Boeren protesteerden afgelopen oktober in De Bilt tegen de stikstofmetingen van het RIVM.
Volledig scherm
Boeren protesteerden afgelopen oktober in De Bilt tegen de stikstofmetingen van het RIVM. © William Hoogteyling

RIVM krijgt een ‘voldoende’ voor stikstofmetingen, maar het moet wel beter

De veelbesproken stikstofmetingen van het RIVM zijn wetenschappelijk van ‘voldoende’ kwaliteit, maar er zijn wel verbeteringen nodig. Dat zegt een adviescollege dat op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek heeft gedaan naar de cijfers.

Quote

De werkwijze en modellen voor het berekenen van stikstof zijn doelge­schikt

Leen Hordijk, voorzitter adviescollege

Al maanden beheersen de RIVM-stikstofcijfers het nieuws. Levert de landbouw nu wel of niet een grote bijdrage aan de schadelijke stikstofneerslag in de natuur? Zeker wel, zeggen de rekenmeesters van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Maar landbouwclubs en verschillende politieke partijen, waaronder regeringspartij CDA, trekken de cijfers in twijfel.

Daarom riep landbouwminister Carola Schouten op verzoek van de Tweede Kamer een onafhankelijke commissie in het leven om de stikstofcijfers onder de loep te nemen. Dat adviescollege, onder leiding van hoogleraar Leen Hordijk, zegt vandaag dat de RIVM-cijfers wél in de haak zijn. Maar het college plaatst ook een paar kritische kanttekeningen.

‘Buitenland onderschat’

,,De werkwijze en modellen voor het berekenen van stikstof zijn doelgeschikt, oftewel fit for purpose’’, zegt Hordijk. ,,Wel vinden we dat er verbeteringen nodig zijn om de wetenschappelijke kwaliteit van de meet- en rekenmethodiek voor emissies, verspreiding en depositie van stikstofverbindingen ook in de toekomst te garanderen en de onzekerheden te verkleinen.’’

Zo vindt Hordijk dat het RIVM goed heeft onderbouwd dat de landbouw een relatief grote bijdrage levert aan het stikstofprobleem. Maar hij waarschuwt dat het RIVM de buitenlandse bijdrage van stikstof in de Nederlandse natuur mogelijk onderschat. Dat betekent dat er wel eens veel meer stikstof uit het buitenland kan komen aanwaaien dan nu wordt gedacht.

Satellietgegevens

Verder wil Hordijk dat er meer én vaker stikstof wordt gemeten. Minister Schouten en het RIVM maakten eind vorig jaar al bekend dat dit zou gebeuren. Ook zegt het adviescollege dat het RIVM gebruik moet gaan maken van satellietgegevens. Dat gebeurt nu nog niet.

Al met al zal het kabinet zijn stikstofkoers niet veranderen, zo melden Haagse bronnen. Zo werkt Schouten aan een opkoopregeling om boeren in en rond natuurgebieden uit te kopen. Ook komen er strengere regels voor veevoer en gaan er honderden miljoenen euro’s naar het herstel van natuurgebieden.

Mesdagfonds

Eerder deze week kraakte het RIVM de alternatieve stikstofcijfers van het Mesdagfonds. Volgens dat fonds - een boerenbelangenorganisatie - is het stikstofaandeel van de landbouw niet zo groot. Het Mesdagfonds erkende dat er een fout is gemaakt in de eigen berekeningen. Maar ook het RIVM maakte een rekenfout: eerder ging het instituut ervan uit dat de landbouw verantwoordelijk is voor 45 procent van de stikstofneerslag in de natuur. Dat moet 41 procent zijn, stelt het RIVM nu.

Check onze video's over stikstof in onderstaande playlist: