Volledig scherm
De kerken hebben het zwaar. © Hollandse Hoogte

Toekomst kerken onder de loep

Wat moet Rotterdam met de tweehonderd kerken die de stad rijk is? Welke zijn belangrijk, welke zijn nog vol en welke kunnen gesloopt? Dat wordt nu bekeken.

Al jaren gaat het zo: een kerkgemeenschap ziet met lede ogen aan dat de bankjes zondag aan zondag leger worden, totdat de spaarzaam overgebleven gelovigen de vaste lasten en het onderhoud van hun onderkomen niet meer kunnen ophoesten. 

En dan wordt hap snap bekeken wat er met het gebedshuis moet gebeuren. ,,Elke kerk leidt weer afzonderlijk tot discussie’’, weet Frank Strolenberg, programma-manager Toekomst Religieus Erfgoed bij de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. ,,Helaas soms met ruzie tot gevolg. De kerkeigenaren hebben plannen, het stadhuis voelt zich overvallen, de gelovigen vinden het moeilijk.’’

Nadenken

Rotterdam en vijf andere gemeenten - Oss, Amersfoort, Zaanstad, Ooststellingwerf en Súdwest-Fryslân - gaan het als eerste anders doen, met de bedoeling als voorbeeld voor de rest van Nederland te dienen. Zij hebben zichzelf aangemeld voor de pilot Kerkenvisie. ,,Nadenken met álle betrokkenen wat er de komende tien jaar met de kerken moet gebeuren’’, omschrijft Strolenberg.

Met de eigenaren achter de ongeveer tweehonderd Rotterdamse kerkgebouwen - vaak nog geloofsgemeenschappen maar soms al nieuwe gebruikers- wordt contact opgenomen met de vraag hoe het ervoor staat en of er nog geloof is in de toekomst. Met vier opties als uitgangspunt: het godshuis blijft, er gaan meerdere geloofsgemeentes huizen, het krijgt een andere bestemming of het wordt gesloopt. ,,Dan weet iedereen waar hij of zij aan toe is. Van vastgoedontwikkelaar tot burger.’’

Overblijven

Hoeveel kerken er in Rotterdam zullen overblijven, durft Strolenberg niet te voorspellen. Het aantal katholieken holt achteruit, maar het is een vooroordeel dat alle kerkgemeenschappen het zwaar hebben. ,,Zeker die met een migratieachtergrond doen het goed. Het is niet alleen maar ellende’’

Behalve de levensvatbaarheid van de gemeente wordt ook de cultuur-historische en architectonische waarde van het gebouw en het interieur meegewogen, vertelt Alwin Kaashoek. Hij voert in Rotterdam de gesprekken met de kerkeigenaren. Wat hem nu al opvalt is de grote hoeveelheid Rotterdamse godshuizen uit de Wederopbouw. ,,Dat komt niet alleen door het bombardement, maar ook door de vele uitbreidingen van de stad.’’ 

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Rotterdam en omstreken? Schrijf je hier gratis in! 

In samenwerking met indebuurt Rotterdam