Volledig scherm
Jan Smit en Cees Tol (r). © Instagram

Tol was grondlegger van de Palingsound

Cees Tol, mede-oprichter van de band BZN en schrijver van hits als Mon Amour en als de nacht verdwijnt (voor Jan Smit), is vannacht overleden. Hij was een van de grondleggers van de palingsound.

Hij scheen soms in zijn slaap nog melodieën te neuriën. De op 70-jarige leeftijd overleden Tol vormde de belichaming van het begrip Palingsound. Er was in het vissersdorp bijna geen artiest  te vinden, met wie hij nooit samenwerkte. Tol was een van de grondleggers van BZN, scoorde samen met broer Thomas hits als duo Tol & Tol en was muzikaal architect van de transformatie van Jantje naar Jan Smit.

Het was Arnold Mühren van The Cats die in 1966 het zetje gaf dat de muziekcarrière van Tol in gang zette. Met vrienden Jan Tuijp en Evert Woestenburg wilde hij – in navolging van het succes van The Cats – een muziekgroepje beginnen. Tol en Woestenburg hadden al instrumenten, alleen Tuijp had geen geld voor een basgitaar. Toen Mühren hem leerde er zelf eentje te bouwen, was de band op weg. Al snel kwam Woestenburgs neef Gerrit erbij als drummer en werd Jan Veerman de zanger. Alleen een naam hadden de jongens nog niet.

Hij zou er nooit komen. De naam Band Zonder Naam (BZN) bleef tot het einde van de groep, in 2007, in tact. Bij het afscheid stond de teller op 55 Top 40-hits, een Nederlands record. Van een groot deel, onder meer polderklassiekers Mon Amour, Pearlydumm en Just an illusion, werd de tekst geschreven door Tol, die niet tot einde lid bleef van BZN.

Volledig scherm
BZN tijdens een opname voor het KRO programma Klassewerk in 1983. Vlnr: Cees Tol, Jan Keizer, Jack Veerman, Anny Schilder, Jan Tuijp, Thomas Tol. © ANP Kippa

In 1988 stapte hij op. Vrij snel gevolgd door zijn broer Thomas, die zich twee jaar na hem bij BZN had aangesloten. Met z'n tweeën vormden ze het duo Tol & Tol dat eveneens succes boekte met die typische zangerige easy listening  op Volendamse leest. De Griekstalige hit Eleni overtrof vele BZN-singles met een derde plek in de Top 40.

Maar de twee bleken voelden zich uiteindelijk beter thuis achter de schermen. Vanachter het mengpaneel van hun eigen studio produceerden ze onder meer de albums van plaatsgenoot Jan Smit in wie supermanager Jaap Buijs meer zag dan een kindsterretje dat liedjes over zijn oma zong.

De broers gaven Smit, die van Jantje nu Jan werd, een hippe palingpopsound. Zo werden ze de mede-architecten van een volwassen carrière waarin rond 2005 maar weinigen geloofden. Voor Smit schreven Tol & Tol ook de hit Als de nacht verdwijnt, een hertaling van een song die ze eerder voor Anny Schilder componeerden: Le Soleil.

Tol trad tot 2013 nog weleens op in de formatie BZN’66 met alle BZN’ers van het eerste uur. Na een hersenbloeding van enkele jaren terug stopte hij met werken. Deze week liep Tol, de oom van tv-presentator Kees Tol, een longontsteking op. Daaraan overleed hij afgelopen nacht.