfonds