Zeearenden als icoon van de Biesbosch op de cover van het boek. De bever heeft zijn draai helemaal gevonden in de Biesbosch. Wat Thomas van der Es betreft zijn ook het edelhert en de otter meer dan welkom.
Volledig scherm
Zeearenden als icoon van de Biesbosch op de cover van het boek. De bever heeft zijn draai helemaal gevonden in de Biesbosch. Wat Thomas van der Es betreft zijn ook het edelhert en de otter meer dan welkom. © COR DE KOCK

Boswachter schrijft boek over nieuwe natuur

BIESBOSCHBoeken over de historie van de Biesbosch zijn er volop. Over de nieuw gevormde natuur in het gebied is vooral via sociale media veel te vinden. Tijd voor een boek, vond Thomas van der Es. Hij is al zijn hele leven verliefd op de Biesbosch.

Thomas van der Es is zo ongeveer vergroeid met de Biesbosch. Geboren in Sliedrecht is hij er opgegroeid en als boswachter mag hij er nu voor zijn werk dagelijks vertoeven. Als kind van 10 jaar werd hij samen met zijn twee jaar oudere zusje door zijn ouders elk weekend de Biesbosch ingestuurd. ,,Als lid van de Jeugdbond voor Natuur- en Milieustudie gingen we elk weekend met een roeiboot de Biesbosch in. Verplicht. Daar is wel de liefde voor dit gebied begonnen. En nu ben ik er dagelijks voor mijn werk. Hoe mooi is dat.''

Illustrator Stef den Ridder uit Zevenbergen ontmoette Van der Es tijdens een beverexcursie. ,,We raakten in 2015 aan de praat, ik liet wat werk zien en zo zijn we gaan brainstormen over een publicatie. Eerst werd nog gedacht aan een kalender, gaandeweg werd dat idee omgebogen naar een boek.''

Den Ridder (26) studeerde op de kunstacademie St. Joost in Breda. ,,Ik heb me al snel toegelegd op het tekenen van de natuur en me steeds meer toegespitst op dieren. In 2013 ben ik afgestudeerd. Daarna heb ik ruim vier maanden in de VS gewerkt. Ik heb daar de cover gemaakt voor State of the Birds 2014 van The Cornell Lab of Ornithology. In 2016 heb ik gewerkt aan mijn eerste boek, Stefs Grote Neuzenboek. Dat is een informatief kinderboek over neuzen, ruiken, geur en ademhalen.''

Volledig scherm
© COR DE KOCK

De illustrator was gecharmeerd van de beeldende manier waarop Thomas van der Es tijdens de beverexcursie praatte over 'zijn' Biesbosch. ,,Toen ik bij mijn uitgever twee jaar geleden het idee opperde om met Thomas een boek te maken over de Biesbosch, was zij meteen enthousiast.''

Volledig scherm
© COR DE KOCK

Van der Es vindt het vooral prettig om juist in zijn vrije tijd een boek over de Nieuwe Biesbosch en de toekomst van het gebied te maken. ,,Normaal vertel ik er in interviews, op mijn YouTube-kanaal en in mijn vlogs over als boswachter, dus in werktijd. Dan heb je te maken met de realiteit, met budgettaire beperkingen bijvoorbeeld. In dit boek mag ik vrijuit dromen over het gebied dat me zo lief is. Dromen over een edelhert dat zich hier vestigt. Tja, waarom niet. En over de terugkeer van de otter en de steur. Natuurlijk komt ook aan bod hoe de Biesbosch is geworden zoals ie nu is. Daar ontkom je niet aan. Maar de hoofdmoot gaat toch over het 'nu'. Ik wil daarmee ook aan een nieuwe generatie laten zien hoe bijzonder dit gebied is.''

Draaierig

Er zijn in het boek informatieve blokjes met feiten. Maar de lezer moet ook een beleving krijgen bij het gebied. Van der Es: ,,Dan kan een persoonlijke noot natuurlijk niet uitblijven. Spitten in het verleden, op zoek naar mijn belevenissen in de Biesbosch, was een hele klus. Ik houd geen dagboek bij. Ik heb dus heel de tijdlijn van mijn Facebook terug zitten kijken. Ik werd echt draaierig van de hoogtepunten die ik hier allemaal heb beleefd. Een haas bovenin een wilgenboom, op de vlucht voor hoog water. Dat is toch niet te geloven! Echt niet normaal. En uit al die hoogtepunten moet je dan dus een keuze gaan maken. De komst van de zeearend en het eerste nest. Een paar jaar later de komst van de visarend, met nu twee nesten met elk drie jongen. En de waterbuffels die nu in de Noordwaard de vegetatie samen met Schotse hooglanders en konikpaarden laag houden om te zorgen voor een goede doorstroming van het water. En wat te denken van de terugkeer van de bever, waarvan sommigen vinden dat er inmiddels misschien zelfs te veel zijn. Of van de duizenden grutto's die in het voorjaar in de Biesbosch neerstrijken om op te vetten als ze na de overwintering terugkomen uit Afrika.''

Foto links: Illustrator Stef den Ridder en auteur en boswachter Thomas van der Es.
Volledig scherm
Foto links: Illustrator Stef den Ridder en auteur en boswachter Thomas van der Es. © COR DE KOCK

Bij de keuzes voor de illustraties heeft Den Ridder zich laten leiden door de teksten van Van der Es. ,,Thomas kan zo beeldend vertellen dat een illustratie dan soms niet echt iets toevoegt. Dan vertelt het verhaal zichzelf.''

Van der Es heeft niet alleen oog voor iconen als de bever, de visarend en de zeearend. Ook bij kleinere, voor de doorsnee natuurliefhebber minder spectaculaire dieren maakt zijn hart een sprongetje. Zoals bij de boommarter of de kleine zwaan. Of de bijeneter, voor Van der Es een droomsoort voor de Biesbosch. Net zoals de bosbeekjuffer. En wat te denken van de parende, aan elkaar geplakte blauwgekleurde kleine roodoogjuffers.

In het boek laten Van der Es en Den Ridder zien hoe alles in een gebied als de Biesbosch met elkaar samenhangt. Zo stelt Van der Es vast dat het water in kreken helderder is geworden omdat met de Deltawerken het getijdenverschil van 2 meter, zoals vroeger, is teruggebracht naar zo'n 70 centimeter nu. Daardoor is er minder stroming. Dat heldere water maakt dat vissen worden gezien door bijvoorbeeld futen en ijsvogels. Nu het water helder is, kan het zonlicht de bodem bereiken en dat is weer goed voor de groei van waterplanten. Die planten zorgen er op hun beurt weer voor dat jonge vissen een goede schuilplaats hebben en dat libellen er hun eitjes op kunnen afzetten. Van der Es: ,,Het blijft een fantastisch sprookje, wat zich hier allemaal afspeelt. Een sprookje dat nooit eindigt, want het ontwikkelen van de Biesbosch stopt nooit.''

Het boek De Nieuwe Biesbosch verschijnt bij KNNV Uitgeverij. Vanaf half september is het verkrijgbaar in boekwinkels en ook online te bestellen. Het boek kost 19,95 euro en wordt in een oplage van 1500 exemplaren gedrukt.

Waterbuffels zijn in april in de Noordwaard geplaatst om de vegetatie laag te houden. Ze doen het daar goed en hadden al snel kalfjes.
Volledig scherm
Waterbuffels zijn in april in de Noordwaard geplaatst om de vegetatie laag te houden. Ze doen het daar goed en hadden al snel kalfjes. © COR DE KOCK

Rivierenland