Volledig scherm
Stef Blok © ANP

Wie wil/kan de beladen Immigratie-kar trekken?

Dikke kans dat het uitgeklede ministerie van Binnenlandse Zaken in de komende kabinetsperiode weer wat meer om het lijf krijgt. In de formatie van 2012 bleef er zo weinig van het ministerie over, dat PvdA-prominent Felix Rottenberg stelde dat Ronald Plasterk de post had moeten weigeren. ,,Dat was moedig geweest.’’

De portefeuilles Politie en Asiel waren immers al naar het ministerie van Veiligheid en Justitie verhuisd, er kwam een aparte minister van Wonen en Rijksdienst en Inburgering ging naar het ministerie van Sociale Zaken.

Vier jaar later liggen de kaarten anders. Wonen krijgt waarschijnlijk geen eigen departement meer, nu verhitte discussies over de hypotheekrenteaftrek zijn verstomd.

Splitsen

Bovendien vinden D66 en ChristenUnie dat het superministerie Veiligheid en Justitie weer gesplitst moet worden, waarbij de politie teruggaat naar Binnenlandse Zaken. Ambtenaren zien zo’n nieuwe reorganisatie echter niet zitten. Logischer zou zijn om het redelijk afgebakende onderdeel Asiel een aparte status te geven.

Toch levert dat nog geen volle portefeuille op voor de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, want Asiel komt waarschijnlijk terecht bij een speciale minister van Immigratie. Dat is gerechtvaardigd nu de belangrijkste zorgen van Nederlanders gaan over vluchtelingen en asielzoekers.

Druk

Volledig scherm
Sybrand Buma heeft ook goede papieren © ANP

Maar wie moet die beladen kar trekken? Onwillekeurig denkt het Binnenhof terug aan de niet te benijden positie van CDA’er Gerd Leers in het kabinet-Rutte I, die tevergeefs langs onwillige EU-landen trok om strengere migratieregels te bepleiten. Ondertussen hijgde de immer ontevreden Geert Wilders in zijn nek, van wie de regering afhankelijk was voor gedoogsteun.

Ook in het nieuwe kabinet zal de minister van Immigratie onder gigantische druk staan. Van de PVV en Forum voor Democratie aan de ene kant, die roepen dat het strenger moet. Van GroenLinks, SP en PvdA aan de andere kant, die willen dat het kinderpardon wordt uitgebreid. En dan ook nog van binnen de coalitie, waarin D66 en ChristenUnie meer vluchtelingen willen toelaten dan VVD en CDA.

Rust

Volledig scherm
Ingrid van Engelshoven (D66) beheert nu de portefeuille Binnenlandse Zaken en politie in de Tweede Kamer © ANP
Volledig scherm
Als het aan de ChristenUnie ligt, wordt Arie Slob de nieuwe minister © ANP

Wie kan die druk aan? VVD’er Stef Blok heeft zich bewezen als bewindsman die zich niet gek laat maken. Hij redt zich overal uit. Hij wist zelfs rust te brengen op het ministerie van Veiligheid en Justitie, nadat maar liefst drie van zijn VVD-voorgangers het veld moesten ruimen. Hij sluit zelf een doorstart in Den Haag niet uit. ,,Ik zit er ontspannen in. Dit is een ongelooflijk mooie klus.’’

CDA-fractieleider Sybrand Buma heeft ook goede papieren. Hij is medearchitect van het vluchtelingenbeleid in het nieuwe regeerakkoord en weet daarmee precies wat gevoelig ligt voor de coalitiepartners. Bijkomend voorbeeld: de steile Fries heeft niet de pretentie om geliefd te zijn bij iedereen.

Maar wellicht willen D66 en de ChristenUnie een stevige vinger in de pap houden, al is het maar om de discretionaire bevoegheid te kunnen gebruiken waarmee individuele asielzoekers in schrijnende gevallen een verblijfsvergunning kunnen krijgen.

Bij D66 wordt de Haagse oud-wethouder Ingrid van Engelshoven vaak genoemd als kanshebber. Ze beheert nu de portefeuille Binnenlandse Zaken en politie in de Tweede Kamer.

Bij de ChristenUnie is oud-partijleider Arie Slob een gedoodverfde ministerskandidaat. De ervaren bestuurder kun je om een boodschap sturen, ook in het mijnenveld van de immigratie. Daarnaast kan Wouter Beekers, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de kleine christelijke partij, een verbindende rol op zich nemen. Hij schreef deze zomer in een genuanceerd opiniestuk dat gastvrijheid vraagt om duidelijke grenzen. Dat klinkt alvast als een typisch VVD-CDA-D66-ChristenUnie-compromis uit het nieuwe regeerakkoord.