Volledig scherm
FNV-voorzitter Han Busker pleitte vorig jaar op het Museumplein in Amsterdam, op de Dag van de Arbeid, voor minder onzekere banen. Vandaag demonstreert de FNV in Den Haag. © ANP

Waarom heeft Nederland vandaag geen vrije dag?

In de meeste Europese landen hebben werknemers vandaag een betaald dagje vrij. Maar in Nederland gaat de Dag van de Arbeid vrijwel geruisloos voorbij. ,,De strijd voor meer rechten leeft hier niet zo.''

In België, Duitsland, Frankrijk, Zweden en Italië ligt de economie vandaag op z’n gat. Het is een nationale feestdag: de Dag van de Arbeid. Ook in veel andere landen in de wereld vieren werknemers vandaag dat de vakbonden voor hun rechten opkomen en dat er bijvoorbeeld niet langer dan 8 uur per dag hoeft te worden gewerkt.

Nederland is een grote uitzondering, als het om die viering gaat. ,,Wij hebben nooit enorme rellen gehad, zoals in Amerika en Frankrijk'', vertelt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de universiteit Tilburg. De Dag van de Arbeid stamt uit 1885, toen Amerikaanse vakbonden een ultimatum stelden om werkgevers te dwingen de 8-urige werkdag in te voeren.

'Altijd een land van polderen'

,,Nederland deed de eerste jaren nog mee aan de wereldwijde demonstraties, maar dat doofde snel uit'', vertelt Wilthagen. ,,We zijn altijd al een land van polderen geweest. Onze overheid vond het nooit nodig om arbeiders te vriend te houden door ze deze nationale vrije dag te geven. Heel pragmatisch. Nog altijd staken Nederlandse werknemers veel minder dan in het buitenland. De strijd voor meer rechten leeft hier niet zo.''

Ons pragmatisme heeft ons dus een vrije dag ‘gekost’. ,,Als je naar de rest van de wereld kijkt, heeft Nederland relatief weinig nationale feestdagen'', zegt Wilthagen. ,,Maar daar staat tegenover dat we ook een stuk minder werken vergeleken met andere landen. Het is dus absoluut niet zo dat we weinig vrije tijd hebben.''

Geen bankoverschrijvingen

Hoewel het vandaag dus geen officiële feestdag is, gaat de Dag van de Arbeid niet helemaal onopgemerkt voorbij. Zo is de beurs gesloten en worden er geen bankoverschrijvingen verwerkt, omdat dat Europees zo is geregeld. In Den Haag organiseert vakbond FNV een demonstratie waar duizenden leden worden verwacht. En ambtenaren in Amsterdam hebben vandaag wél een verplichte vrije dag: een erfenis van decennialange rode gemeentebesturen.

,,Ik vind het toch een mooie dag'', zegt PvdA-leider Lodewijk Asscher, die zich vandaag bij de FNV-demonstratie aansluit. ,,Er is nog genoeg om voor te strijden. Als je ziet dat zzp’ers niet beschermd zijn, dat heel veel mensen geen vast contract krijgen terwijl ze daar eigenlijk wel recht op hebben. Door je te verenigen, kun je daar tegen strijden.''

,,Nederland kent niet de traditie om dat op 1 mei te doen, maar ik hoop dat de demonstraties steeds wat groter worden'', aldus Asscher. ,,Dan zou het best nog een traditie kunnen worden.''

Volledig scherm
PvdA-leider Lodewijk Asscher: "De Dag van de Arbeid zou best nog een traditie kunnen worden in Nederland." © ANP