Volledig scherm
Filmmaker Frans Bromet. © allard de witte

'Misschien is Uber bang voor me'

Frans BrometFilmmaker Frans Bromet volgt de strijd van de gevestigde taxiwereld tegen taxi-app Uber. Hij laat zien hoe omstreden Uber is, terwijl de overheid weinig doet. ,,Uber is een naar bedrijf.”

Waarom wilde u de strijd van de gevestigde taxiwereld tegen Uber laten zien?

Quote

Momenteel zijn er nog steeds activitei­ten van Uber illegaal

Frans Bromet

,,Nieuwe ondernemingen kunnen een onderdeel van de markt verstoren. Dat noem je concurrentie. In dit geval was er sprake van oneerlijke concurrentie. Een zeer kapitaalkrachtig Amerikaans bedrijf verstoort de taximarkt door willens en wetens de wet te overtreden. En de onuitgesproken ambitie van het bedrijf is om wereldwijd de hele transportmarkt in handen te krijgen. Dat zijn voldoende elementen voor mij om er eens aandacht aan te besteden. Zo’n app is wel handig als je een taxi wilt bestellen, want je hoeft maar op een knop te drukken. Maar dat is niet het hele verhaal.”

Taxichauffeurs moeten de strijd aangaan met een bijna onaantastbare tegenstander. Dat is lastig vechten.

,,De taxichauffeurs kunnen demonstreren en dat zie je ook. Maar wat haalt het uit? Het is meer afreageren van het ongenoegen. De taxiwereld bestaat uit talloze kleine zelfstandigen. Die kunnen in hun eentje niks uitrichten tegen zo’n bedrijf, maar samen ook niet. Zij opereren onder de regels van de taxiwet en dan zien ze een concurrent die zich daar eigenlijk niet aan houdt.”

Justitie heeft wel opgetreden: het onderdeel UberPop werd in 2014 verboden, omdat de chauffeurs van die dienst geen vergunning hadden.

,,Maar momenteel zijn er nog steeds activiteiten van Uber illegaal. Dat kan dan zomaar. Gedogen heet dat. Er is een taxiwet en er is een voornemen om die te veranderen, maar dat gebeurt maar niet. Als je daar slachtoffer van bent, maakt dat je behoorlijk machteloos.”

Wat is er dan illegaal?

,,Reguliere taxichauffeurs voeren nu bepaalde Uber-diensten uit. Maar er zit wel een addertje onder de gras. Een reguliere taxichauffeur vertelde mij het volgende: als je een taxi bestelt dan wordt er vooraf een prijs afgesproken, zo is bij wet geregeld. Bij Uber wordt alleen een prijsindicatie gegeven. Dan kan het zijn dat je veel meer kwijt bent voor een ritje. Als het druk is, gaat de prijs omhoog. Dat ziet de klant pas als hij zijn creditcardafrekening krijgt. Dat mag niet. Ze vinden steeds mazen in de wet die niet aangepakt worden.”

De mythe leeft dat digitalisering ongeveer hetzelfde is als vooruitgang, wilt u laten zien.

,,Vooruitgang is goed. Dat geloof hangen veel mensen aan. Over vernieuwing wordt heel hysterisch gedaan. Er zijn grote congressen met start-up bedrijven. Maar 90 procent van de start-ups mislukt. Waar is dan de vernieuwing?”

U wilde ook onderzoeken waar Uber al het geld aan uitgeeft?

Quote

De persvoor­lich­ter van Uber heeft de voornaams­te taak om niet voor te lichten

Frans Bromet

,,Ja, ze verdienen niet genoeg en toch spenderen ze miljarden. Maar waar gaat het geld naar toe? Uber heeft geen eigen taxi’s en geen chauffeurs. Die rijden allemaal voor eigen risico en mogen de app gebruiken. Dan moeten ze ook nog eens dertig procent van hun omzet afdragen aan Uber. Er lopen momenteel allerlei procedures tegen het bedrijf. Inmiddels zijn de investeerders ook in opstand gekomen tegen de gigantische bonussen die ze n Silicon Valley geven. Ik denk dus dat ze hun geld vooral aan dure advocaten uitgeven.”

In de documentaire probeert u met de mensen achter Uber te spreken, maar ze willen u niet te woord staan. Waarom niet, denkt u?

,,Geen idee. Ze schoven het steeds voor zich uit. Misschien waren ze bang voor me. Af en toe treden ze wel naar buiten. Onlangs was er op BNR een interview met de directeur in Nederland, Niek van Leeuwen. Inhoudelijk zei hij helemaal niets, maar BNR vond dat blijkbaar prima. De persvoorlichter van Uber heeft de voornaamste taak om niet voor te lichten. Dat is wel bij meer instanties het geval, maar bij Uber is het wel heel extreem.”

Wilde Uber de documentaire niet tegenhouden?

,,Nee, bij Uber zijn ze van het principe slechte publiciteit is ook publiciteit. Waarom weet iedereen dat Uber bestaat? Omdat er stukjes in de krant staan met de vervelende dingen die ze nu weer hebben gedaan. Het gaat om de naamsbekendheid en dan is het een kleine stap om de app te downloaden. Vooraf wist ik niets over het bedrijf. Mijn mening heeft zich langzamerhand wel gevormd. Die app is handig, maar Uber is een naar bedrijf.”

2Doc: Taxibotsing, NPO 2, 21.00 uur