Volledig scherm
Markt met links Sint Anna en rechts het Poortgebouw, Oudenbosch. © Westbrabants Archief

Gids voor de reiziger, die stil staat bij het religieus erfgoed van Oudenbosch

OUDENBOSCH - Reizen om stil te staan. Klinkt tegenstrijdig, maar niet voor Berne Media, de uitgeverij van de gelijknamige abdij te Heeswijk. In de reeks reisboeken verschijnt begin volgend jaar het Religieus erfgoed in Oudenbosch. Erfgoedkenner en Oudenbosschenaar Mark Buijs kreeg de opdracht de 200 pagina's tellende reisgids te schrijven.

Volledig scherm
Foto in de tuinen van het Elisabeth-ziekenhuis met helemaal rechts opa Van Vlimmeren. © Collectie Mark Buijs
Volledig scherm
Middenschip basiliek © Collectie Mark Buijs
Volledig scherm
Basiliek in wintertijd © Collectie Mark Buijs

Anders dan in eerdere publicaties over zijn geboortestadje, zocht Buijs naar de relatie tussen de gebouwen en de mensen. ,,Bovendien moest ik me richten op publiek dat Oudenbosch niet tot nauwelijks kent. Het gaat niet over de stenen, maar over de personen die de aanzet tot die stenen gaven. De verhalen achter de gebouwen, zoals we het toekomstig religieus erfgoed ook moet beschouwen.‘’

Op jonge leeftijd raakte Mark al gefascineerd door de rijkdom aan Roomse gebouwen. ,,Mijn grootouders hadden café Velletri, een familielid was zouaaf, drie anderen in het klooster. Mijn opa van moeders kant was tuinman bij het Elisabeth-ziekenhuis. Het waren gesloten werelden, die juist daarom mijn nieuwsgierigheid wekten.‘’ 

Hij dook in de lokale geschiedenis, werkte voor archiefdiensten en is nu verbonden aan de commissie ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Breda. ,,Voor mooie verhalen uit de Oudenbossche geschiedenis mogen ze me altijd wakker maken.‘’

Zijn schrijfstijl paste hij aan. De teksten zijn in de tegenwoordige tijd. ,,Het was een uitdaging om alles opnieuw op te schrijven. Dat gaf mij ook nieuwe inzichten in bijvoorbeeld het leven van Willem Hellemons. Het verhaal begint voor Oudenbosch bij deze ambitieuze cisterciënzer. Een handige man, die in de 19e eeuw al wist wat citymarketing teweeg kon brengen. Het stond aan de wieg van het onderwijs, de ziekenzorg en - geïnspireerd door zijn studietijd in Rome, uiteraard ook de bouw van de nieuwe parochiekerk naar het model van de Sint Pieter in Rome. Wat hij voor die tijd in zo'n polderdorpje voor elkaar kreeg, is van onschatbare betekenis voor Oudenbosch.‘’

Logisch dat de reisgids als ondertitel ‘Het Rome van Willem Hellemons’ heeft meegekregen. De gids leest als een spannend jongensboek, compleet met persoonlijk voorwoord van de schrijver. Tussen de religieuze parels, die de Koepelstad nog heeft, wordt een object door Buijs node gemist: het beeld van Hellemons zelf. ,,In de jaren zestig stond het in de tuin van de broeders van Saint Louis. Maar het raakte verweerd en daardoor verloren. Eigenlijk zou een sculptuur van de man op z'n plaats zijn.‘’

Overigens beperkt de auteur zich niet alleen tot katholieke gebouwen en verhalen. Ook de protestantse kerk en de Joodse begraafplaats zijn in de gids opgenomen.

De reisgids wordt op zondag 6 januari om 16.00 uur in de Cuyperszaal van de basiliek van Oudenbosch gepresenteerd. Daarna hoopt Buijs vele toeristen met een exemplaar te zien rondlopen door zijn stadje.