Stikstofmaatregelen blijven uit, nieuwe grootschalige actie boeren op 18 december

Boeren krijgen pas eind januari te horen welke nieuwe stikstofmaatregelen het kabinet voor hen in petto heeft. Eerst wilde het kabinet nog voor kerst duidelijkheid geven, maar dat blijkt onhaalbaar. Ondertussen gaan de radicale boeren opnieuw actievoeren: op woensdag 18 december. Wat er die dag precies gaat gebeuren, willen ze nog niet zeggen. 

Boeren kijken in spanning uit naar de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Minister Carola Schouten van Landbouw kondigde eerder aan dat in december een ‘breder pakket’ met maatregelen voor de agrarische sector bekend zou worden, met daarin onder meer plannen om boeren uit te kopen of te verplaatsen. Die maatregelen moeten de nodige stikstofruimte opleveren, waardoor de natuur opknapt en bouwprojecten in Nederland op weer kunnen doorgaan.

Volledig scherm
Een deel van de boeren wil opnieuw actievoeren tegen het stikstofbeleid van het kabinet. © Rob Engelaar

Botsen

Maar de maatregelen worden nu over de kerstvakantie heen getild, waarschijnlijk tot eind januari, zo melden Haagse bronnen. ,,Binnen de coalitie is men het nog niet eens’’, zegt een bron. Met name VVD en CDA botsen met coalitiegenoot D66. Die laatste partij pleitte voor een halvering van de veestapel, terwijl VVD en CDA niet willen dat boeren worden gedwongen om te stoppen.

Door het uitstel kopen de regeringspartijen tijd om er met elkaar uit te komen. Ook wachten ze het stikstofadvies af van de commissie-Remkes over de luchtvaart, dat naar verwachting rond de jaarwisseling wordt gepresenteerd.

Mogelijk stemt ook de Eerste Kamer pas in januari over de stikstofwet van het kabinet. Met die wet wil het kabinet de eerste spoedmaatregelen nemen om de woningbouw vlot te trekken, maar de oppositiepartijen zijn kritisch. De coalitie heeft steun nodig van de PvdA óf het trio SGP, 50Plus en fractie-Otten om de wet door de senaat te loodsen.

Achternamiddag

Vandaag overlegt de Eerste Kamer of er al volgende week over de wet wordt gestemd - zoals minister Schouten vroeg - of pas in januari. ,,Meerdere partijen willen niet dat deze wet er in een achternamiddag doorheen wordt gejast’’, zegt senator Niko Koffeman van de Partij voor de Dieren.

Ondanks uitstel van het pakket langetermijnmaatregelen, had de radicale tak van het boerenprotest gisteravond overleg over het  voorbereiden van hardere acties. Het is niet duidelijk of ze nog steeds de voedselvoorziening rond de kerstdagen plat willen leggen door het blokkeren van wegen naar distributiecentra van supermarkten. 

Druk op de ketel

,,Wij houden graag druk op de ketel’’, zegt Jeroen van Maanen namens Farmers Defence Force, initiatiefnemer van het nieuwe protest. ,,We willen eerst concrete maatregelen uit Den Haag zien. Er is veel animo onder boeren om een stap verder te gaan en te laten zien dat het ons menens is. We zitten klem door het stikstofbeleid. We hebben met ons Landbouw Collectief (hierin zijn dertien boerenorganisaties vertegenwoordigd, red.) een duidelijk plan van aanpak overhandigd aan landbouwminister Schouten. Tot nu toe zien we van onze voorstellen te weinig terug in haar beleid. Ze doet wel alsof alles met ons is afgestemd, maar de praktijk is een ander verhaal. Schouten gooit zo extra olie op het vuur.’’

Een woordvoerder van het ministerie van LNV laat weten dat zowel minister Schouten als premier Mark Rutte opnieuw met een afvaardiging van het Landbouw Collectief gaan praten. Komende maandag gaan ze met elkaar ontbijten om te proberen uit de stikstofimpasse te komen. Het ligt voor de hand dat tijdens dit overleg de op handen zijnde actie van FDF wordt aangekaart. Of Rutte en Schouten de boeren tot bedaren kunnen brengen, is de vraag. 

Van Maanen: ,,Ze hebben een paar hengeltjes naar ons uitgeworpen. We zijn bereid om weer met het kabinet te praten, maar het moet echt tot concrete daden leiden. Tot nu toe zijn we alleen maar teleurgesteld, vandaar dat we voorlopig doorgaan met onze acties.’’

LTO

De dreigende taal van FDF plus de vrees voor lege schappen in de supermarkten, leidt tot nu toe niet tot veel openlijke kritiek van andere boerenorganisaties. Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) is begonnen met een digitale enquête over de stikstofimpasse. Boeren wordt gevraagd naar de impact en het belang van beleidskeuzes door de overheid en wat er beter kan om uit de crisis te komen. Onder de FDF-leden is wel verdeeldheid over de blokkeeractie. In verschillende chatgroepen laten boeren weten geen voorstander te zijn van een protest waarbij veel burgers worden geraakt. 

Een andere protestbeweging, Agractie, sluit zich niet aan bij de FDF-plannen, maar houdt op vrijdag 13 december een eigen actie.  In hartje Amsterdam wordt tussen 12.00 en 16.00 uur een brunch verzorgd. Volgens Bart Kemp zijn 10.000 boeren van plan naar de hoofdstad af te reizen. In de binnenstad is ruimte voor dertig trekkers, de rest kan aan de rand van de stad worden geparkeerd. ,,We hebben eten en drinken voor ruim 15.000 mensen. Doel is om iedereen te laten zien waar ons voedsel vandaan komt.’’

Bekijk hieronder onze video's over eerdere boerenprotesten.

Volledig scherm
Een deel van de boeren wil harde actie, maar maandag vindt er opnieuw overleg plaats tussen het Landbouw Collectief en minister Schouten (Landbouw) en premier Mark Rutte. © ANP
  1. WO in Actie luidt noodklok over structureel overwerk op universiteiten, doet melding bij inspectie

    WO in Actie luidt noodklok over structu­reel overwerk op universi­tei­ten, doet melding bij inspectie

    Hoogleraren, docenten en ondersteunend personeel bij universiteiten werken gemiddeld 12 tot 15 uur per week langer dan hun contract voorschrijft, zonder dat ze daarvoor worden betaald. Volgens WO in Actie dreigt de toppositie van Nederlandse universiteiten in gevaar te komen. De universitaire actiegroep meldt dat structurele overwerk samen met vakbonden FNV en AOb vandaag bij de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid.