Volledig scherm
© Marc Bolsius

Herman Krebbers, een van Nederlands grootste violisten, overleden

Herman Krebbers is afgelopen woensdag op 94-jarige leeftijd overleden, meldt het Concertgebouw Orkest. Krebbers was een van de belangrijkste violisten die Nederland gekend heeft. Hij was tientallen jaren concertmeester van het Concertgebouworkest en genoot ook internationale faam.

Nooit heeft iemand violist Herman Krebbers een groter compliment gegeven dan de vermaarde Amerikaanse dirigent en componist Leonard Bernstein. Toen deze eind jaren zeventig met het Concertgebouworkest de Missa Solemnis van Beethoven ten gehore bracht, deed hij na het onderdeel Benedictus, waarin Krebbers een lastige solo had gespeeld, iets ongekends. Hij stapte van 'de bok' af, liep naar Krebbers toe, trok hem omhoog en kuste hem op beide wangen. Vervolgens liet hij weer naar zijn dirigeerplek en vervolgde de uitvoering.

Het gebaar van Bernstein was tekenend voor de grote hoogte die Krebbers als musicus heeft bereikt. 

Saxofoon

Volledig scherm
Hengelo - Herman Krebbers (rechts) en Theo Olof spelen samen ter gelegenheid van de opening van de muziekschool op 8 oktober 1993 editie archief Foto Carlo ter Ellen DTCT CTE19931008 © Carlo ter Ellen DTCT

Hij werd op 18 juni 1923 geboren in het Twentse Hengelo, maar groeide op in Ede waar z'n vader hoofdportier was bij een vestiging van kunstvezelfabriek Enka. Vader Krebbers, die zelf saxofoon speelde, liet de jonge Herman kort na diens vijfde verjaardag al naar vioolles gaan. Op de lagere school presteerde Herman matig tot slecht, maar voor vioolspelen bleek hij een groot talent te hebben, zozeer zelfs dat hij als tienjarige al hier en daar solo-optredens verzorgde.

Volledig scherm
Masterclass met violiste Liza Freschtman. © ANP Kippa

Op z'n twaalfde werd hij naar Amsterdam gestuurd, waar hij in een gastgezin werd opgenomen omdat hij onder de hoede kwam van de destijds legendarische Oostenrijks-Hongaarse violist Oskar Back, die Herman klaarstoomde voor het conservatorium. Leuk vond hij het allemaal niet, maar er was één lichtpuntje: een van zijn medeleerlingen was de iets jongere Theo Olof, met wie hij een vriendschap sloot die zijn verdere leven lang zou duren. Ze werden na de oorlog ook directe collega's, eerst bij het Residentieorkest in Den Haag en daarna bij het hoofdstedelijk Concertgebouworkest.

In 1937 maakte de jonge Krebbers, veertien jaar jong - zijn entree op het Amsterdams Conservatorium. Een 'gewone' middelbare school zat er niet in, zodat hij zijn algemene ontwikkeling en de talen Engels en Duits in de loop der jaren allemaal via zelfstudie moest oppikken.

Zeventien jaar was hij nog maar toen het Arnhems orkest (voorloper van het Gelders Orkest) hem in 1940 na z'n afstuderen vroeg om concertmeester te worden: eerste violist en repetitieleider. De praktijk bleek een goede extra leerschool. Hier legde Krebbers de basis voor zijn latere werk als vioolpedagoog. In 1947 trouwde hij met Ans, een pianiste met wie hij een zoon en een dochter kreeg.

Duobaan

In internationaal opzicht begon Krebbers' ster te rijzen in 1950, toen hij samen met zijn vriend Theo Olof in een duobaan-constructie werd benoemd tot concertmeester bij het Residentie Orkest. Hij schafte zich op afbetaling een peperdure achttiende-eeuwse Italiaanse viool aan, een Bergonzi met een volle rijke klank, die hem tot 2005 overal ter wereld zou vergezellen. In laatstgenoemd jaar verkocht hij hem aan het Nationaal Muziekinstrumentenfonds, dat dergelijke waardevolle instrumenten ter beschikking stelt aan talentvolle jonge musici.

Na twaalf jaar Den Haag verhuisden Krebbers en Olof naar Amsterdam om daar bij het Concertgebouworkest een concertmeestertandem te vormen. Inmiddels maakte Krebbers ook zelfstandig concertreizen, waarbij hij op vele plekken ter wereld solo-optredens gaf. Successen vierde hij eveneens met het Guarneri Trio dat hij met het van oorsprong Franse echtpaar Jean Decroos (cello) en Danièle Dechenne (piano) vormde. Maar ook samen met Olof stond hij vaak op de planken. De rode draad in hun gezamenlijke uitvoeringen was altijd het dubbelvioolconcert van Bach, dat ze in de jaren dertig al bij hun leermeester Oskar Back onder de knie hadden gekregen.

Wat zijn eigen spel betreft was Krebbers altijd een perfectionist. Zelden was hij tevreden en hij was ook niet te beroerd om bij te leren. Ooit vertelde hij in een interview over zijn ervaringen met de Oostenrijkse cellist, dirigent en barokspecialist Nikolaus Harnoncourt, die als dirigent met het Concertgebouworkest een uitvoering van de Matthäus Passion kwam geven. Harnoncourt reageerde zeer teleurgesteld toen hij vernam dat concertmeester Theo Olof vrij was, zodat hij het met Krebbers moest doen. Krebbers was geen goede Matthäus-violist, vond hij.

Quote

Zijn inbreng droeg ertoe bij dat ik de interpreta­tie van veel werken van Bach en Vivaldi heb veranderd

Dirigent Nikolaus Harnoncourt (1929-2016)

Toen dat Krebbers ter ore was gekomen, toog hij met zijn viool naar de hotelkamer van Harnoncourt en zei: 'Zegt u maar hoe u vindt dat het moet. Ik ben bereid te leren.' Harnoncourt begon te doceren, waarna er voor Krebbers naar eigen zeggen 'een wereld open ging'. ,,Zijn inbreng droeg ertoe bij dat ik de interpretatie van veel werken van Bach en Vivaldi heb veranderd, ook in mijn pedagogie.''

In 1979 overkwam Herman Krebbers een ongeluk dat hij aanvankelijk als rampzalig maar achteraf als een zegen beschouwde. Hij raakte na een tochtje met zijn boot bij het aanmeren tussen wal en schip en toen hij door omstanders op de kant werd getrokken, raakten zijn rechterarm en schouder zo ernstig ontwricht dat de behandelend arts vreesde dat Krebbers nooit meer viool zou kunnen spelen. Dat werd niet bewaarheid, maar het duurde wel zes jaar eer hij weer op de juiste wijze een strijkstok over de snaren kon halen.

Zegen

De zegen na de schrik bestond eruit dat er meer rust in zijn leven kwam, dat hij zijn kennis kon verbreden en verdiepen en dat hij ontdekte ook les te kunnen geven zonder viool bij zich. Hij had al een flink aantal talentvolle leerlingen gehad, onder wie Christiaan Bor, André Rieu, Vera Beths en Emmy Verhey, maar op het lesgeven kwam nu een extra accent te liggen omdat spelen er voorlopig niet meer bij was. Bovendien kwam Krebbers als docent in dienst van de conservatoria van Amsterdam en Düsseldorf en reisde hij de wereld rond om als jurylid bij vioolconcoursen te fungeren. Zodra hij weer goed kon spelen, ging hij ook masterclasses geven en trad hij nu en dan weer op, vaak opnieuw samen met Theo Olof. Aan het Amsterdamse conservatorium bleef hij nog tot 2001 werkzaam. In datzelfde jaar ontving hij samen met Olof de Blijvend Applausprijs.

Daarna verhuisde hij naar Tilburg, waar hij thuis nog geregeld leerlingen ontving.Krebbers debuteerde in 1936 op de leeftijd van 13 jaar met het vioolconcert van Brahms in het Concertgebouw. Het Concertgebouworkest stond toen onder leiding van Willem Mengelberg.

Krebbers werkte vaak samen met Theo Olof, die ook eerste violist van het Concertgebouworkest was.

poll

Ga jij de Royal Wedding kijken op tv?

Ga jij de Royal Wedding kijken op tv?

  • Zeker! (28%)
  • No way. (48%)
  • Ik kijk wel een samenvatting. (24%)
28329 stemmen