Volledig scherm
De Markthal is een toeristische trekpleister vanjewelste. © Marco de Swart

De Markthal heeft in vijf jaar de wereld veroverd. Nu Rotterdam nog

De Markthal in Rotterdam bestaat op 1 oktober vijf jaar. Op die dag in 2014 verrichtte koningin Máxima de opening van dit kersverse Rotterdamse icoon, dat een allesbehalve saai eerste lustrum kende. Met veel incidenten en gedoe, maar ook met een niet-aflatende stroom bezoekers én een volle prijzenkast. ,,Ook de Rotterdammer zal de Markthal als klant gaan omarmen.’’

Aan de rand van het grasveldje bij de Hoogstraat praat een Duitse gids de blaren op de tong. Dat de Markthal liefst 228 appartementen telt, die op ‘n bijzondere manier in het gigantische complex – in de vorm van een omgekeerd hoefijzer – zijn gerangschikt. ,,Veel woningen hebben zelfs een raampje aan de binnenkant. Kun je zó op de marktvloer kijken’’, vertelt hij enthousiast.

Enkele tientallen oosterburen hangen aan zijn lippen. En benen gedwee achter hem aan, om dit wonderbaarlijk vormgegeven architectonische hoogstandje in hartje Rotterdam ook binnen te gaan bekijken. Even later dromt de groep toeristen samen bij de roltrappen, en klinkt opnieuw tekst en uitleg. Eén vrouw lijkt de montere begeleider niet te horen, en staat te gapen naar het pronkstuk van de hal, ofwel het overdonderend fraaie kunstwerk Hoorn des Overvloeds. En zegt maar één ding: ,,Wow!’’

Koopkathedraal

Wow, ja. Want nog steeds komen er dagelijks massa’s mensen over de vloer die voor het eerst kennismaken met de befaamde koopkathedraal aan de Binnenrotte, ontworpen door het Rotterdamse architectenbureau MVRDV. Vooral als er weer een paar bussen vol reislustige lieden parkeren bij de Blaak of een cruiseschip hele hordes opvarenden op de Wilhelminapier dropt, kun je over de hoofden lopen in dit overkapte stukje stad, tussen die imposante, glazen puien.

Quote

De Markthal heeft de tijd nodig om volledig te landen in Rotterdam

Rinus Griep, Center director

Dat was zo op dag één, en dat bleef zo. In een mum van tijd 1 miljoen bezoekers, 5 miljoen vlak daarna, en de teller staat nu al op 38,5 miljoen. Veelal Markthalgasten die geen flauw idee hebben van alle heisa die zich hier door de jaren heen heeft afgepeeld – brandstichting, een muizenplaag en faillissementen om maar eens wat te noemen –, maar vooral smullen van deze fotogenieke topattractie die wereldwijd zijn weerga niet kent. Het is een van de redenen waarom je naar Rotterdam móet komen, zo prijzen gerenommeerde, internationale reisgidsen aan.

In zijn kantoortje aan de westkant van de Markthal, een beetje verstopt in het hoekje boven Die Bierstube, gaat Rinus Griep (35) er eens goed voor zitten. Eén jaar is hij namens eigenaar Klépierre actief als center director van de Markthal en dat smaakt naar meer. Zijn missie lijkt vooral het verder vergroten van het vertrouwen onder ondernemers – die nogal eens overhoop lagen met hun huisbaas – en het populairder maken van de Markthal bij Rotterdammers, van wie een aantal nog immer argwanend aankijkt tegen dit beeldbepalende bouwwerk aan de Binnenrotte.

Vijf jaar Markthal. Het eerste woord dat me te binnen schiet om die periode te kenschetsen, is ‘roerig’…

Griep: ,,Ja. Maar dat heb je in elk winkelgebied. De eerste vijf jaar zijn altijd onrustig. Dat zie je bijvoorbeeld in Waddinxveen – ook met een betrekkelijk nieuw winkelcentrum - en dat zie je in Utrecht, in Leidsche Rijn. Zo veel verschilt de Markthal dus niet.’’

Maar niet in elk winkelcentrum had je om de week een rechtszaak tegen de eigenaar, ondernemers die ’s winters bibberen van de kou, brandstichting of een muizenplaag. Dat maakt de historie van de Markthal wel wat heftiger.

,,Het verschil is dat in de Markthal alles onder een vergrootglas ligt. Omdat we uniek zijn in de vastgoedmarkt. En uniek in de stad, bij bezoekers en onder ondernemers. Er zijn niet meer Markthallen. Dus iedereen kijkt mee. De Markthal heeft de tijd nodig, en dan bedoel ik méér dan vijf jaar, om volledig te landen in Rotterdam. Dus een zekere dynamiek houden we nog wel even.’’

De Markthal is anno 2019 geen vershal meer, maar ook geen horecapaleis. Wat is het in uw ogen wel?

,,Ik zou het een foodhotspot noemen. Sommige producten kun je mee naar huis nemen, of hier nuttigen. En dat varieert dan weer van een snelle hap tot het pakken van een restaurantje. Dat is inderdaad heel wat anders dan de situatie vlak na de opening. Maar de ontwikkelingen in de retail gáán ook hard. De vraag van de klant is veranderd, en dus ook het aanbod. De consument van vandaag de dag is een heel andere dan die van vijf jaar geleden. Dat merken we in de Markthal ook.’’

En het is een andere wereld…

,,Jazeker, de Markthal is one of a kind. Die kun je niet vergelijken met een doorsnee winkelstraat. Je hebt hier een ander type ondernemer. Dat is ook de charme van de Markthal. Omdat er veel lokale mensen werken, die hier hun boterham verdienen door direct contact te hebben met de klant. Heel wat anders dan een filiaal ergens in de stad. Hier heb je veel meer emotie.’’

Hoe je het ook wendt of keert, de Markthal is en blijft een grote publiekstrekker. Jaarlijks komen er miljoenen mensen over de vloer. En daar draait het toch allemaal om?

,,De bezoekersstroom is inderdaad een belangrijk aspect. En die positieve lijn zet zich ook dit jaar weer voort. Iedere bezoeker is tenslotte een potentiële klant. En inderdaad zie je veel toeristen. De ondernemers verdienen een groot compliment als je ziet hoe ze hierop zijn ingesprongen. Dat vraagt nogal wat aanpassingsvermogen. Het assortiment is op basis daarvan ook gewijzigd. Al blijft de Rotterdammer een belangrijk deel van de klandizie vormen.’’

Wat is er minder goed geslaagd in de Markthal?

,,Misschien dat er bij de huurders te veel wisselingen zijn geweest. Dat is op zich geen ramp, want de Markthal moet voor de lokale bezoekers én voor de toerist verrassend blijven. Het aanbod in een kraam hoeft niet vijf jaar lang hetzelfde te zijn. En we moeten ons ook weer onderscheiden van de buitenmarkt, wil je kunnen overleven. Wat je bijvoorbeeld ziet is dat ondernemers bij wie je in eerste instantie alleen bij de kraam iets kon eten, dat voedsel nu ook verpakt aanbieden voor thuis.’’

Op 1 oktober verloopt een flink aantal vijfjarige contracten. Zien jullie veel vertrekkers?

,,Je hebt altijd mutaties. Maar hier valt het wel mee hoor. Een stuk of vier à vijf. Wat we dan meteen doen, is zo’n unit aanpakken door bijvoorbeeld de riolering te vervangen. Vandaar dat er nu een stuk of tien kramen (van de 92 – red.) tijdelijk afgesloten zijn. Maar er komen ook nieuwe huurders bij. Zoals de Duck Truck met – zoals de naam al zegt – allemaal op eend gebaseerde gerechten. Twee nieuwe ondernemers komen eraan en voor drie plekken zijn er concrete gesprekken.’’

Bent u misschien teleurgesteld in de Rotterdammers? Een aantal blijft maar van mening dat de Markthal te duur is, te exclusief, met veel kijkers en geen kopers. Ondanks alle campagnes waarmee jullie lokale klanten willen lokken.

,,Hou er rekening mee dat het veranderen van zo’n beeld dat mensen hebben van de Markthal, een kwestie van een lange adem is. Maar wat ik zelf mooi vind, is dat ik dan spreek met zo’n ondernemer die juist wél die Rotterdamse klant ziet terugkomen voor een stukje kaas. Of de YoYo! Fresh Tea Bar die wél vaste klandizie in de stad heeft. Mijn visie is dat de Rotterdammer onwijs trots is op zijn stad, en óók op de Markthal. Hij zal de Markthal op den duur ook wel als klant omarmen. Maar nogmaals: alles heeft z’n tijd nodig.’’

Wat is in die vijf jaar de grootste winst?

,,Dat we nog steeds actueel zijn. Er over ons wordt gesproken, dat er dingen gebeuren. En als er vragen zijn, dan zijn ondernemers altijd welkom bij ons. Het is niet voor niets dat er in ons kantoortje een grote eettafel staat. Hier proberen we er altijd samen uit te komen. Op dit moment is de grootste zorg onder de huurders wat er gebeurt met de lege kramen. Dat er geen kopie komt van hun eigen zaak. Ik wil dit geen argwaan noemen, maar een gezonde dosis nieuwsgierigheid.’’

Hoe ziet de toekomst eruit? Ziet u dramatische veranderingen, bijvoorbeeld in het aantal kramen of de indeling van de marktvloer?

,,Nee. De infrastructuur van de Markthal blijft zoals die is. Dus niet minder kramen en we halen geen paviljoens weg. Wat wél kan is dat als ondernemers echt lekker draaien, we gaan praten over een dubbele unit. Samenvoegen is een optie. We blijven inzetten op vers, horeca en een combinatie tussen vers en consumptie ter plekke. Er komt geen nieuwe horeca meer bij, simpelweg omdat de regels dat verbieden. En zoiets als klimaatbeheersing zal er zeker niet komen. We verwarmen niet, en we koelen niet. Zo is het gebouw ontworpen, en zo blijft het ook.’’

Er gaat al langdurig een gerucht dat Klépierre de Markthal van de hand wil doen. Kunt u dat uit de wereld helpen?

,,Verkoop van de Markthal is absoluut geen discussie bij ons. Dat gaat niet gebeuren. Niet aan de orde dus.’’

In samenwerking met indebuurt Rotterdam

Rotterdam