Volledig scherm
Getrouwd stel. © Shutterstock

Rotterdam strijdt tegen huwelijkse gevangenschap

Vertegenwoordigers van religieuze gemeenschappen, de gemeente Rotterdam, hulpverleners en juristen komen gezamenlijk in actie tegen huwelijkse gevangenschap. Hierbij zit iemand, meestal een vrouw, vast in een religieus huwelijk. Dit kan bijvoorbeeld als de partner niet de noodzakelijke medewerking geeft aan een ontbinding van het huwelijk. 

Een scheiding weigeren is een vorm van dwang en dat is strafbaar. ‘Dwang hoort niet thuis in een huwelijk en geen enkele religie of levensbeschouwing keurt onrecht binnen of als gevolg van een huwelijk goed. Religie of tradities mogen niet gebruikt worden om zich achter te verschuilen bij problemen binnen een huwelijk of echtscheiding’, schrijven de vele Rotterdamse partijen die hebben meegewerkt aan het vandaag verschenen rapport (H)echt Verbonden, het burgerlijk en religieus huwelijk onder de loep.

Taboe

Volledig scherm
Imam Azzedine Karrat van de Rotterdamse Essalam moskee. © Jan de Groen

Niemand wordt blij van een huwelijk dat om wat voor reden dan ook mislukt. De samenwerkende partijen willen daarom onder zoveel mogelijk inwoners van de stad veel bekender maken dat er een breed scala aan hulpmogelijkheden is. Ook beloven bijvoorbeeld vertegenwoordigers van christelijke, joodse, islamitische, hindoeïstische, boeddhistische, sikhistische en humanistische gemeenschappen onder hun geloofsgenoten het taboe op scheiden bespreekbaar te maken. (tekst gaat onder de foto verder)

Imam Azzedine Karrat van de Essalam moskee meldt in de rapportage dat er onder voorgangers van zijn geloofsgezelschap ‘steeds grotere aandacht is voor de mogelijkheid om afspraken en voorwaarden tussen een echtpaar vooraf in het huwelijkscontract vast te leggen’. Dit is volgens hem vooral voor vrouwen een goed instrument om een religieuze echtscheiding in gang te zetten. Ook in de Liberaal Joodse Gemeente is het inmiddels gebruikelijk om aanvullende bepalingen op schrift stellen voor de bruiloft om zo te voorkomen dat iemand vast komt te zitten in een huwelijk. 

Complex

Huwelijkse gevangenschap is complex. Het hangt geregeld samen met zogenoemde schadelijke traditionele praktijken. Dat zijn vormen van huiselijk geweld die voortvloeien uit tradities en opvattingen over seksualiteit en man-vrouwrollen. Het beperkt iemands mogelijkheid om over zichzelf en het eigen leven te beslissen. Zo’n ongewenste situatie heeft vaak ook nadelige gevolgen voor de kinderen die uit de relatie zijn voortgekomen.

Jaarlijks krijgt Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond gemiddeld honderd meldingen van schadelijke traditionele praktijken binnen. Op basis van onderzoek in 2011 en 2012 is de verwachting dat anno nu er sprake is van 800 gevallen van huwelijkse gevangenschap in Nederland.

Burgerlijk huwelijk

Quote

Ik hoop vooral dat we huwelijkse gevangen­schap in de toekomst kunnen voorkomen

Wethouder Judith Bokhove

Belangrijk in de vandaag officieel beklonken samenwerking is dat iedereen die wil trouwen ervan doordrongen wordt dat het in Nederland verplicht is eerst een burgerlijk huwelijk te sluiten. Daarna kan eventueel een religieus huwelijk worden gevierd. 

Mensen die alleen een religieus huwelijk zijn aangegaan hebben niet dezelfde rechtsbescherming als een echtpaar dat langs is geweest bij een ambtenaar van de burgerlijke stand.Louter religieus trouwen heeft gevolgen voor de afstamming, het gezag over en de nationaliteit van de kinderen die in zo’n huwelijk worden geboren. Maar ook voor erfenissen en het pensioen.

Wethouder Judith Bokhove (Jeugd en Taal) zegt in een reactie te hopen dat met de gezamenlijke aanpak meer slachtoffers van huwelijkse gevangenschap geholpen worden. ,,En vooral dat we het in de toekomst kunnen voorkomen.’’ Volgens de gemeente Rotterdam wil het ministerie van Sociale Zaken de publicatie (H)echt Verbonden landelijk verspreiden onder relevante partijen.  

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Rotterdam en omstreken? Schrijf je hier gratis in!

Volledig scherm
Tijd voor de trouwringen. © ANP

In samenwerking met indebuurt Rotterdam