De aantrekkingskracht van Parijs op Van Gogh

Van Gogh, Mondriaan, Breitner: Parijs vormde tussen 1789 en 1914 een bron van inspiratie voor Nederlandse kunstenaars. Het Van Gogh Museum toont vanaf vandaag werk van de kunstzinnige Hollandse kolonie in den vreemde.

Volledig scherm
Tuin met geliefden: Square Saint-Pierre in Parijs van Vincent van Gogh. © RV
Volledig scherm
Gezicht vanuit Theo's appartement van Vincent van Gogh. © RV

In de Rue de Lepic 54 in de artistieke Parijs wijk Montmartre herinnert een plaquette aan de gevel aan de aanwezigheid van een van Nederlands grootste kunstenaars.

‘In dit huis heeft Vincent van Gogh met zijn broer Theo gewoond van 1886 tot 1888’, staat er in gouden letters in marmer gebeiteld. Het uitzicht van de woning - drie kamers, een keukentje, kabinetje en atelier - legde Vincent van Gogh vast op het doek Gezicht vanuit Theo’s appartement uit 1887.

‘Met de verschillende effecten door de variatie van de lucht voortgebracht, is het een sujet (onderwerp) voor ik weet niet hoeveel schilderijen’, beschreef Theo zijn Parijse panorama geestdriftig.

Parijs en in het bijzonder Montmartre was dé plek eind 19de, begin 20ste eeuw die magnetische aantrekkingskracht uitoefende op internationale kunstenaars, onder wie een groot contingent Nederlanders. Het Van Gogh Museum in Amsterdam houdt onder de titel Nederlanders in Parijs 1789-1914 een grote tentoonstelling over de sporen die Parijs naliet in het werk van grote kunstenaars als Van Gogh, Jongkind, Mondriaan, Breitner, Van Spaendonck en Van Dongen.

De expositie in het kader van het Frankrijkjaar 2017 toont tevens de invloed die Nederlandse kunstenaars uitoefenden op hun Franse collega’s en hun Franse vakgenoten op hen. Bovendien is er in De Mesdag Collectie in Den Haag vanaf 27 oktober de expositie Nederlanders in Barbizon - Maris, Mauve en Weissenbruch. Want ook het schilderachtige dorp nabij Parijs met zijn welhaast sprookjesachtige natuurlandschappen oefende grote aantrekkingskracht uit op Nederlanders die de natuur wilden verbeelden.