Volledig scherm
Eerder dit jaar was er nog een kleine herdenking bij het monument. © Cor de Kock

Gedenkteken voor Merwedegijzelaars in Hardinxveld wordt verplaatst

De plaquette in Hardinxveld ter nagedachtenis aan de Merwedegijzelaars uit de Tweede Wereldoorlog wordt verplaatst. Op aandringen van het CDA wordt er een ‘meer toegankelijke’ plek gezocht voor het gedenkteken. 

Het gedenkteken ligt nu bij de voormalige School met de Bijbel aan de Rivierdijk. CDA’er Wim de Ruiter riep de gemeente Hardinxveld op om een meer openbare plek te zoeken. Afgelopen Dodenherdenking werd er uitgebreid stilgestaan bij de Merwedegijzelaars uit deze regio. Ook is er een documentaire over de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog gemaakt. 

,,Dat bracht mij op het idee’’, zegt De Ruiter. ,,Natuurlijk wist ik van de Merwedegijzelaars maar door de recente aandacht is het onderwerp bij veel mensen - ook bij mij - meer gaan leven. Ik vind het belangrijk dat we dit verhaal onder de aandacht blijven brengen. Door het gedenkteken op een meer openbare plek te leggen, kunnen we dat doen.’’

Nieuwe locatie

De CDA’er kreeg steun van de voltallige gemeenteraad voor het plan. Zelf heeft hij al wel wat ideeën voor een nieuwe locatie. ,,Maar het is nu eerst aan het bestuur van de gemeente. Ik heb er alle vertrouwen in dat zij, in overleg met betrokkenen, tot een mooie oplossing komen.’’

In mei was er nog een kleine herdenking bij het monument langs de Rivierdijk. Leerlingen 3 havo/vwo van CS De Hoven, locatie Calvijn in Hardinxveld-Giessendam, stonden toen stil bij wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. De Sliedrechtse Anja van der Starre - wiens vader tot de Merwedegijzelaars behoorde - zwengelde dit jaar de aandacht voor wat er is gebeurd aan.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Volledig scherm
Anja van der Starre uit Dordrecht stond met haar zoektocht naar Merwedegijzelaars plotseling landelijk in de schijnwerpers. © Hans Duran/NOS-United

Verzet

Het verhaal van de Merwedegijzelaars begint met de moord op de Giessendamse bakker Wouter Smit door een Sliedrechtse landwacht, op 14 april 1944. Het verzet is de toenemende brutaliteit van de landwachten zat en besluit hen een lesje te leren. Bij de Helsluis in de Sliedrechtse Biesbosch laten ze er op 10 mei twee in een hinderlaag lopen. Ze worden vermoord. Dat laten de Duitsers niet op zich zitten; de volgende dag volgt een razzia van zo’n 2000 medewerkers van Grüne Polizei, Wehrmacht en SS. In Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Werkendam pakken ze ruim 600 mannen van 18 tot 26 jaar op.

De mannen moesten dienen als gijzelaars opdat de moordenaars zich zouden melden, maar die deden dat nooit. Daarom werden de gevangenen ingezet als dwangarbeider. Via Amersfoort werden ze naar Duitsland gestuurd. De meesten kwamen terug, zij het vaak ziek of gehandicapt door de erbarmelijke werkomstandigheden. Van de groep kwamen 26 mannen in Duitsland om het leven als gevolg van honger, tyfus en bombardementen.

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Dordrecht en omstreken? Schrijf je hier in! Voor nieuws uit Gorinchem en omstreken, schrijf je hier in.