Het ministerie van Justitie en Veiligheid.  De Inspectie Justitie en Veiligheid zit nu nog in hetzelfde gebouw, maar de Tweede Kamer wil dat niet langer. Minister Ferd Grapperhaus onderzoekt een verhuizing.
Volledig scherm
Het ministerie van Justitie en Veiligheid. De Inspectie Justitie en Veiligheid zit nu nog in hetzelfde gebouw, maar de Tweede Kamer wil dat niet langer. Minister Ferd Grapperhaus onderzoekt een verhuizing. © ANP

SP en D66: Inspectiedienst moet op eigen benen komen te staan

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) moet flink ingrijpen bij de Inspectie Justitie en Veiligheid, dat onder vuur ligt omdat rapporten van die controledienst zouden zijn gecensureerd.

Dat vinden regeringspartij D66 en de SP, die vandaag voorstellen doen als de Tweede Kamer over de kwestie debatteert.

Zeven medewerkers van de Inspectie J en V, de controledienst van het ministerie, stellen dat onder druk van topambtenaren onderzoeksresultaten van rapporten zijn afgezwakt. Soms zou ook informatie zijn achtergehouden, zoals in studies over de politie, de toepassing van de nekklem bij Mitch Henriquez en over de gebrekkige screening van asielzoekers. ,,Er zijn mogelijk terroristen doorgevoerd naar een azc’’, zei een bron. ,,Dat mocht niet in het rapport verschijnen.’’

Volgens D66 en de SP moten rapporten transparanter worden en zou de inspectie juridisch een apart orgaan moeten worden zoals de Onderzoeksraad voor de Veiligheid dat is. Ook zou de inspectie financieel los moeten worden gemaakt door een eigen begroting te krijgen.

Zo worden nog wel eens aanpassingen gesuggereerd door onderzochte instanties. Deze moeten voortaan altijd integraal in het openbare rapport worden opgenomen. En vooral: in het rapport zelf mogen deze nog niet verwerkt zijn. ,,Nu is er vaak wel een aparte tabel waarin die opmerkingen genoteerd zijn, maar het is nu niet navolgbaar wat de originele tekst van de inspectie zelf was,’’ zegt SP’er Michiel van Nispen.

Afstand

Ook zou de inspectie meer op afstand moeten komen te staan van het ministerie. Vooral door de deze fysiek uit het departement te laten verhuizen, een eigen begroting te geven en juridisch onafhankelijk te maken. ,,De invloed van het ministerie gaat nu simpelweg te ver. Zo zou het departement een hand hebben in persberichten die er over rapporten verschijnen en wanneer deze verspreid worden. Dat kan niet.’’

D66-Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen zit ‘een grote neiging’ bij het ministerie ‘om onwelgevallig nieuws weg te houden bij de media en de Tweede Kamer’. ,,De Kamer moet kunnen vertrouwen op inspectierapporten. Er mag daarom geen oneigenlijk bemoeienis zijn met het werk van de inspectie, niet vanuit het departement, en ook niet vanuit het veld.”

Quote

De Kamer moet kunnen vertrouwen op inspectie­rap­por­ten. Er mag daarom geen oneigen­lijk bemoeienis zijn met het werk van de inspectie

D66-Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen

Grapperhaus liet eerder al wel weten te willen onderzoeken of de inspectie naar een ander gebouw zou moeten verhuizen. Dat gebeurde ook al met het wetenschappelijk bureau WODC. Ook bij die instelling bleken onderzoeksresultaten aangepast zodat het de minister beter zou uitkomen.

De onderzoeken van de inspectie die gecensureerd zouden zijn, worden nog nader onderzocht. Grapperhaus onthulde aan de Tweede Kamer dat er over een reeks rapporten klachten zijn binnengekomen. Zo bleken er ook meldingen te zijn gedaan over studiesnaar naar de invoering van de Nationale Politie in 2014, een onderzoek in 2016 naar tbs’er Udo D., naar een rapport over arrestantenzorg en een studie naar de aanpak van overvallen.