Volledig scherm
Veel verkeer in het centrum van Amsterdam. © anp

Politiek en ANWB schieten Amsterdams tolplan gelijk aan flarden

De ANWB en landelijke politici reageren verbijsterd op het plan van de Amsterdamse verkeerswethouder Pieter Litjens om tol te gaan heffen bij automobilisten die het centrum van de hoofdstad in willen. Ook de landelijke VVD, de partij van Litjens, is mordicus tegen.

Quote

Tolheffing mag wat ons betreft alleen om een tunnel of nieuwe weg te financie­ren

Het stadsbestuur van Amsterdam ziet het hangen van een prijskaartje aan het rijden door de binnenstad als een mogelijk goede methode om verkeersinfarcten tegen te gaan.

Zij geven daarbij Londen als voorbeeld, waar de verkeersintensiteit volgens hen structureel met 15 procent is afgenomen na de invoering van een congestieheffing van 5 pond. Wethouder Pieter Litjens (Verkeer, VVD) stelt daarom voor een proef te doen.

Het Amsterdamse college wijst erop dat het invoeren van dergelijke heffingen een landelijke wetswijziging vereist, maar dat er
in het regeerakkoord  openingen worden geboden om een proef toe te staan.

Belangenclub ANWB noemt het heffen van tol in het centrum van Amsterdam een absolute 'no-go'. ,,Tol is wat ons betreft enkel geoorloofd als tijdelijke uitzondering, bijvoorbeeld om een nog te bouwen tunnel of dure weg te financieren'', zegt woordvoerder Ad Vonk. ,,Maar voor bestaande wegen is het
not done, dat doe je gewoon niet. Er moet altijd een mogelijkheid zijn om ergens gratis te komen.''

Overvallen

Quote

Wij zullen niet meewerken aan het heffen van tol in Amsterdam. Dat komt er niet.”

Remco Dijkstra

De ANWB voelt zich totaal overvallen door wethouder Litjens. ,,Het is raar dat dit tolplan naar buiten komt, terwijl er nog geeneens een nieuw college is gevormd'', meent Vonk. ,,Bovendien hebben wij regelmatig contact met hem en in al onze gesprekken met Litjens is dit nog nooit geopperd.''

De belangenbehartiger van autorijdend Nederland heeft meteen navraag gedaan bij de woordvoerder van Litjens. ,,De tolheffing is slechts een suggestie, die onderzoekers op basis van een kentekenonderzoek in Amsterdamse wijken doen. Het huidige College laat besluitvorming aan de nieuwe ploeg, is ons verzekerd.''

Op het Binnenhof maakt Litjens' eigen VVD ondertussen gehakt van het voorstel om tol te heffen. ,,Wij zullen beslist niet meewerken'', verwijst Kamerlid Remco Dijkstra het plan meteen naar de prullenbak. ,,Wij vinden dat iedere stad goed bereikbaar moet zijn met zoveel mogelijk manieren van transport.''

Verder lezen na de foto

Volledig scherm
Pieter Litjens, verkeerswethouder van de VVD in Amsterdam. © Ester Grass Vergara

Geen optie

Volgens de liberaal is in het regeerakkoord rekeningrijden niet voor niets expliciet uitgesloten. ,,Dat bedrijven in de regio hun medewerkers belonen om de spits te mijden, alternatieve vervoersmiddelen te gaan gebruiken of hun werktijden aanpassen, is echt wat anders dan een ordinaire tol. Die komt er niet.''

Ook Kamerlid Maurits von Martels van coalitiepartner CDA ziet geen brood in de tolheffing. ,,Ik heb er vrij veel moeite mee dat iedere stad probeert het wiel opnieuw uit te vinden. Zo ontstaat er grote ongelijkheid tussen de steden als je kijkt naar hoe ze omgaan met verkeer en vervoer.''

Alle milieuzones, vignetten en tolplannen zorgen voor een lappendeken die niet wenselijk is, meent de CDA'er. ,,Daarbij komt: mensen die het gemakkelijk kunnen betalen nemen deze rekening voor lief, maar een minder rijke inwoner moet op zoek naar alternatieven. Dat is niet eerlijk.''

Honend

Oppositiepartij PVV is ronduit honend over het plan van de liberale wethouder. ,,Ze zijn helemaal gek geworden bij de VVD!'', zegt Kamerlid Roy van Aalst. ,,Het is bizar dat juist deze partij hierover begint. Blijkbaar heeft de VVD tegenwoordig meer overeenkomsten met GroenLinks dan met de PVV.'' 

Quote

Blijkbaar heeft de VVD tegenwoor­dig meer overeenkom­sten met GroenLinks dan met de PVV.

Roy van Aalst

Overigens melden bronnen bij de liberalen dat de landelijke tak van de partij niet op de hoogte is gebracht van het plan van Litjens, die momenteel op weg is naar de uitgang. En zelfs milieupartij GroenLinks, normaal een fervent voorstander van minder auto's, wil landelijk niet reageren op dit voorstel van het demissionaire Amsterdamse college. 

D66 laat weten dat er bijvoorbeeld in Amsterdam proeven kunnen worden gedaan met betalen naar gebruik om files terug te dringen. ,,Daarbij moet wel goed worden gekeken naar de uitvoerbaarheid van het plan en naar de kosten voor het systeem en de automobilisten. De stad moet dan ook zorgen voor goede alternatieven om Amsterdam binnen te komen met het openbaar vervoer en de fiets.''

Alternatieven nodig

Volledig scherm
Amsterdam probeert al jaren de verkeersdrukte in het centrum te verminderen. Tot nu toe zonder succes. © Floris Lok

De SP vindt het, net als het CDA, opvallend dat er een maatregel wordt voorgesteld die de rijken ontziet. ,,Die betalen gewoon de prijs en rijden het centrum in, mensen met een krappe portemonnee kunnen dat niet. De SP is voorstander van een autoluw centrum, maar dan wel met alternatieven als goed en betaalbaar openbaar vervoer voor iedereen.''

De ANWB beklemtoont verder nog dat in steden als Londen en Oslo de tol is ingevoerd samen met een pakket aan investeringen in de infrastructuur. ,,Denk aan nieuwe wegen en fietspaden'', zegt woordvoerder Vonk. ,,In Amsterdam lijkt daar geen sprake van.''

De belangenclub noemt tolheffing een 'grof middel, vooral bedoeld om af te schrikken' en 'geld te vangen'. De ANWB is verder kritisch over de lappendeken aan verschillende milieuzones die in steeds meer stadscentra verschijnen. ,,Er moet een duidelijke regeling voor automobilisten zijn, die overal geldt.''