Proef: Jongeren steunen goed doel als ze niet appen op de fiets

videoEen groep jongeren draagt een maand lang bij aan een goed doel als ze van hun mobieltje afblijven tijdens het fietsen. Dit grote experiment met behulp van een app moet aantonen of jonge mensen ongewenst verkeersgedrag willen veranderen. 

Bij de proef met de zogeheten Phono-app, op initiatief van verzekeraar Interpolis, zijn in totaal 1000 jongeren tussen de 14 en 17 jaar betrokken, vertelt Yvette Melis. Zij is maker van de app en binnen Interpolis verantwoordelijk voor verkeersveiligheid. 

Melis over het experiment: ,,Zodra je op je fiets stapt zet je Phono aan. En voor iedere minuut die je van je telefoon afblijft, ontvang je punten. Die weer omgezet worden in euro’s en gedoneerd worden aan het zelfgekozen goede doel door jongeren; plastic uit de zee.”

In principe blijft het wel mogelijk om het mobieltje al fietsend  te gebruiken, omdat veel jongeren er niet op zitten te wachten compleet onbereikbaar te zijn. Maar er zit ook een vliegmodus-optie op die alles blokkeert. Als je toch je mobiel gebruikt tijdens het fietsen, ben je al je punten kwijt. Jongeren die met de proef meedoen, krijgen daarvoor ook een vergoeding van 25 euro.     

Afleiding groot probleem

,,Afleiding is een groot probleem in het verkeer en bij jonge fietsers speelt de mobiele telefoon daar vaak een grote rol bij”, constateert onderzoeker Agnieszka Stelling van SWOV, het onderzoekinstituut voor verkeersveiligheid. ,,De gevolgen: ze slingeren, kijken minder om zich heen en zien objecten op de weg over het hoofd. Dat levert gevaarlijke situaties op.”

Jongerenorganisatie TeamAlert heeft ook een les voor de deelnemers ontwikkeld waarin wordt gesproken over de gevaren van afleiding in het verkeer, vertelt manager onderzoek en gedragsverandering Lieke Kreuzberg. ,,Jongeren denken vaak dat ze zelf zonder risico kunnen appen op de fiets, maar als een ander het doet vinden ze het super irritant.”

Dit weekend start het experiment en begin volgende week wordt de app geïntroduceerd. 

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
Een jongere appt op de fiets in Rotterdam. © Robin Utrecht

Uit gewoonte 

Quote

We kunnen en willen meer doen dan alleen schades vergoeden

Woordvoerder Interpolis

Vooral de jonge generatie gebruikt het mobieltje uit gewoonte. Ook vinden jongeren het gebruik van de mobiele telefoon in het verkeer minder gevaarlijk dan ouderen, blijkt uit onderzoek. Een zorgwekkende trend, stelt Interpolis. Want zij zijn de automobilisten van de toekomst.

De verzekeraar voelt een maatschappelijke verantwoordelijkheid om actief mee te denken over meer verkeersveiligheid, aldus Melis (Interpolis). Zeker onder een groep jongeren die relatief voor veel schade door ongelukken zorgt en waarvan maar liefst 71 procent de telefoon gebruikt op de fiets. ,,We kunnen en willen meer doen dan alleen schades vergoeden.”

Data van SWOV (Stichting Wetenschappelijk onderzoek Verkeersveiligheid) laat zien dat in 68 procent van de verkeersongevallen afleiding een rol speelt en smartphonegebruik hiervan de belangrijkste oorzaak is. Maar ook luisteren naar muziek of bezig zijn met andere passagiers is gevaarlijk. 

Stelling (SWOV) is blij met het nieuwe experiment, omdat er weinig studies zijn naar het effect van maatregelen die moeten zorgen voor minder afleiding in het verkeer. ,,Terwijl er sinds kort een appverbod voor fietsers geldt. Wat we wel weten is dat bij automobilisten de ban op gebruik van de mobiel tijdens het rijden effectief kan zijn. Maar als er niet gehandhaafd wordt, vallen ze snel terug in hun oude gedrag.” 

Controles en boetes

De politie probeert, door veel controles en het uitdelen van boetes van 95 euro, jongeren af te houden van appen op de fiets. Maar jongerenorganisatie TeamAlert wil jongeren vooral een spiegel voorhouden, zodat ze hopelijk hun gedrag blijvend veranderen.

Er is tijdens de les gekozen voor een speelse, optimistische benadering. Dat is een bewuste keuze, zegt Kreuzberg (TeamAlert). ,,Heftige beelden van bijvoorbeeld ongevallen komen wel heel erg binnen, maar zullen gedrag meestal niet veranderen. Mensen denken namelijk onbewust: 'Dit is zo erg, dit overkomt mij niet’. En wij geloven heel erg in de positieve kracht van een verhaal.”