Volledig scherm
In de serie rondom Rebecka Martinsson komt de natuur bijna net zo veelvuldig in beeld als de personages. © RV

Laat de vrouwelijke speurneuzen het maar oplossen

Als het aan filmexpert Ab Zagt ligt kijkt hij naar series met vrouwelijke speurneuzen. Een mooi recent voorbeeld: de Zweedse Rebecka Martinsson.

Eigenlijk is Rebecka Martinsson helemaal geen politievrouw. Ze is advocaat, woont in Stockholm en lijkt voorbestemd om een leven als yuppie te leiden totdat het verleden op haar deur klopt. Een begrafenis roept haar terug naar haar geboortegrond, het Zweedse hoge noorden. In de stad Kiruna wordt zij al snel geconfronteerd met een reeks moorden die zij beter kan doorgronden dan het plaatselijke politiekorps. Bovendien trekt het vertrouwde Lapse landschap haar meer dan zij ooit kon bevroeden.

De kennismaking met de politieserie Rebecka Martinsson, waarvan vier afleveringen van speelfilmlengte op dvd zijn verschenen, valt onder de Scandinavische misdaadgolf die nu al jaren duurt. Ik ben zo langzamerhand uitgekeken op oudere, mannelijke rechercheurs zoals Beck en Wallander. Notoire, gescheiden dwarsliggers die meestal overhoop liggen met hun meerderen en die een of ander probleem hebben (overgewicht, drankzucht, diabetes). Dit soort mannen gaat op den duur vervelen. Ook al lossen ze ondanks zichzelf hun misdaadzaken op.

Zelfs de brave en keurig getrouwde Maigret boeit niet meer. Zo is de nieuwe Engelse variant - met nota bene Rowan Atkinson (Mr. Bean) in de titelrol als de Parijse commissaris - wat rolkeuze betreft de miskleun van de eeuw. Atkinson kan zelfs niet overtuigend pijproken.

Scandinavische vrouwen

Nee, geef mij maar de Scandinavische vrouwen die in series als The Killing, The Bridge, Dicte en nu dus Rebecka Martinsson op onderzoek uitgaan. Stuk voor stuk zijn het boeiende personages die soms behept zijn met wat weeffoutjes - zoals een syndroom van Asperger - maar geen moment vervelen. Rebecka Martinsson, gespeeld door de actrice Ida Engvoll heeft twee schattige voortandjes waar de camera geen genoeg van krijgt. In de tweede aflevering krijgt haar gebit zelfs een eigen scène waarna zij uitlegt dat haar vader de namen van bergen in haar geboortestreek uitlegde aan de hand van haar tandjes. Een aandoenlijke scène die je bij een mannelijke detectiveserie niet snel zal aantreffen.

Het dilemma van Rebecka is dat zij lang aarzelt of zij weer in haar vertrouwde omgeving gaat wonen. In Stockholm wacht een dikbetaalde baan als jurist en een vriendje over wie zij enorm twijfelt. Zij voelt zich meer aangetrokken tot een plaatselijke politieman die samenwoont met zijn hond en een arm mist.

Plottechnisch is de serie, gebaseerd op de boeken van Asa Larsson, geen hoogvlieger. De moorden hebben geen politieke of sociale context, zoals vaak bij Wallander het geval is. Dit zijn vooral Agatha Christie-achtige plots, maar dan wel vol Zweedse folklore en kleurrijke types.

Attractie

Dat het Lapse landschap ver verwijderd is van de bewoonde wereld is voor mij de attractie van de serie. De regisseurs van de vier delen krijgen er maar geen genoeg van om de natuur minstens zo prominent in beeld te brengen als de personages. Een reis naar Kiruna is zo geboekt. En Nederlanders hebben deze streek al ontdekt, zo blijkt: in een aantal afleveringen wordt gemopperd over vakantiegangers uit Nederland in deze regio.

De vraag die mij als kijker telkens bezighield: blijft Rebecka hangen in haar verleden? Ze zit met een onverwerkt trauma; zij verloor haar ouders op jonge leeftijd. Hun doodsoorzaak is nooit helemaal opgehelderd. Maar deze zwarte bladzijde wordt door de makers niet uitgemolken. Het maakt Rebecka - die eigenlijk een beetje flets afsteekt bij haar collega's uit The Killing en The Bridge - des te kleurrijker.