Volledig scherm
Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen © ANP

Tegenvaller van 212 miljoen euro op onderwijs

Er wordt 1,9 miljard euro geïnvesteerd in onderwijs, onderzoek en innovatie, maar universiteiten en hogescholen merken daar nauwelijks iets van. Volgend jaar moet er 19,5 miljoen euro worden bezuinigd in het hoger onderwijs.

Quote

Studenten worden op deze manier dubbel geraakt. Ze worden door het leenstel­sel gedwongen tot schulden, terwijl de kwaliteit van hun onderwijs daalt

Carline van Breugel, LSVb

Dat komt door een tegenvaller van 212 miljoen euro op de begroting van het ministerie van Onderwijs. Het gat komt door verkeerde ramingen van de studentenaantallen. Er zijn dit jaar meer jongeren aan een studie begonnen en studenten studeerden ook sneller af dan gedacht.

Een deel van de tegenvaller komt op het bordje van universiteiten en hogescholen. Zij krijgen in 2019 19,5 miljoen euro minder voor de bekostiging van onderwijs. Dat is volgens het ministerie van Onderwijs 0,24 procent van het totale budget dat 8,2 miljard bedraagt.

Studentenorganisaties zijn boos. ,,Dit is volkomen onacceptabel”, zegt Tom van den Brink, voorzitter van het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO). ,,De student werd beloofd dat er geïnvesteerd zou worden in onderwijs, maar nu kiest het kabinet weer voor bezuinigen.” Carline van Breugel, vicevoorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb): ,,Studenten worden op deze manier dubbel geraakt. Ze worden door het leenstelsel gedwongen tot schulden, terwijl de kwaliteit van hun onderwijs daalt.”

Onbegrijpelijk

Ook de hogescholen en universiteiten noemen de nieuwe bezuinigingen volkomen onbegrijpelijk. ,,Het kabinet houdt zich doof voor de signalen dat het de hoge kwaliteit van ons onderwijs in gevaar brengt, door meer te bezuinigen. En dat in een tijd van economische groei,'' aldus Pieter Duisenberg, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten (VSNU). 

Quote

Het kabinet houdt zich doof voor de signalen dat het de hoge kwaliteit van ons onderwijs in gevaar brengt, door meer te bezuinigen

Pieter Duisenberg, Voorzitter Vereniging van Universiteiten

De instellingen hadden juist gehoopt dat het kabinet in het hoger onderwijs zou investeren. Duisenberg: ,,Het is inmiddels voor iedereen duidelijk dat het systeem onder druk staat. Om onze toppositie vast te houden moeten we nu investeren. De extra bezuiniging is een klap in het gezicht van studenten en docenten en moet dan ook van tafel. Er is structureel extra geld nodig.”

Ze pleiten ervoor het geld dat via invoering van het leenstelsel vrijkomt eerder op de rekening van de hogescholen en universiteiten wordt bijgeschreven. Dan kunnen ze een deel van de nieuwe bezuinigingen opvangen. ,,Investeer nu, in deze kabinetsperiode, en niet pas na het afstuderen en stop met korten,'' roept Thom de Graaf, voorzitter van de Vereniging Hogescholen (VH), op. 

Actie

Voor actievoerende universitair docenten is de Miljoenennota een teleurstelling. Zij eisten dat de bezuinigingen van tafel zouden gaan en juist meer in de universiteiten wordt geïnvesteerd. WO in Actie kondigt vanaf maandag acties aan op zeker tien universiteiten. Docenten verplaatsen colleges naar buiten. ,,We moeten in Amsterdam soms al uitwijken naar theater Carré, omdat we te weinig ruimtes hebben. Straks staan we op straat,'' verklaart voorman Rens Bod.

Quote

Het is een belediging dat ze ons korten

Rens Bod, Oprichter WO in Actie

De universitair docenten merken dat er nu al te weinig geld is. Docenten die vertrekken, bijvoorbeeld omdat ze met pensioen gaan, worden niet altijd vervangen. Ook is er niet genoeg tijd om scripties gedegen te controleren. Bod: ,,We kunnen studenten niet bieden waar ze recht op hebben. Het is een belediging dat ze ons korten.'' 

Gedekt

Het grootste deel van de tegenvaller wordt gedekt door meevallers, zoals een gunstige wisselkoers, en door een deel van de begroting niet te laten meegroeien met de inflatie. Ook vloeit een deel van de lerarenbeurs (15 miljoen euro) dat in 2018 niet werd gebruikt niet terug naar de schatkist, maar kan het worden gebruikt om het gat te dichten. Ook wordt een subsidieregeling voor praktijkleren eenmalig gekort met 19,5 miljoen euro. Het ministerie verwacht in ‘tijden van economische voorspoed en krapte op de arbeidsmarkt’ een grotere bijdrage van bedrijven bij het opleiden van personeel.

Het kabinet investeert wel in wetenschappelijk onderzoek. Daarvoor komt 248 miljoen extra beschikbaar. Daarmee moeten Nederlandse onderzoekers in de wereldtop kunnen blijven.