Volledig scherm
Z Publiek tijdens het debat over de mogelijke verplaatsing van Zadkines beeld. © AD, Marco de Swart

'Verplaatsen beeld van Zadkine heiligschennis'

RotterdamDe vraag of het beroemde oorlogsbeeld De Verwoeste Stad van kunstenaar Ossip Zadkine moet verhuizen, splijt Rotterdam al weken in tweeën. Voorstanders willen het monument een prominent plekje geven voor het gloednieuwe Rotterdam Centraal. Tegenstanders vrezen dat 'Jan Gat' daar ten onder zal gaan in de drukte.

De gemoederen in de stad lopen hoog op over de Zadkine-kwestie. Ook tijdens een levendig 010 Debat over dit precaire onderwerp gaat het hard tegen hard. 'Verplaatsen van het beeld is heiligschennis,'' vindt een bezoeker van de mede door het AD georganiseerde bijeenkomst. 'Laat Zadkine met rust.'

De Verwoeste Stad moet wél naar het kersverse Stationsplein, zo betoogt een voorstander echter: 'Want wat moeten we daar anders neerzetten. Een waterorgel? Welnee, Rotterdam is de Efteling niet.'

De suggestie voor verplaatsing van de sculptuur, die het bombardement op Rotterdam van mei 1940 herdenkt, komt van illustrator Bart van Leeuwen. Hij vindt dat het beeld op de huidige plek, Plein 1940, in de verdrukking is geraakt door nieuwbouw van onder andere het Maritiem Museum Rotterdam en woontoren De Coopvaert.

Concurrentie
Op het Stationsplein zou de bronzen creatie veel meer ruimte en aandacht krijgen, betoogt hij. 'De luifel van het nieuwe station versterkt het beeld alleen maar. Zadkine is krachtig. Dat is ook wel nodig, want hij moet de concurrentie aan met de omgeving.'

De initiatiefnemer krijgt volop steun, onder andere vanuit de Rotterdamse politiek. Vooral raadsleden Jos Verveen (D66) en Anton Molenaar (Leefbaar Rotterdam) onderschrijven het plan van harte. Zadkine zou bij het station dezelfde status kunnen krijgen als het Vrijheidsbeeld. 'De Verwoeste Stad die zo symbool staat voor wat de stad is overkomen, verdient een betere plek dan het achterafveldje waar het beeld nu staat,' vindt Verveen.

Fel tégen is VVD-raadsnestor George van Gent. 'Als de nood hoog wordt, dan keten ik me aan Zadkine vast,' dreigt hij. 'Waarom moet we als we op het Stationsplein iets nieuws willen, een oud beeld ergens anders vandaan halen? Terwijl hij prima staat op Plein 1940.''

Hijs- en takelbedrijf Mammoet constateert dat de verplaatsing van de 60 ton wegende sokkel plus beeld dwars door de Rotterdamse binnenstad mogelijk is, en een restauratie-deskundige concludeerde al eerder dat De Verwoeste Stad op zijn nieuwe plek geen schade oploopt door de trillingen van het verkeer, mits hij op speciale 'schokbrekers' wordt gezet.

Minder enthousiast is Musée Zadkine in Parijs, dat het 'moreel erfgoed' van beeldhouwer Zadkine vertegenwoordigt. 'Samen met de toenmalige burgemeester van Rotterdam heeft Zadkine in 1953 besloten dat De Verwoeste Stad in dit deel van Rotterdam moest komen te staan. Op die plek heeft het beeld een historische betekenis. Het staat symbool voor de gebombardeerde stad,' reageert plaatsvervangend directeur Véronique Gautherin.

Poll
De laatste weken won het 'tegenkamp' in Rotterdam fors aan kracht. Zo lijkt zich in de gemeenteraad een meerderheid tegen de verhuizing van Zadkine af te tekenen, en bleek uit een poll op AD.nl dat 85 procent van de bezoekers van deze site geen heil ziet in het vertrek van De Verwoeste Stad van Plein 1940. Ook in de kunst- en cultuursector groeit de tegenstand.

Bovendien mengen zich slachtoffers van het bombardement in de discussie. Zoals echtpaar Piet (90) en Thea (87) van Zijp. Zij maakten de vernietiging van de binnenstad van Rotterdam in 1940 zelf mee. 'Zadkine moet blijven staan op de plek waar de stad het hardst is getroffen,' vinden zij. 'Laat het beeld met rust, alsjeblieft.'

Of hun wens wordt verhoord, blijkt binnenkort. Dan brengt het Centrum Beeldende Kunst in Rotterdam een advies aan de stad uit. Wat betreft oud-directeur Hans Abelman van de Internationale Beeldententoonstelling Rotterdam staat de uitslag al vast. Het moet uit zijn met dat gedonderjaag rond het beeld, luidt zijn stellige mening. 'Handen af van Zadkine.'

In samenwerking met indebuurt Rotterdam