Volledig scherm
Luc Smits, directeur van LSI, op de plek waar de zakenwijk had moeten verrijzen. Iedereen moet een verlies nemen, zegt hij. © AD/Frank de Roo

Directeur LSI: Ik wil wel betalen, maar ik kan het niet

Hij geldt als de man van 52 miljoen. Of beter: de verdwenen 52 miljoen. De centen kwamen van de gemeente Rotterdam, maar een zakenwijk heeft Luc Smits er nooit mee gebouwd. Nu dreigt een financieel debacle van ongekende omvang. In een openhartig gesprek met het AD Rotterdams Dagblad praat de projectontwikkelaar over de miljoenenverliezen, de onzekerheid en zijn persoonlijke situatie.

Quote

Zonder al te veel op te scheppen: ik ben wel de eerste geweest die toekomst zag in het Rotterdam­se stationsge­bied.

Luc Smits

Het doet Luc Smits (43) altijd goed om rond te lopen in Central Post, het oude postsorteergebouw naast het Centraal Station. Na jarenlange leegstand en verloedering stond het pand op de nominatie om gesloopt worden. LSI (Luc Smits Investment) kocht het en verbouwde het voor 120 miljoen euro tot kolossaal kantoorcomplex. Het is volledig verhuurd. Ook de redactie van het AD is er gevestigd.

,,Zonder al te veel op te scheppen: ik ben wel de eerste geweest die toekomst zag in het Rotterdamse stationsgebied. Alle bedrijven trokken weg uit de stad, het was hier een grote gribus en het wemelde van junks. Kijk nu eens: heb ik gelijk gekregen of niet?''

Golden boy
Het is de branie van vroeger, die af en toe opduikt. Lange tijd gold Smits als de golden boy van de Rotterdamse vastgoedwereld, de man met het kapitale pand aan de Straatweg met een heus privé-eiland in de Bergse Achterplas.

Die tijden zijn voorbij. De gemeente staat op het punt om de samenwerking te verbreken, wat het einde betekent van LSI en vrijwel zeker een persoonlijk faillissement inluidt.

Centraal staat de erfpachtmaatregel uit 2009. De gemeente steunde hem met 52 miljoen euro. Maar van de zakenwijk is niets terecht gekomen en bovendien voldoet LSI niet aan de betalingsverplichtingen. De schuld is opgelopen tot 5 miljoen euro. Het geduld van de gemeente is op.

Volledig scherm
Het Central District in Rotterdam. © anp

Sommige mensen zijn verbaasd dat u hier nog bent en niet met een koffer met geld op de Bahama's, nippend aan een cocktail.
,,Best als mensen denken dat ik de gemeente een poot heb uitgedraaid. Ik weet dat het niet zo is. Dit is een project met een alleen maar verliezers. Ik heb zelf 30 miljoen eigen geld in Central District gestoken. Dat ben ik kwijt. Trouwens, ik drink geen druppel alcohol. Dus als ik onder een palmboom zit, is het met een spaatje blauw.''

LSI staat op omvallen, wordt gezegd. De gemeente heeft er weinig vertrouwen in.
,,Niemand had verwacht dat de crisis zo heftig zou zijn. Afgelopen vijf jaar zijn vrijwel al mijn collega's failliet gegaan. En als je ziet hoe het soms ging! Neem Ger Visser van Eurocommerce, waar ik heel lang tegenop keek. Die man blijkt een ordinaire oplichter. Hij is failliet, maar rijdt nog wel in een Bentley. Of Rogier Lips. Die heeft 30 miljoen gestolen en vertoeft in Dubai. Je kan zeggen van mij wat je wil, maar ik zit nog gewoon in Rotterdam en ben aan het werk.''

Quote

Ik had een uitbundige leefstijl, genoot met volle teugen. Maar daar is niets meer van over.

Luc Smits

U gold ook als een onconventionele vastgoedcowboy, bij wie alles leek te lukken.
,,Dat was het beeld dat de markt van mij had, ja. Maar ik had altijd het gevoel dat ik op een dag wakker zou worden en dat het een droom zou zijn. Natuurlijk, ik heb in een kast van een huis gewoond. Ik reed in Ferrari's, Porsches, Bentley's - noem maar op. Ik had een uitbundige leefstijl, genoot met volle teugen. Maar daar is niets meer van over. Mijn persoonlijke lot is verbonden aan het lot van LSI. Ik heb mijn huis moeten verkopen. Al in 2008 heb ik de tering naar de nering gezet en dat voelt veel beter. Eigenlijk gedroeg ik mij niet zoals ik werkelijk ben. Want in essentie ben ik een gematigd persoon.''

De belangrijkste vraag: hoe komt het dat er ondanks een injectie van 52 miljoen euro niets is gebouwd op het Schiekadeblokterrein?
,,Om een misverstand weg te nemen: er is nooit geld ter beschikking gesteld voor de fysieke bouw. In 2009 waren we zo ver niet. Bij andere projecten, zoals Calypso, was dat misschien wel het geval. Maar niet voor ons project. Het was eerst zaak om de schulden af te lossen en de plannen verder te ontwikkelen.''

Volledig scherm
De zakenwijk bij het Centraal Station die nooit werd gebouwd. © AD
Quote

De gemeente weet van elke euro waar die terechtge­ko­men is, zowel aan de voorkant als aan de achterkant.

Luc Smits

Uit het kadaster blijkt dat u het gebied twee jaar eerder voor 26 miljoen heeft gekocht. Dan blijft er nog steeds veel over.
,,Nou, voor 26 miljoen de panden, 4 miljoen erfpachtcanon, een paar miljoen aan planontwikkeling. En we moesten een mede-eigenaar uitkopen. Dat kostte ook circa 20 miljoen euro. Als je dat bij elkaar optelt, kom je al snel aan die 52 miljoen euro.''

Dat is nieuw. Welke partij is voor 20 miljoen uitgekocht?
,,De andere eigenaar was Fortress van Roeland Voerman, die had het oude IMCA-imperium van Erik de Vlieger overgenomen. We waren eerder een verplichting aangegaan om Fortress uit te kopen. Dat geld hadden we niet, de financiering kwam van de erfpachtmaatregel. Het was professioneel gezien ook geen prettige samenwerking. Het dna van een belegger is anders dan van een ontwikkelaar zoals ik.''

Wist de gemeente hiervan?
,,Alle geldstromen zijn volledig transparant. De gemeente weet van elke euro waar die terechtgekomen is, zowel aan de voorkant als aan de achterkant. Iedere cent is ondersteboven en binnenstebuiten gekeerd.''

Dus was er geen geld om te bouwen.
,,Dat is te makkelijk. Mensen vergeten dat niet alleen de gemeente haar nek heeft uitgestoken, maar ook LSI en de banken. Een consortium van FGH, Rabo, SNS en Van Lanschot heeft 14 miljoen euro bijgelegd. Er was vertrouwen.''

Quote

Nu stoppen zou rampzalig zijn. Dan is het gebied besmet en schat ik dat het verlies voor de gemeente op 30 à 40 miljoen euro.

Luc Smits

Ondertussen heeft LSI wel een betalingsachterstand van 5 miljoen opgelopen.
,,Ik krijg iedere keer netjes een brief van de gemeente. Of meneer Smits zijn erfpachtcanon zou willen betalen. Ik zou wel willen, maar ik kan het niet.''

Wanneer was duidelijk dat het mis zat?
,,Begin vorig jaar wilden de banken, met name FGH/Rabo, geen geld meer steken in een feitelijk failliet project. Wethouder Karakus wees ze op hun afspraak en er kwamen nieuwe onderhandelingen. Afgelopen september bleek dat de raad van bestuur van de Rabobank weer twijfelde en sloeg de onzekerheid toe op het stadhuis. Nu ligt er toch een redelijk voorstel. Maar ik heb geen idee wat de gemeente gaat doen. Iedereen moet een verlies nemen. De gemeente zal de waarde van de grond moeten afwaarderen.''

Is het huidige voorstel realistisch?
,,Er ligt nu een commitment van de banken voor 'Weena Boulevard'. Ze nemen hun verlies en willen 70 miljoen euro financieren. Dat is heel wat in deze tijd. Verder hebben we een klant en een bouwer. Nu stoppen zou rampzalig zijn. Dan is het gebied besmet en schat ik dat het verlies voor de gemeente op 30 à 40 miljoen euro.''

Het gerucht gaat dat de gemeente op zoek is naar een andere ontwikkelaar.
,,Dan zeg ik: ga maar vinden. Wie zou dit dan moeten doen? Die ontwikkelaars zijn er echt niet meer. Dan ligt het gebied de komende tien jaar volledig stil.''

In samenwerking met indebuurt Rotterdam