Volledig scherm
De Sea-Watch in de haven van Lampedusa in Italië. © EPA

VVD bindt alweer in over het bestraffen van redden migrant op zee

De coalitiepartijen van het kabinet Rutte III zijn ernstig verdeeld over een plan van de VVD om het redden van migranten op zee strafbaar te maken. Maar crisis is het bepaald niet: de VVD bindt alweer in en ChristenUnie en D66 zien vooral een ‘luchtballonnetje’.

Even leek asiel als ouderwetse splijtzwam terug binnen de coalitie, maar waar de VVD gisteren nog sprak van het strafbaar stellen van het redden van drenkelingen op zee, zwakte het die stelling vandaag in een Kamerdebat alweer af. De VVD weet nu precies wat het zegt: het wil een ‘onderzoek’ naar de ‘mogelijkheid’ om reddingsoperaties zoals die van de Seawatch-3 strafbaar te maken.

Het CDA steunt de liberalen, maar ChristenUnie en D66 zijn mordicus tegen elke stap in die richting en dreigen desnoods uit het kabinet te stappen. Dat wil niet zeggen dat er direct een crisisstemming heeft postgevat in Den Haag. Juist omdat de VVD, nu formeel ook, ‘slechts’ om een onderzoek naar juridische mogelijkheden vraagt.

Erg veel zorgen maken D66 en ChristenUnie zich toch al niet. Wie een hulpbehoevende niet helpt op zee, is volgens huidige wetgeving en internationale verdragen bovendien strafbaar.

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (ook VVD) liet weten hooguit het dilemma dat de VVD schetst, ‘onder de loep’ wil nemen. ,,Het woord strafbaarstelling neem ik niet in de mond.”

Suggestie

Volledig scherm
VVD-Tweede Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. © Gratis

VVD-Tweede Kamerlid Jeroen van Wijngaarden formuleerde zijn ‘plan’ daarom maar al te voorzichtig. Hij spreekt van een ‘lastig juridisch vraagstuk’. Hij doet geenszins een concreet voorstel, maar de ‘suggestie’ zou kunnen zijn om het wetboek van strafrecht aan te passen, zodat het ‘aanzetten en faciliteren’ van ‘mensensmokkel’ strafbaar zou worden. De straf moet dan maximaal vier jaar zijn, of een boete van 83.000 euro.

Die denkrichting komt bepaald niet uit de lucht vallen. Het reddingschip Sea-Watch 3 is de VVD (en het CDA) al maanden een doorn in het oog. Door in de Middellandse Zee te varen als ‘reddingsdienst’ zouden juist meer migranten een oversteek naar Europa wagen, zeggen critici. 

Sea-Watch

Omdat de Sea-Watch vaart onder Nederlandse vlag wijst Italië bovendien geregeld met de beschuldigende vinger naar Nederland. Ook deze week nog toen het schip de haven van Lampedusa binnenvoer met migranten in ‘medische nood’. Italië arresteerde de Duitse kapitein ook, al werd ze vrijgelaten door de rechter omdat het ‘haar plicht was om mensenlevens te redden’.

Al maanden geleden vroeg toenmalig VVD-Tweede Kamerlid Malik Azmani al precies om hetzelfde onderzoek dat Van Wijngaarden nu van de grond probeert te krijgen.

Luchtballon

Volledig scherm
Migranten op de Middellandse zee die zijn opgepikt door de bemanning van de Sea-Watch 3. © Sea-Watch

,,Een luchtballon en de VVD, dat is als paard en wagen, die horen bij elkaar’’, smaalde D66-Kamerlid Maarten Groothuizen vanmorgen in een debat over de kwestie. ,,De VVD is een heilloze weg ingeslagen. Het is moreel en juridisch onjuist. Dit gaan wij niet meemaken in deze coalitie.”

Van Wijngaarden bond al iets in vanmorgen. ,,Natuurlijk gaan we het redden van mensen niet strafbaar stellen. Natuurlijk niet. Maar ik werp de vraag op: wanneer is nou sprake van een drenkeling? En moeten deze boten daar varen om mensen te redden?”

Van de ChristenUnie kwamen gelijke teksten. ,,Het ballonnetje van de VVD loop gelukkig leeg,’’ zei Kamerlid Joël Voordewind. En: ,,Ik begrijp dus eigenlijk dat de VVD vooral wat informatieve vragen heeft.”

Meerderheid

Niettemin heeft de VVD juist met hulp van buiten de coalitie wel een meerderheid in de Tweede Kamer (met CDA, SGP, PVV en Forum) die voor het strafbaar stellen van het redden van drenkelingen is. Die partijen kunnen de VVD dus dwingen om kleur te bekennen als ze met een eigen motie komen.