Volledig scherm
© ap

John Cleese: Ik was een slappeling

InterviewIn zijn memoires rekent John Cleese genadeloos af met zijn wereldvreemde, angstige moeder. De Britse topkomiek, in Nederland om het boek te promoten, ziet in haar gedrag de oorzaak van veel later psychisch ongemak, zoals zijn moeizame relaties met vrouwen.

Quote

Ik heb gewoon te veel aan mijn hoofd om te kunnen ontspannen

John Cleese (74)
Volledig scherm
© getty

Hoewel zijn buikomvang in de loop der jaren verdrievoudigd is en zijn haar en snor wat grijzer zijn dan voorheen, oogt John Cleese dezer dagen nog steeds als die slungelige, explosieve en uiterst charismatische komiek die we kennen van Monty Python en successerie Fawlty Towers. Tijdens het gesprek in het statige Waldorf Astoria-hotel aan de Amsterdamse Herengracht verwacht je elk moment dat de Britse legende opeens implodeert van opgekropte woede, zoals we dat kennen van beroemde Cleese-personages als Basil Fawlty (Fawlty Towers) en Archie Leach (A Fish Called Wanda). Maar niets van dat. Cleese is de rust zelve en neemt alle tijd om de vragen te beantwoorden.

Cleese is in Nederland om zijn memoires Kortom... De Autobiografie aan de man te brengen. In het boek, dat de periode van zijn vroege jeugd tot het begin van Monty Python bestrijkt, legt hij verbanden tussen gebeurtenissen uit zijn jeugd en sketches en filmscènes uit zijn rijke carrière. De komiek zegt dat het hem niet veel moeite kostte om zijn eigen leven in kaart te brengen. ,,Een groot deel van mijn leven ben ik in therapie geweest. Ik ben daarnaast ook heel erg geïnteresseerd in psychotherapie, dus het wroeten in mijn verleden is me niet vreemd.'' Een van de hoofdthema's in Kortom... De Autobiografie is de moeizame relatie van Cleese met zijn moeder. 'Ze was niet alleen wereldvreemd, ze was ook nog eens bang voor alles en iedereen. Dat heeft mij in mijn vroege jeugd gemaakt tot een bange slappeling.'

Vrouwen
In zijn memoires wijt Cleese het aan zijn moeder dat hij tot op late leeftijd een weinig zelfverzekerde houding had jegens vrouwen. Op amoureus gebied is het leven van Cleese sowieso een weg vol hobbels en kuilen geweest. Hij mag dan nu naar eigen zeggen eindelijk zijn ware liefde hebben gevonden in zijn vierde vrouw Jennifer Wade (34); zijn drie ex-vrouwen hebben hem in totaal 24,5 miljoen dollar aan alimentatie gekost. Recordhouder is zijn derde vrouw Alyce Faye Eichelberger, goed voor 20 miljoen dollar alimentatie. Cleese: 'Dat ik met haar ben getrouwd is toch wel een even pijnlijke als kostbare misser geweest. Toen ik haar trouwde had ik nooit kunnen vermoeden dat ze me ooit kaal zou kunnen plukken.'

De torenhoge alimentatie heeft ervoor gezorgd dat Cleese tot op de dag van vandaag niet kan genieten van zijn welverdiende pensioen. Zo toerde hij begin dit decennium met de onemanshow The Alimony Tour ('De Alimentatie Tournee'). Ook aan de geslaagde reünie van Monty Python afgelopen zomer lagen financiële motieven ten grondslag, bekent hij. 'Als Monty Python stonden we ook in het rood. Eerlijk gezegd had ik gemengde gevoelens bij die reünie. Tijdens het tweede optreden in de O2 Arena in Londen keek ik naar die 16.000 man en voelde ik zelf niet de minste opwinding. Toch vreemd.

Gelukkig heeft het enthousiaste publiek, dat kwam om een onvergetelijke avond te hebben, me erdoorheen gesleept. In die zin kan ik me wel vinden in de woorden die collega Eric Idle gebruikte: het was een hartverwarmend vaarwel.'

Altijd moe
Cleese zegt te verlangen naar de dag dat hij niets meer hoeft en zich volledig kan storten op zijn hobby's reizen, lezen en psychologie. 'Als je beroemd bent, wil iedereen wat van je. Ik ben gevraagd om de doop van een poes bij te wonen, deel te nemen aan allerhande rituelen en meditatiesessies en wat al niet meer. Ik heb al tijden een kunstheup en een kunstknie, maar heb me lichamelijk nog nooit zo slecht gevoeld als nu. Ik heb gewoon te veel aan mijn hoofd om te kunnen ontspannen en om mijn lichaam fit te houden. Ik ben voortdurend moe. Volgend jaar ga ik 6 weken naar een zonnige bestemming. Tot rust komen en trainen om lichamelijk fitter te worden.'

'Ik ben wel bang dat mijn geest en geheugen achteruitgaan. Bang om snel dood te gaan, ben ik niet. Mijn moeder werd 101, mijn vader als kettingroker 79. Maar het gaat mij om de kwaliteit van leven. Langzamer lopen is niet erg, maar rondgereden worden in een karretje...'

Kortom... De Autobiografie is verschenen bij uitgever Prometheus.

  1. The Voice Kids-coaches ‘vechten’ om George Michael-superfan Samuel (11)
    video

    The Voice Kids-coa­ches ‘vechten’ om George Mi­chael-superfan Samuel (11)

    George Michael-superfan Samuel (11) heeft vanavond met het grootste gemak meerdere stoelen omgedraaid gekregen tijdens de blind auditions van The Voice Kids. Hij zong echter geen nummer van zijn grote held maar tot grote verbazing van coaches Anouk, Marco Borsato, Ilse DeLange en Ali B de Nederlandstalige klassieker Stil in mij van Van Dik Hout. ,,Jij hebt iets in je waardoor ik gewoon moést draaien”, jubelde Borsato.