Volledig scherm
Risicovolle personen zouden op willekeurige momenten gefouilleerd moeten worden om te zien wat ze bij zich hebben. © Frans Nikkels

Aanpak Rotterdams vuurwapengeweld: risicovolle personen ‘zomaar’ fouilleren

In de strijd tegen het aanhoudende vuurwapengeweld, wil de Rotterdamse politie ‘risicovolle personen’ te pas en te onpas kunnen controleren op wapenbezit. Een experiment met preventief fouilleren waarmee Rotterdam opnieuw een grens over gaat, zegt hoogleraar Jan Brouwer. 

Het gaat om mensen die verdacht vaak opduiken in politie-onderzoek, maar niet opgepakt kunnen worden omdat er geen specifiek bewijs tegen hen is. Preventief fouilleren is nu al mogelijk, maar alleen bij mensen die toevallig buiten lopen in een gebied dat als risicovol is aangemerkt. Een preventieve actie tegen één persoon mag niet.

,,Rechercheurs hebben aangegeven die verdachte personen op te merken in de dossiers. Gek, hoe zit dat met deze mensen?’’ verwoordde loco-burgemeester Bert Wijbenga de overwegingen bij de politie. Het Openbaar Ministerie en de burgemeester moeten nog instemmen met de nieuwe bevoegdheid, maar Wijbenga liet al weten groot voorstander te zijn. ,,Er zijn redenen dat zo’n persoon er steeds uit springt, hij of zij verdient het om als risicovol aangemerkt te worden. Het gaat nu om de juridische en technische invulling van de tool.’’

Duwen en trekken 

Een heel gevoelige voorstel, oordeelt Jan Brouwer, hoogleraar Algemene Rechtswetenschap in Groningen en gespecialiseerd in openbare orde en veiligheid. ,,Je gaat dus preventief kijken of iemand zich schuldig maakt aan een strafbaar feit. Je gaat daarbij echt een grens over waarvan onze rechtsstaat zegt, dat mag niet. Pas als er een vermoeden is van schuld mag je gericht fouilleren. De politie hoort zich juist aan de wet te houden.’’

Toch zou het Brouwer niet verbazen als deze politie-bevoegdheid er uiteindelijk wel komt. Rotterdam is de voorhoedevechter van preventief fouilleren. Ook al was het tegen de wet, het Rotterdamse korps begon al in 1999 in de Millinxbuurt mensen te controleren omdat er aanwijzingen waren dat er veel wapens in de wijk waren. In 2002 ging het Openbaar Ministerie overstag en werd de wet aangepast. ,,Omdat was gebleken dat Rotterdam gelijk had, er werden daar veel wapens gevonden.’’ Preventief fouilleren gericht op een persoon is net zo’n experiment als in 1999, zegt Brouwer. ,,Ze hebben er geen bevoegdheid toe, maar de behoefte is er, dus ze doen het. Daarmee geef je een sterk signaal af aan de wetgever: doe iets. En het OM ziet ook wel wat er fout gaat in de samenleving. Duwen en trekken, dat is het. ’’

Ripdeals 

Het vuurwapengeweld in Rotterdam stijgt hard. Het eerste half jaar is er al 50 keer op mensen of gebouwen geschoten - ’s avonds, maar ook op klaarlichte dag in woonwijken - met twee dodelijke slachtoffers tot gevolg. Heel 2018 waren er 71 incidenten. ,,Het is ontwrichtend voor de stad en werkt onveiligheid en onveiligheidsgevoel in de hand’’, zei Wijbenga tijdens de actualiteitenraad vandaag. ,,Het is topprioriteit voor de burgemeester en de politie.’’ 

Merendeel van het wapengeweld is drugsgerelateerd, vertelde Wijbenga. ,,Ripdeals.’’ Ongeveer de helft van de daders wordt opgepakt. ,,De pakkans is nu al 46 procent. Een mooi cijfer, want ik weet hoe moeilijk het is deze zaken tot aan de rechter te brengen. Twee keer schieten en je bent dus aan de beurt. Al spoor ik de politie wel aan hier nog harder op in te zetten.’’ In de vergadering werd ook duidelijk dat de Agniesebuurt inmiddels ook is aangemerkt als veiligheidsrisicogebied door de vele schietpartijen in de wijk. Gebiedsgericht preventief fouilleren is daar nu toegestaan.

Raadsleden drongen ook aan op een herhaling van de Wapens uit de wijk-actie, het vrijwillig inleveren van wapens door burgers. ,,Dat zullen we zeker over praten’’, zei Wijbenga, oud-politieman. ,,Maar ik moet de eerste crimineel nog tegenkomen die zijn wapens inlevert. Het zijn inderdaad vooral de jachtgeweren van opa die op het bureau terechtkomen.’’ Toch heeft de actie waarde zei hij. ,,Het geeft een heel goed signaal af dat wapens niet normaal zijn. Een jongere die denkt, zal ik een wapen nemen, die weet heel duidelijk, het is een belangrijke en ernstige grens die overschreden wordt.’’

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws in Rotterdam en omgeving? Schrijf je hier in voor onze gratis nieuwsbrief. 

In samenwerking met indebuurt Rotterdam

Poll

De gemeente hoopt dat Rotterdammers een steentje bijdragen aan het Songfestival. Betaalt u mee?

De gemeente hoopt dat Rotterdammers een steentje bijdragen aan het Songfestival. Betaalt u mee?

  • Natuurlijk! De hele stad heeft er tenslotte plezier van. (24%)
  • Nee, geen denken aan! Laat de gemeente de volle mep maar betalen. (76%)
6210 stemmen