Volledig scherm
Exterieur van de kliniek Altrecht Aventurijn. Verdachte Michael P. (inzetje) in de zaak Anne Faber verbleef in de kliniek. © ANP

Plan: na twee jaar alsnog tbs voor weigeraar onderzoek

Rechters moeten meer mogelijkheden krijgen om tbs op te leggen aan criminelen die weigeren mee te werken aan onderzoek naar hun psyche. Twee jaar na het opleggen van een celstraf moet er nog een moment komen waarop alsnog tbs kan worden opgelegd.

Dat voorstel doen VVD en PvdA deze week. Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt het onderzoek naar de mogelijkheid van het plan.

Nu nog kunnen gestoorde criminelen tbs ontlopen door te weigeren mee te werken aan psychiatrisch onderzoek. Het is dan vaak moeilijker om vast te stellen of er sprake is van een psychische stoornis, waardoor rechters vaak vinden dat er te weinig basis is om een tbs-behandeling op te leggen, zelfs als er vermoedens zijn van stoornissen. Een rechter kan een tbs-weigeraar nu hooguit tóch tbs opleggen als er documenten liggen van dokters of van opnames in een psychiatrische kliniek in het verleden. 

Dikwijls zijn die er niet. Zo kon bijvoorbeeld aan Michael P., die wordt verdacht van de moord op en verkrachting van Anne Faber, geen tbs worden opgelegd terwijl hij eerder twee meisjes had verkracht.

Bewijs voor stoornissen

Quote

Mensen moeten er zeker van zijn dat politie en justitie er alles aan doen om deze gevaarlij­ke gekken van de straat te houden

Attje Kuiken, PvdA-Kamerlid

Volgens VVD en PvdA zou, als er een meerjarige celstraf is opgelegd, na twee jaar nog eens naar een verdachte moeten worden gekeken op basis van observaties in de gevangenis. Aan de hand van gedragsrapportages van hulpverleners of gevangenisartsen zou dan alsnog genoeg bewijs voor stoornissen kunnen worden verzameld.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken vindt dat daders nu weer de fout in kunnen gaan, terwijl dat soms al is te voorzien. ,,Dat valt dan niet uit te leggen aan de nabestaanden. Mensen moeten er zeker van zijn dat politie en justitie er alles aan doen om deze gevaarlijke gekken van de straat te houden.''

De VVD noemt het onverteerbaar dat gevaarlijke criminelen onbehandeld kunnen worden vrijgelaten na het uitzitten van hun celstraf, als er toch vermoedens van gedragsstoornissen zijn. ,,Als iemand tijdens het proces niet wil meewerken aan psychiatrisch onderzoek, blijven we hem in de gaten houden en grijpen we desnoods tijdens de celstraf alsnog in'', zegt Kamerlid Foort van Oosten. ,,We moeten er alles aan doen om te voorkomen dat iemand zonder noodzakelijke behandeling terugkeert in de maatschappij.''