Rutte erkent 'inschattingsfout' rond leugen Zijlstra

Hoewel Halbe Zijlstra nog voor het debat over zijn leugen over een bezoek aan Poetin aftrad, was de Kamer nog verre van gerustgesteld. De oppositie had ook forse kritiek op het optreden van de premier, die al weken op de hoogte was van de leugen, maar wachtte tot publicatie in de Volkskrant met het inlichten van de Kamer.

Een politieke doodzonde, oordeelde onder anderen PVV-leider Geert Wilders, die vindt dat Rutte de Kamer direct had moeten informeren toen hij hoorde over de misstap van Zijlstra, twee weken geleden. PvdA-leider Lodewijk Asscher wilde weten welke afweging de premier heeft gemaakt om de Kamer niet te informeren toen hij van Zijlstra over de leugen hoorde. De Kamer vreest ook voor reputatieschade in het buitenland. ,,Wat betekent dit voor de geloofwaardigheid van Nederland?", aldus Lilian Marijnissen (SP). Internationaal heeft de reputatie van ons land een 'enorme klap' gekregen, zei Tunahan Kuzu (Denk). 

Rutte gaf toe dat hij de situatie op twee momenten heeft onderschat. De eerste keer was toen de Volkskrant in oktober al een keer over de kwestie schreef. De tweede keer was op 29 januari, toen Zijlstra de leugen aan hem opbiechtte. De premier taxeerde de leugen toen als een 'zonde, maar geen doodzonde'. ,,Behoorlijk fout ingeschat", aldus de bewindsman vanavond. 

Toch was daarmee de kous nog niet af. De oppositie vond het moeilijk te geloven dat Rutte - volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver 'het grootste politieke talent in jaren', de situatie zo verkeerd inschatte. De soms wat schimmige beantwoording van de premier deed de situatie daarbij geen goed. 

Lodewijk Asscher (PvdA) eiste daarom dat Rutte eerlijk vertelt of hij het niet al eerder wist of de zaak met anderen heeft besproken. ,,Bij mijn beste weten heb ik het gehoord in de week van 29 januari'', aldus Rutte. ,,Ik heb niet precies scherp met wie ik het wel of niet besproken heb. Ik durf het niet met zekerheid te zeggen.'' De premier wilde bij zijn ambtenaren nagaan of hij toevallig een gesprek met iemand over de kwestie gemist had. De Kamer reageerde, mede onder aanvoering van het felle PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand, wantrouwend, maar Rutte bleef kalm. ,,Ik kan niks anders dan de feiten zoals ik ze ken aan de Kamer presenteren."

Geert Wilders zag zich in de tweede termijn genoodzaakt een motie van wantrouwen in te dienen tegen Rutte. ,,Het gaat hier over de kern van ons functioneren. Als wij accepteren dat de grondwet opzij wordt gezet door de Volkskrant, dan is het einde zoek." 

De motie haalde het met 43 tegen 101 stemmen niet. Behalve de PVV zelf, stemden alleen de SP, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren, Denk en 50PLUS voor. 

Lees hieronder alle ontwikkelingen terug in ons blog.