Volledig scherm
Kitty in 2008 © ANP Kippa

Kitty Courbois was uiterst veelzijdig

Kitty Courbois, die gisteren op 79-jarige leeftijd aan een hersenbloeding overleed, was een volbloed karakteractrice. Op het toneel, maar evenzeer in films.

Courbois, die gisteren overleed aan de gevolgen van een hersenbloeding in een Amsterdams ziekenhuis, behoorde tot de grote karakteractrices van het Nederlandse toneel.

‘My mother died today. No words, just candles’, aldus haar dochter Gijsje van Bentum op Facebook. De actrice is 79 jaar geworden.

Quote

My mother died today. No words, just candles

Gijsje van Bentum

Grote Dame
Inderdaad behoorde Kitty Courbois - die sinds de oprichting van Toneelgroep Amsterdam in 1987 aan het gezelschap was verbonden - tot de Grote Dames van het Nederlandse toneel. ‘Een onvergetelijke grande dame van het Nederlandse toneel’, typeert directeur Ivo van Hove van het hoofdstedelijke ensemble haar.

Courbois kon zich meten met groten als Mary Dresselhuys, Ellen Vogel en Ank van der Moer en collega’s als Ingeborg Elzevier en Sigrid Koetse, met wie ze in 2014 nog op de planken stond in de komedie La Paloma.

Hoewel met hart en ziel verbonden aan het (repertoire)toneel, maakte Kitty Courbois vele uitstapjes naar film- en tv. Ze speelde rollen in onder meer Spetters, Twee vorstinnen en een vorst, Het bittere kruid en Op hoop van zegen, maar ook in tv-series als Medisch Centrum West, Baantjer, Gooische Vrouwen en Toen was geluk heel gewoon. Haar laatste televisieoptreden was in de SBS-serie Dokter Tinus.

Volledig scherm
Courbois in Twee Bedden Geleden. © ANP
Volledig scherm
In 2010 © ANP Kippa

Voorbeeld
Volgens Van Hove was ze ‘een ensemblespeler pur sang die de kunst verstond om als geen ander moeiteloos tussen het theater, televisie, radio en film te balanceren. Een voorbeeld voor velen na haar.’

Catharina Anna Petronella Antonia Courbois woonde tot haar 21ste in Nijmegen. Ze werkte aanvankelijk bij een reclamebureau en maakte vervolgens deel uit van het cabaretensemble van Ted de Braak. Daarna volgde ze de Toneelschool in Arnhem, waar ze in 1960 afstudeerde.

De carrière van Kitty Courbois was een loopbaan van grote veelzijdigheid, waarbij rollen binnen het serieuze (repertoire)toneel haar even gemakkelijk leken af te gaan als haar verschijning in lichtvoetige tv-series.

Voor het grote publiek was ze bovenal de actrice met de zware, kruimige stem met een bijna staccatoachtige dictie. Het woord ‘nors’ viel soms, maar in wezen was Courbois een opgeruimde persoonlijkheid met veel gevoel voor humor.

Haar manier van acteren was robuust en onontkoombaar. Haar Kniertje in Op hoop van zegen (1986) was een Knier. Geen meelijwekkende vissersvrouw, maar een dijk van wijf. Toch kon Courbois in zo’n rol prachtig met emoties spelen.


In haar biografische schets, samengesteld door Toneelgroep Amsterdam, antwoordde ze op de vraag wat ze aan zichzelf zou veranderen met een ferm ‘Weg met die wallen onder mijn ogen.’ En, gevraagd naar haar motto: ‘Optimisme.’

Halina Reijn
Toen ze in 2010 haar 50-jarig toneeljubileum vierde, eerden Toneelgroep Amsterdam en de Stadsschouwburg Amsterdam haar met de Courbois-parel - een onderscheiding die ze ‘op een zelfgekozen moment aan een zelfgekozen actrice’ mocht toekennen. Dat werd, drie jaar later, Halina Reijn.

Kitty Courbois had begin jaren 70 een relaties met de Vlaamse schrijver Hugo Claus (1929-2008). De actrice was bovendien goed bevriend met Ramses Shaffy.

In 2012 zei de actrice dat ze wilde blijven spelen zolang het haar was gegeven. ‘Niks rustig aan.’ Ook dat was typisch Kitty Courbois, die passie aan een grote werklust paarde.  

Volledig scherm
Met Bram van der Vlugt en Tom Hoffman in 2014 © Gratis
Volledig scherm
In 2014 © Pieter Henket
Volledig scherm
Met Rijk de Gooyer en Huub Stapel tijdens de verfilming van Op Hoop van Zegen, in 1986 © KIPPA

poll

Welke reclame wint de Gouden Loeki 2018?

Welke reclame wint de Gouden Loeki 2018?

  • Lidl (20%)
  • AH (4%)
  • Jumbo (31%)
  • Plus (11%)
  • Calvé pindakaas (7%)
  • Heineken (3%)
  • Staatsloterij (15%)
  • Dierenbescherming (5%)
  • Nationaal Comité 4 en 5 mei (2%)
  • McDonald's (2%)
33320 stemmen