Volledig scherm
© ANP

Fraude Zadkine door druk op diploma's

Rotterdamse mbo-studenten zijn de dupe geworden van ‘doorgeslagen rendementsdenken’. Docenten van de afdeling Logistiek van Zadkine zagen zich zó gedwongen om goede resultaten te boeken, dat ze fraudeerden met examens en smokkelden met de spijbeladministratie. 

Quote

Wij worden afgerekend op het aantal diploma’s en het verzuim

Philippe Raets

De Onderwijsinspectie, wethouder Sven de Langen, een bedrijfsrecherchebureau, een onderwijsadviesbureau, Zadkine-topman Philippe Raets: allemaal zijn ze het erover eens. Een te sterke focus op veel diploma’s en weinig uitvallers heeft gezorgd voor een ellendige situatie voor honderden Rotterdamse mbo-studenten. Docenten en managers van Logistiek-opleidingen van Zadkine voelden zo veel druk dat ze zowat elke regel overtraden.

Het begon met een groep vertraagde studenten. Zij kregen sinds april 2016 extra ‘bijspijkerlessen’, totdat een jaar later bleek dat er toetsvragen en antwoorden werden verstrekt. Nadat klokkenluiders dit meldden, zijn de betrokken personeelsleden geschorst. De opleidingen werden doorgelicht. ,,Zoiets als fraude komt namelijk nooit alleen”, zegt Zadkine-bestuurder Raets.

Zijn voorspelling klopt. Ook de verzuimadministratie blijkt bij Logistiek een zooitje. Studenten kunnen eenvoudig spijbelen, want docenten en managers controleren en registreren dit nauwelijks. Hierdoor heeft de mbo-school onvoldoende zicht op de studenten, die veelal leerplichtig en kwetsbaar zijn. ,,Een ernstige situatie met een groot risico op uitval’’, oordeelt de Onderwijsinspectie.

Toezicht

Als oorzaak noemen onderzoekers onder meer een slechte sfeer in het docententeam. Dit leidt tot laksheid met regels en een gebrek aan toezicht. Bovenal wordt de focus op prestaties aangewezen als oorzaak. ,,Bij Logistiek stuurde de leiding op maximaal rendement: veel gediplomeerden, weinig spijbelaars”, zegt Raets. ,,Dat is op zich niet verkeerd, maar wel als mensen hierdoor over de schreef gaan. Er is gefraudeerd om zoveel mogelijk studenten aan een diploma te helpen en getracht te doen alsof ze allemaal netjes de les bijwoonden. Een doodzonde in het onderwijs.”

De Inspectie en de gemeente verscherpen het toezicht. Volgens Raets worden goede stappen gezet, al is volgens hem de situatie bij Logistiek nog broos. ,,Wij hebben de leiding vervangen en geld vrijgemaakt voor extra personeel dat leerlingen kan begeleidingen en de verzuimregistratie moet dubbelchecken.”

Ook voert Raets gesprekken in Den Haag. ,,Vorige week vroeg ik op het ministerie om een fair deal. De doelstelling moet realistisch en motiverend zijn.” Hij vervolgt: ,,Wij worden afgerekend op het aantal diploma’s en het verzuim. Tegelijkertijd hebben we de maatschappelijke opdracht om iedereen onderwijs te bieden, óók de jongeren met een grote rugzak en weinig motivatie. Deze situatie bij Logistiek is een wake up call.”