Ruim 120.000 dieren verbrand: ‘Maak meer werk van brandveiligheid stallen’

Ondanks extra veiligheidsmaatregelen, kwamen vorig jaar zo'n 122.000 dieren om bij 23 stalbranden. Vooral kippen waren het slachtoffer, in negen pluimveestallen vonden ongeveer 114.000 kippen de dood. Daarnaast verbrandden er zo'n  6.500 varkens en 800 runderen. Kortsluiting is de belangrijkste oorzaak.

Dat blijkt uit cijfers van Brandweer Nederland en het Verbond van Verzekeraars. Ook Wakker Dier houdt deze cijfers bij. Volgens woordvoerster Valeska Hovener ligt het aantal dieren dat omkwam bij stalbranden in 2018 een stuk lager dan een jaar eerder  (122.000 dodelijke slachtoffers tegenover 229.000 in 2017), maar het aantal branden met slachtoffers wijkt veel minder af. ,,Dat cijfer ligt de laatste drie jaar rond de 20. Vorig jaar vlogen er minder grote stallen in brand en kwamen er dus ook minder dieren om dan in 2017. Maar zolang het aantal branden amper omlaag gaat, blijven we ons hard maken voor extra maatregelen. Bij een stalbrand stikken dieren of raken ze bewusteloos door de rookontwikkeling. Een deel van de dieren kan geen kant op en verbrandt daardoor levend’’, aldus Hovener. 

Te weinig

Wakker Dier vindt dat minister Carola Schouten (Landbouw) tot nu toe te weinig doet om het aantal branden te beperken. ,,Ze laat het vooral over aan de sector zelf. Als het aan ons ligt, komen er meer wettelijke maatregelen zoals verplichte sprinklerinstallaties, betere vluchtwegen en brandveilige ventilatiesystemen. Neem bijvoorbeeld het onderwerp vluchtwegen. Daarover lezen we niets terug in de informatiebrieven van de minister. Zij kijkt vooral naar het economische belang, ze maakt een kosten-batenanalyse die vooral vanuit de portemonnee van de boer is berekend. Kennelijk vindt minister Schouten kiloknallervlees belangrijker dan het redden van duizenden getroffen dieren’’, aldus de Wakker Dier-woordvoerster. 

Volledig scherm
Luchtfoto van een stal in het Brabantse Heusden waar afgelopen oktober bij een brand duizenden varkens om het leven kwamen. © Rob Engelaar

Elektrakeuring

Zowel het ministerie van Landbouw als LTO Nederland geeft aan dat er het afgelopen jaar veel werk is gemaakt van brandveiligere veestallen. ,,De verplichte elektrakeuring is ingevoerd. Duizenden bedrijven hebben zo'n keuring ondergaan en zijn veilig bevonden. Dit is belangrijk omdat kortsluiting een belangrijke oorzaak is van stalbranden. De afgelopen jaren is er al veel gedaan aan bewustwording van brandgevaar bij bijvoorbeeld werkzaamheden, maar het betekent niet dat we klaar zijn. Uiteraard willen ook wij dat het aantal branden verder naar beneden gaat, het voorkomen ervan is voor ons topprioriteit. Zo maken we ons samen met de POV, Dierenbescherming, brandweer, ministerie en verzekeraars sterk voor het uitrusten van bestaande stallen met snelle detectiesystemen, een soort warmtesensoren zodat brand snel wordt opgemerkt. Tot nu toe golden alleen maatregelen voor het brandveilig maken van nieuwe stallen, daar komt verandering in. De komende jaren worden álle stallen gekeurd op brandveiligheid’’, vertelt LTO-woordvoerster Esther de Snoo. Volgens haar levert het maken van vluchtroutes voor de dieren weinig op. ,,Want een dier wil bijna altijd terug naar zijn stal, zeker bij varkens is dat het geval, ook al is er brand. En bij een kip is het bijna altijd te laat, deze dieren zijn extreem vlambaar door hun verenpak.’’ 

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de veehouderij in Nederland. 

CDA: subsidie voor brandmeldsysteem 

Regeringspartij CDA wil dat boeren subsidie krijgen voor warmtesensoren in stallen. Met die sensoren kunnen stalbranden worden voorkomen. ,,Stalbranden zijn een drama voor de dieren, maar ook een heel groot leed voor de veehouder zelf en zijn familie”, zegt CDA-Kamerlid Jaco Geurts. ,,Onze boeren zijn iedere dag bezig met het welzijn van hun dieren, maar verdienen daarbij ook een steuntje in de rug. Dus niet alleen roepen om extra verplichtingen, maar deze positieve ontwikkeling extra stimuleren.”Geurts wil dat vóór de volgende landbouwbegroting duidelijk is welke snelle detectiesystemen het meest geschikt zijn voor stallen en wat daarvan de kosten zijn.