Een kind wordt gevaccineerd tegen het virus dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken.
Volledig scherm
Een kind wordt gevaccineerd tegen het virus dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. © ANP

‘Verplichte vaccinatie heeft weinig zin’

OnderzoeksrapportEen algemene wettelijke vaccinatieplicht levert weinig op. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport dat staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid) vanmiddag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.  

Quote

Verplich­ten­de maatrege­len zijn mogelijk in Nederland, maar van zulke maatrege­len kan geen groot effect worden verwacht

Onderzoeksrapport Nivel en Amsterdam UMC

Op verzoek van de VVD in de Tweede Kamer liet de ChristenUnie-bewindsman door onderzoekers van het Nivel en Amsterdam UMC een rapport opstellen. Daaruit blijkt dat een prikplicht grote beperkingen kent. Op het vlak van betere communicatie en kennisbevordering van ouders valt echter wél winst te behalen, aldus de onderzoekers.

Ze schrijven: ,,Verplichtende maatregelen zijn mogelijk in Nederland, maar van zulke maatregelen kan geen groot effect worden verwacht, zo laat ook de praktijk in andere landen zien. De effecten van verplichtende maatregelen lijken vooral beperkt wanneer mensen op grond van hun levensbeschouwing beroep kunnen doen op een vrijstelling.” 

Traditie van respect

En zulke vrijstellingen liggen hier voor de hand omdat ze juist passen bij de Nederlandse traditie van respect voor verschillende levensbeschouwingen, constateren de onderzoekers. Verder vinden ze het ‘aannemelijk’ dat verplichtende maatregelen veel weerstand zullen oproepen, juist bij groepen die twijfelen of ze tegen vaccinatie zijn.

Ook het effect van financiële tegemoetkomingen in ruil voor vaccinatie wordt betwijfeld. ,,Die kunnen tot een toename van wantrouwen bij ouders leiden en daarmee een averechts effect hebben. Daarnaast is de verwachting dat beloningen op zijn hoogst effect hebben bij ouders die vanwege praktische obstakels hun kind niet laten vaccineren; deze groep is klein."

Bied vaccinaties ruim aan

Quote

Beter maken overheden het ouders zo makkelijk mogelijk om hun kinderen te laten vaccineren

Advies in onderzoeksrapport Nivel en Amsterdam UMC

Beter maken overheden het ouders zo makkelijk mogelijk om hun kinderen te laten vaccineren. Denk aan het aanbieden van vaccinaties op alternatieve locaties, met ruimere openingstijden en aan inhaalcampagnes. Ook het sturen van herinneringen aan ouders of jongeren helpt.

Verder helpt praten, zeggen de onderzoekers. Bij twijfelende ouders werken ‘goede verhalen’ beter dan data en statistieken over vaccinatie. Ook kunnen zo mythen of misverstanden over de bijwerkingen van vaccinatie worden ontkracht. 

Verplichte griepvaccinatie

Vanmiddag kwam ook een rapport naar buiten over de mogelijkheden van een verplichte griepvaccinatie voor zorgpersoneel. Ook daarover staan onderzoekers niet te juichen, zo blijkt. 

Zo is er momenteel geen wet waardoor zorgwerkgevers aan hun werknemers een verplichting op kunnen leggen zich te laten vaccineren. Ook mogen ze hierop niet selecteren bij het aannemen van personeel. Daarnaast zou invoering van wetgeving die dit wél mogelijk maakt, in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Tot slot zou onder werkgevers en werknemers in de zorg weinig draagvlak bestaan voor het opleggen van een verplichting tot griepvaccinatie door de werkgever.   

Staatssecretaris Blokhuis komt begin 2020 met een reactie op de onderzoeken.