Volledig scherm
Arouna Koné. © Pro Shots

Dilemma: ramadan en voetbal

Zondag begint de ramadan. In de eredivisie spelen bijna veertig moslims. Wat mag wel? Wat mag niet? Aan het woord: imam Soekirman.

De ramadan is een pijler in de islam. 'Je móet wel een heel goede reden hebben om niet mee te vasten', zegt imam Remy Soekirman. Er zijn volgens hem een paar uitzonderingen. 'Reizigers, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven aan hun kind, kinderen, zieken, demente of seniele ouderen, vrouwen in de menstruatieperiode. En mensen die onder extreme omstandigheden moeten werken.'

Dus ook profvoetballers?
De imam: 'Je zóu de analogie kunnen trekken naar profvoetballers. Maar: is het noodzakelijk om profvoetballer te zijn?'

Wat is noodzakelijk? PSV-spits Arouna Koné verdient in Eindhoven een riant salaris en helpt daarmee zijn familie in Ivoorkust. Was hij timmerman geworden in zijn geboorteplaats Anyama, dan was hem dat nooit gelukt.

De imam zucht diep. 'Moeilijk. Heel moeilijk.'

Hij haalt een overlevering aan. 'De profeet ging met zijn metgezellen op reis op een hele hete dag tijdens de ramadan. Een van de uitzonderingen om het vasten te breken is als je aan het reizen bent. Enkele metgezellen gingen toch vasten, anderen niet. Maar er was niemand die tegen de ander zei: waarom heb je niet gevast, of waarom juist wel? Vasten moet daarom als iets persoonlijks worden
gezien. De één kan meer verdragen dan de ander.'

Een atleet is sterk en gezond. Soekirman (36) kent voorbeelden van topsporters die toch blijven presteren. 'Zoals die basketballer in de NBA, Hakeem Olajuwon. Hij vastte en deed het toch heel goed.'

Maar veel islamitische topsporters in Nederland weten niet wat er nu wel en wat er niet mag. Mogen ze op de wedstrijddag overdag eten en het later inhalen?

PSV organiseerde vorig jaar een informatieavond over de ramadan. De aanleiding was triest. Een jeugdspeler zakte tijdens de ramadan in de rust van een wedstrijd in elkaar en moest met een ziekenwagen worden afgevoerd. Daarop besloot Joop Brand, toen hoofd opleidingen bij PSV, in actie te komen. Hij liet Hassan Barzizaoua, die over het hele land islamlezingen verzorgt, uitleg geven. Want PSV heeft, net als veel andere profclubs in Nederland, steeds meer moslimvoetballers in de jeugdopleiding. Het betoog van de islamdeskundige was dat er veel meer mag dan menigeen denkt. Dat vond ook de vader van PSV-middenvelder Ismail Aissati. Als voormalig imam was hij ook uitgenodigd.

Op initiatief van Mohammed Allach, technisch directeur van VVV, zal er over twee weken (op 5 oktober) opnieuw een bijeenkomst worden gehouden over de vastenmaand. Speciaal voor de islamitische voetballers uit eerste en eredivisie. Soekirman, in het dagelijkse leven geestelijk verzorger in drie gevangenissen, houdt de lezing.

De imam nam de uitnodiging graag aan. 'Als een profclub zegt: Remy, kom uitleg geven, dan doe ik dat onmiddellijk. Ik zal een powerpoint-presentatie geven. Het is belangrijk dat deze groep moslims kennis opdoet.'

Tegelijkertijd vindt hij het moeilijk. Want: 'Als ik als imam in de krant of bij een openbare lezing uitspraken hierover doe, kan dat verstrekkende gevolgen hebben.'

Soekirman, die zelf meer neigt naar een verbod om tijdens de ramadan op wedstrijddagen te eten maar niet honderd procent zeker is van zijn zaak, heeft andere imams en geleerden naar hun mening gevraagd. 'Ze zeggen dat ze geen duidelijke uitspraak kunnen doen of een profvoetballer op de wedstrijddag mag eten.'

Een trainer die een moslimspeler verplicht om toch te eten, al dan niet met toestemming van een imam, is volgens Soekirman verkeerd bezig. 'Bij zaken waar twijfel over bestaat, moet je altijd naar je hart luisteren. Al komt iemand met duizend fatwa's (een uitspraak van geleerden over een geloofszaak, red.): als jij er innerlijk geen vrede mee hebt, dan is het voor jou niet toegestaan. En hoe kan zo'n jongen daar rust in vinden? Het knaagt aan hem. Met een volle maag kan hij dan toch slecht voetballen.'

Soekirman, die eerder in Suriname woonde en studeerde aan de universiteit van Medina in Saoedi-Arabië, verbaast zich erover dat er nog geen duidelijke fatwa over de kwestie ramadan & topsport is. In de Europese profcompetities spelen honderden moslimvoetballers. Vooral in Frankrijk, waar veel spelers afkomstig zijn uit voormalige (islamitische) kolonies.

'En Saoedi-Arabië dan? Dat is een voetballand bij uitstek. Maar ho, wacht even, daar passen ze de competitie natuurlijk aan de ramadan aan.'

In de Nederlandse competitie zal dat niet snel gebeuren. Daarom heeft hij wat tips. 'Doe de Soehr (laatste maaltijd voor dageraad, red.) zo laat mogelijk, daar zit een zegen in. Als je laat eet, heb je gedurende de dag meer energie over. En als de zon onder is moet je méteen gaan eten. Verder moet het vasten bespreekbaar worden gemaakt met de trainers. De coaches wil ik adviseren om de moslimvoetballers 's middags bij de training wat te ontzien.'

Zelf heeft Soekirman nog nooit gesport tijdens de ramadan. 'Ik doe nu zelf niet aan sport. Daarvoor schaam ik me wel, want een moslim moet zijn lichaam goed verzorgen. Je gezondheid heb je gekregen en daar moet je zuinig op zijn. Ik zeg vaak tegen Saoed (collega-imam, red.)
dat we samen moeten gaan joggen. Maar het komt er steeds niet van. Tussen je 35ste en 40ste ben je intensief bezig met je werk, maar dat mag geen excuus zijn. Vroeger heb ik wel gesport. In Suriname deed ik mee aan hardloopwedstrijden van vijf kilometer. Daar heb ik ook enkele jaren gevolleybald. Ik heb de intentie om het sporten weer op te pakken. Ontspanning is goed in de islam.'

Soekirman kwam in 1997 naar Nederland. Nog nooit is hij in een voetbalstadion geweest. 'Ik ben langs het Zuiderpark gelopen, maar niet voor het voetbal, haha. Ik woonde er in de buurt. Voetbal kijk ik alleen op tv, en dan alleen bij een EK of WK. Op het laatste WK was Frankrijk mijn favoriet. Misschien wel vanwege de moslim-connectie: Zinedine Zidane, Franck Ribéry. Thierry Henry toch ook? Nee? Oh, ik had in Amsterdam gehoord dat hij moslim was geworden. Jammer.'

Sinds kort woont Soekirman in het centrum van Den Haag. Het gesprek
heeft plaats op een steenworp afstand van zijn huis, in de trendy
eetgelegenheid Wraps & Rolls. Het is vroeg in de avond en hij bestelt
een ijskoffie.

Nu kan het nog op dit tijdstip, drinken, eten. Vanaf zondag niet meer. Dan moet er een maand lang worden gevast. Ook in de eredivisie.

Bij PSV komt Arouna Koné elke vrijdag - de heilige dag van de week in de islam - in traditioneel islamitisch gewaad naar de club. Hij vast zeker mee, net als zijn jonge ploeggenoot Ibrahim Afellay.

De imam hoopt dat beiden toehoorders zullen zijn op 5 oktober. Zijn twee neefjes van tien en veertien jaar, Najib en Ismael, zijn helemaal gek van voetbal. De afgelopen dagen hebben ze hem gesmeekt mee te mogen naar de lezing. Zelf heeft de imam er ook zin in. 'Ik kijk ernaar uit om de jongens te ontmoeten en bij zonsondergang het vasten gezamenlijk te verbreken. Dat is één van de functies van de ramadan: sámen komen, sámen zijn, sámen eten.'

poll

Bereikt Ajax de kwartfinale ten koste van Real Madrid?

Bereikt Ajax de kwartfinale ten koste van Real Madrid?

  • Ja (67%)
  • Nee (33%)
39775 stemmen