Volledig scherm
© ANP Handouts

'Gele bollen' Rotterdam Centraal op de helling

UpdateDe twijfels over de komst van de 'gele bollen' op het Stationsplein in Rotterdam groeien met de dag. Ofschoon over dik een maand een besluit wordt genomen over de haalbaarheid van kunstwerk Kissing Earth, kraakt en piept dit dossier als nooit tevoren. Of het er ooit komt? ,,De absolute noodzaak is verdwenen.''

Volledig scherm
Een artist impression van het kunstwerk 'Kissing Earth' op het Stationsplein. © AD
Quote

Als stad moet je beloftes nakomen: ik verwacht dat er achter de schermen wordt gewerkt aan een charmante oplossing

Patrick van der Klooster (Air)
Volledig scherm
Kunstenaar Olafur Eliasson bij een testopstelling op het Stationsplein. © Jan de Groen

Eén ding lijkt bij voorbaat al vast te staan in de discussie rond het veelbesproken beeld Kissing Earth van kunstenaar Olafur Eliasson: de immense kussende wereldbollen komen niet midden op het plein bij Rotterdam Centraal te liggen. Ze zouden het zicht op de fraaie, glazen  entree van het station te veel beperken, én het spontaan gebruik van de vlakte zelf belemmeren. Architect Adriaan Geuze van Team CS, ontwerper van het complex, legt uit: ,,Het midden van het plein, dat is van het publiek. Van de Rotterdammers. Van jou. En als je een sprintje moet trekken naar de trein, dan wil je rechtdóór.''

Heftig debat
Al vanaf het begin zijn de twee opengewerkte, mega-globes onderwerp van heftig debat. De prijs - 1 à 1,5 miljoen euro, de grootte, de plek, het honorarium van de kunstenaar en het materiaal. Behalve het feit dat Eliasson de klus mag klaren, is alles nog discutabel. Deze week stookte wethouder Pex Langenberg (D66, cultuur) het vuurtje nog verder op, door in een raadscommissie te verkondigen dat dik een jaar na de presentatie van Kissing Earth de exacte plek nog geen uitgemaakte zaak is. ,,Ook zijn er nog geen afspraken gemaakt over het onderhoud op lange termijn'', voegde hij er nog aan toe.

De bollen staan op de helling, zoveel is wel duidelijk. En dat terwijl een prominent kunstwerk op het kersverse Stationsplein juist was bedoeld als sluitstuk van het enorme karwei dat Rotterdam Centraal heet. De kers op de taart, een blikvanger voor de nieuwe stadsentree. Het ontwerp van de Deens-IJslandse Eliasson werd eind 2014 wereldkundig gemaakt. Maar al snel bleek dat de gele bollen op weinig bijval konden rekenen van het publiek. De facebookpagina Pleurt op met je ballen werd in het leven geroepen en heeft inmiddels al 10.000 likes verzameld. Ook de voorstanders roeren zich op de facebookpagina Two big balls for Rotterdam; zij hebben tot nu toe ruim 300 likes. 

Dilemma
De twijfel is alleen maar groter geworden, ook in de kringen van de direct betrokkenen. Dat constateert ook Patrick van der Klooster, directeur van architectuurcentrum Air. Een dilemma noemt hij het, niet in de laatste plaats omdat er al afspraken zijn gemaakt met Eliasson, de internationaal vermaarde kunstenaar. ,,En als stad moet je beloftes nakomen. Ik verwacht dat er achter de schermen wordt gewerkt aan een charmante oplossing.''

Want, zo zegt hij, het Stationsplein functioneert ook uitstekend zónder kunstwerk. ,,Rotterdam heeft angst voor lege plekken in de stad, zoals de Binnenrotte en het Schouwburgplein. Daarom moest er een kunstwerk komen op het Stationsplein. Maar na de opening van het station is de absolute noodzaak verdwenen. Het is helemaal geen lege vlakte geworden, maar het leeft. Ik kan mij voorstellen dat anderen er ook zo over denken'', meent Van der Klooster. Een beetje vertraging kan geen kwaad, zegt hij. ,,Vier het plein! Geef het de tijd om te wennen.''

De commissie onder leiding van de Rotterdamse miljardair Cees de Bruin zal nog een hele kluif hebben aan het rondbreien van Kissing Earth. Zo is er bijvoorbeeld nog niets bekend over de financiering van het project, waarvoor naast de 5 ton van de gemeente Rotterdam een fiks bedrag door particulieren moet worden opgehoest.

'Geen onbekend, Rotterdams kunstenaartje' 
Hoofd beeldende kunst in de openbare ruimte Siebe Thissen van het Centrum Beeldende Kunst (CBK) acht de kans niet denkbeeldig dat de rekening nog wel eens wat hoger kan uitvallen dan de voorzichtig geschatte 1,5 miljoen euro. ,,Gezien de grootte van het kunstwerk, het hoogwaardige materiaal en het feit dat een naam als Eliasson hieraan werkt. Da's wat anders dan een onbekend, Rotterdams kunstenaartje.''

Aan de andere kant: Rotterdam heeft een naam wat betreft het afdingen van de prijs van beelden. ,,In het verleden werden vermaarde werken voor een prikkie gekocht. Zoals de liggende figuur van Fritz Wotruba op de Westersingel. Die kostte destijds 75.000 gulden, en was ook nog eens een geschenk van een bank. Onlangs is een beeld van Wotruba geveild dat erop leek. Het leverde 7 miljoen euro op. Buttplug kostte 3 ton. Die is nu vele malen meer waard.''

Architect Geuze pleitte vorig jaar al voor het 'verplaatsen' van de kussende wereldbollen naar de zuid-westhoek van het plein, bij de fietsgarage. Daarom is het nu passen en meten geblazen, omdat het Stationsplein met alle ruimtes eronder - de fietsenstalling, het metrostation en de metrotunnel - niet overal evenveel draagkracht heeft. ,,Als je bouwt op ondergrondse kolommen, dan heb je geen fundering nodig. Want als je die nog apart moet aanleggen, dan wordt het weer duurder'', aldus Geuze.

Commissievoorzitter De Bruin wil niet inhoudelijk op de zaak ingaan. ,,Het klopt dat er nog allerlei gesprekken plaatsvinden'', laat hij weten.

Volledig scherm
CS-architect Adriaan Geuze ziet de ballen het liefst meer aan de zijkant van het Stationsplein, zoals afgebeeld op deze maquette. Deze optie wordt nu bestudeerd. © AD

Volg AD Rotterdams Dagblad ook op Facebook.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Rotterdam