Volledig scherm
© RV

Tijl Beckand: En toen stokte mijn adem, letterlijk

InterviewDe Lama’s komen er weer aan. De improvisatiekunstenaars staan begin volgende maand in Ziggo Dome. Aan de vooravond van de shows schreef aanvoerder Tijl Beckand (43) een boek. Een interview aan de hand van zijn eigen citaten. Over roem, de dood en zijn privésituatie. ,,Mijn kinderen hebben me genezen.''

‘Ik ben een enthousiaste verteller, maar ook een viespeuk’

,,Met improviseren kan alles. Je kunt het leven even een stukje avontuurlijker maken. Als een album van Suske & Wiske. Die hoeven niet naar school, maar gaan boeven vangen of op zoek naar de verloren schat. Zo is het met de Lama’s ook. Wij zeggen wat we willen en wat iedereen de zaal denkt. Scherpe politieke grappen, maar het is ook banaal. Het is ook Máxima die vreemdgaat, slaapkamergewoontes, taboes, poep en pies. Datgene zeggen wat eigenlijk niet gezegd mag worden omdat het niet netjes zou zijn, dat is toch wat ik ook graag doe. Kijk, ik wil me op geen enkele manier vergelijken met Mozart. Dat was een genie, die goddelijke muziek schreef maar als je dan de brieven aan zijn moeder leest... Schijten, scheten laten, viezigheid. Boers. Banaal. Haast bekrompen. Zoals een gezin in de auto op vakantie naar Spanje en iemand zegt: wie heeft er een scheet gelaten? En dan altijd een lach.''

‘Er is geen examen in roem’

Volledig scherm
© RV

,,Roem. Het is een in eerste instantie uitgenodigde vriend die aan de deur klopt. Je denkt: die komt even gezellig langs, maar vervolgens gaat hij nooit meer weg, staat-ie in je koelkast te kijken en zegt: wat eten we vanavond? Alles verandert. Hoe gaan we daar mee om? Mensen hebben geen idee. En ook bij een omroep is niemand die zegt: oké, vanaf morgen ben je op tv, dit en dit gaat er met je gebeuren. Vandaar mijn handleiding in het boek. Bij ons ging het ver. Gillende fans, brieven, mail, stalkers. En je weet het van te voren: als je als BN’er gaat scheiden, wordt het breed uitgemeten. In mijn geval leek het net even rustig. In november liep onze relatie stuk na twaalf jaar. We waren al maanden uit elkaar. Kinderen wisten het, familie, vrienden, maar ineens sta je op de cover van een roddelblad. Dat is nooit leuk, want de relatieve rust is dan verstoord. Ik heb toen wel een verklaring gegeven bij RTL Boulevard, want het is vervelend als media jouw leven gaan bepalen. Ik ken collega’s die de kaken op elkaar houden. Dan blijft het dooretteren. De methode? Klare wijn schenken. Maar wat als er geen klare wijn in de kast staat? En je het dus zelf ook niet weet? Mijn mazzel was het filmpje van Patricia Paay. Dat kwam kort na mijn zogenaamde nieuws. De één zijn dood, de ander z’n brood zeg maar.''

‘Mijn lamatijd begon en eindigde met de dood’

,,De Lamaperiode zat tussen twee sterfgevallen ingeklemd, die van mijn beste vriend aan het begin en mijn vader drie dagen voor de afscheidstournee. Tjarda en ik groeiden samen op, hoopten dat we in de showbusiness terecht zouden komen. We droomden van grote trappen, meisjes met veren op hun hoofd. Hij werd ziek, stierf op z’n 31ste en heeft net het einde van de eerste serie niet gehaald. Tijd om te rouwen was er amper. Ik had heel erg het gevoel: nu moet ik het voor ons allebei doen. Ik ben als een gek gaan werken. Dit mocht niet mislukken. De Lama’s, dat werd een missie. Daar haal ik alles uit. Theater, dvd, alles. Dit moet een megasucces worden. Met het boek heb ik een en ander van me afgeschreven, maar verwerkt… nee, dat niet. Vergelijk het met een blessure. Dat je iets scheurt of breekt, doorloopt en dat het vastgroeit, maar het gehink blijft. Ik droom nog vaak over hem. Dan leeft-ie nog. Zeg ik in mijn droom tegen hem: en al die tijd leef jij dus nog? Het is zó echt, zo intens. Mijn vader was 69, ook niet oud. Maar hij heeft geleefd. Twee zoons volwassen zien worden. Zien slagen. Twee kleinkinderen. Natuurlijk had ik het leuk gevonden als hij mijn jongste had meegemaakt. En de Tiende voor Tijl ook, maar misschien overvraag je dan de boel. We kunnen niet allemaal negentig worden.''

‘Ook voor een relatie geldt: als je je zwaktes laat zien, ga je veel dieper’

Quote

Ik kreeg moeite om helemaal in en uit te ademen. Het zat tot hier. Het dieptepunt. Toen ben ik begonnen met schrijven

,,We hebben de neiging om te overleven. En dat is gemakkelijker als niemand weet waar je weakspots liggen, maar iemand blijft pas naast je staan als ze weet wat er mis is, als ze je twijfels en verdriet kent. Als je dat niet onder ogen ziet, blijf je de hoofdrolspeler in je eigen toneelstuk. Ik heb de kant met haperingen te lang verborgen gehouden. Natuurlijk voel ik me schuldig aan het mislukken aan mijn relatie en die schuld gaat nooit meer weg. Die krijgt een plek. Ik had meer kunnen doen, maar kon het niet. Waarom kon je het niet? Omdat je het niet wilde, maar waarom wilde je het niet? Een cirkel. Het einde van twaalf jaar relatie. Of de Lama’s funest waren voor mijn relatie? Dat zou te gemakkelijk zijn, maar geholpen heeft het natuurlijk niet. Ik was wel die eikel die achter alle ballen aanrende. Dacht vaak: dat komt wel, eerst even dit. Eerst deze zaal, eerst deze shows, eerst vijf keer op een rij. Je denkt mentaal veel aan te kunnen. Tot het mis gaat. Dat punt kwam vlak voor de bekendmaking van de Lamareünie, november vorig jaar. Mijn lichaam protesteerde, mijn adem stokte. Letterlijk. Ik kreeg moeite om helemaal in en uit te ademen. Het zat tot hier. Het dieptepunt. Toen ben ik begonnen met schrijven. Het moest eruit. Als afscheid van een periode en het begin van een nieuwe. Een nieuwe relatie, een ander huis. Nee, ik denk niet dat ik mijn gezin tekort gedaan heb, maar ik sta er nu wel anders in. Nog vaker en nog dichter bij de mensen zijn die me lief zijn. Zo ben ik ook weer op adem gekomen. Een periode écht doen wat ik wilde. Een sigaartje roken bij Hajenius. Sporten. Me in wijn verdiepen. Knutselen met de jongste. Naar het Rijksmuseum. Hoe zij de Zonnebloemen van Van Gogh voor het eerst ziet. Met de oudste naar haar favoriete film. Gewoon overdag. Uiteindelijk hebben mijn kinderen me genezen. Ja, het gaat goed, maar daar helpt iedereen aan bij. Mijn ex-vriendin in eerste plaats. Dat zegt veel over haar. Ik mag me ongelukkig prijzen met de scheiding, maar gelukkig met de manier waarop we daar doorheen komen.''