Volledig scherm
Senator Jopie Nooren (PvdA). © ANP

Weer kink in de kabel voor omstreden donorwet

PvdA-senator teruggeflotenDe omstreden donorwet van Pia Dijkstra (D66) is nog lang niet in veilige haven. Vlak vóór de hoofdelijke stemming over het plan in de Eerste Kamer, dinsdagmiddag, heeft de PvdA nu noodgedwongen een cruciale motie over de rol van nabestaanden bij orgaandonatie afgezwakt. 

Verschillende senatoren waren de afgelopen weken al bezorgd dat nabestaanden in het voorstel van Dijkstra geen hoofdrol meer zullen spelen bij het besluit van een arts om organen te verwijderen van een overledene. Daarom legde de PvdA vorige week een door velen omarmde motie neer waarin de nabestaanden echt het laatste woord krijgen. 

De motie van senator Jopie Nooren verzocht de regering expliciet om te regelen dat 'de arts niet over zal gaan tot donatie als er geen nabestaanden zijn of nabestaanden ernstige bezwaren tegen de donatie hebben'. Maar nu blijkt ineens dat deze passage is verdwenen (zie foto onderaan het artikel) uit de gewijzigde motie die rondgaat. Terwijl die voorwaarde essentieel is voor meerdere senatoren om in te stemmen met de hele donorwet.

Quote

PvdA schrapt cruciale passage over rol nabestaan­den uit verzoek aan regering

In de vernieuwde motie verzoekt Nooren alleen nog maar 'de rolverdeling tussen artsen en nabestaanden' vast te leggen. Deze vage omschrijving is nog steeds mede-ondertekend door SP, 50Plus, OSF en GroenLinks. Maar OSF-senator Henk ten Hoeve bevestigt dat er nu een 'afgezwakte' versie ligt. ,,Terwijl een veiligheidsklep hard nodig is. Ik ben er nog mee bezig." Ook Martine Baay (50Plus) erkent dat de nieuwe motie 'alles nog gecompliceerder maakt'. ,,Dat heeft impact."

Teruggefloten

Uit interne stukken van de senaat, in handen van deze krant, blijkt dat PvdA-senator Nooren is teruggefloten door de griffier, in overleg met de voorzitter. Die heeft haar erop gewezen dat haar verzoeken (de arts zal niet overgaan tot donatie als er geen nabestaanden zijn of als die ernstige bezwaren hebben) 'aanzienlijk verder gaan dan hetgeen thans in de wet/het wetsvoorstel is geregeld'.

Momenteel is alleen wettelijk geregeld dat iemand aan zijn nabestaanden kan overlaten te beslissen wat er met de organen moet gebeuren bij zijn dood. En dat de wens van de nabestaande wordt gevolgd als die 'aannemelijk' kan maken dat de vermelding in het donorregister niet goed is.

Quote

Volgens de griffier kunnen niet zomaar nieuwe afspraken over de rolverde­ling tussen artsen en nabestaan­den worden opgesteld die totaal afwijken van de normen in het wetsvoor­stel.

Er kunnen volgens de griffier niet zomaar nieuwe afspraken over de rolverdeling tussen artsen en nabestaanden worden opgesteld die totaal afwijken van de normen in het wetsvoorstel. ,,Het leek mij juist u hierover te informeren", schrijft hij. Daarop paste Nooren de afgelopen dagen haar motie aan.

Slechts een advies

Volgens de PvdA-senator is de cruciale passage dan wel uit het verzoek aan de regering verdwenen, maar is de wens dat de arts zal niet overgaan tot donatie als er geen nabestaanden zijn of als die ernstige bezwaren hebben, uitvoerig besproken tijdens de wetsbehandeling. Dus is duidelijk hoe de motie moet worden gelezen. Ze zal nog een enkel woordje wijzigen 'om verwarring te voorkomen'. Nooren noemt de kritiek van de griffier 'slechts een advies'.           

De Eerste Kamer praatte al urenlang over het plan van Dijkstra voor actieve donorregistratie: iedere volwassene is straks automatisch donor, tenzij mensen expliciet aangeven dat niet te willen. Vooralsnog hangt het erom of het voorstel dinsdag een meerderheid krijgt in de senaat. 

Voordat er hoofdelijk over de nieuwe donorwet wordt gestemd, moet senator Nooren haar gewijzigde motie officieel indienen en toelichten in een derde termijn, laat initiatiefneemster Pia Dijkstra weten. Dit wordt desgevraagd bevestigd door een woordvoerder van de senaat. Dijkstra heeft eerder al op dringend verzoek van de senaat in een brief uitgesproken dat wat haar betreft nabestaanden het laatste woord hebben bij een besluit over orgaandonatie.

Volledig scherm
De oorspronkelijke motietekst en de nieuwe tekst naast elkaar. © Kamermoties van Jopie Nooren (PvdA)