Volledig scherm
Het toenemende werk van de gemeenteraad vraagt steeds meer kennis. © Cees Wouda

Raadslid moet op les om taken aan te kunnen

Leden van de gemeenteraad moeten worden geholpen hun werk beter te doen. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil actie van het kabinet.

De kwaliteit van het raadswerk staat onder druk. Enerzijds hebben gemeenten steeds meer moeite geschikte kandidaten te vinden voor het controlerende werk. Anderzijds moeten gemeenteraden over steeds meer zaken beslissen, nu de rijksoverheid veel taken naar gemeenten heeft afgestoten.

In het regeerakkoord stelt het kabinet dat 'de voorbereiding, opleiding en toerusting van de leden van de gemeenteraden' moet worden versterkt. Hoe dat moet, is echter volstrekt onduidelijk. De Kamer eist concrete maatregelen.

Actie

Quote

In het regeerakkoord staat één zin. Nu is de vraag: hoe?

ChristenUnie-Kamerlid Stieneke van der Graaf is een van de vele Kamerleden die minister Kajsa Ollongren vandaag tijdens de begrotingsbehandeling Binnenlandse Zaken aansporen tot actie. ,,In het regeerakkoord staat één zin. Nu is de vraag: hoe? Ik wil dat alle gemeenteraadsleden en statenleden opleidingen kunnen volgen.''

Partijen willen dat raadsleden cursussen rond de begroting krijgen of debatles. Nu is dat vaak per partij of gemeente geregeld en zijn de drempels hoog. Volgens Van der Graaf is het bij provincies en grote gemeenten vaak goed geregeld, maar blijven kleinere gemeenten achter.

Weinig kennis

Kamerlid Nevin Özütok (GroenLinks) was zelf raadslid in Amsterdam en weet uit ervaring dat raadsleden vaak te weinig kennis hebben om hun taak goed te kunnen uitoefenen. Ze wil voor 1 maart een plan van Ollongren. ,,Gemeenten werken vaak samen als het gaat om de jeugdzorg, maar voor raadsleden is dat vaak lastig te controleren. Terwijl zij bijvoorbeeld wel moeten uitleggen waarom de wachtlijsten in hun gemeenten zo lang zijn.''

Gemeenteraden kampen sowieso met veel problemen. Veel partijen hebben moeite voldoende goede raadsleden te vinden. Het werk kost veel tijd en wordt niet altijd even goed betaald.

Hogere vergoeding

Vorige week deed de Nederlandse Vereniging van Raadsleden een oproep aan Ollongren om de vergoeding voor raadsleden in kleinere gemeenten te verhogen. Die is afhankelijk van het aantal inwoners. In de vier grote steden is de vergoeding meer dan 2.000 euro per maand, in kleine soms zelfs minder dan 300 euro, terwijl de werkdruk niet veel verschilt.

Extra probleem is dat lokale partijen in hun zoektocht naar kandidaten een makkelijke prooi kunnen worden voor mensen met verkeerde bedoelingen. Onlangs nog waarschuwde het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) dat de georganiseerde misdaad in maart 2018 kandidaten in de gemeenteraad probeert te krijgen. Politieke partijen moeten daar alert op zijn, aldus het CCV.

,,Een serieus probleem,'' zegt PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. ,,Vooral in Noord-Brabant en Limburg, waar drugscriminelen proberen de politiek te infiltreren.'' Reden waarom haar partij wil dat het verplicht wordt voor raadsleden om een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) aan te vragen. ,,Ook moeten burgemeesters meer mogelijkheden krijgen om in te grijpen, als blijkt dat een raadslid zich schuldig maakt aan belangenverstrengeling.''

Quote

Burgemeesters meer mogelijkheden krijgen om in te grijpen, als blijkt dat een raadslid zich schuldig maakt aan be­lan­gen­ver­stren­ge­ling