Volledig scherm
Aantal gelijke spelen per honderd wedstrijden. © Dagblad De Limburger

Effect van driepuntenregel in voetbal is te verwaarlozen

Het voetbal zou aantrekkelijker worden. Minder gelijke spelen, meer doelpunten. Maar twintig jaar na de wijziging van het puntensysteem (drie punten in plaats van twee voor een zege) blijkt het effect te verwaarlozen, zo wijst een Duitse studie van meer dan 100.000 wedstrijden uit. ,,Niet verliezen is belangrijker dan winnen.''

Kopgoal of drie doelpunten verschil
In de afgelopen decennia zijn er in diverse competities experimenten met de puntenregels gehouden in een poging om het voetbal aantrekkelijker te maken. Zo kregen Franse ploegen in de jaren ’70 een extra punt als ze minimaal drie doelpunten scoorden of met drie of meer doelpunten verschil een wedstrijd wonnen.

In China werd tussen 1970 en 1990 een kopgoal beloond met een extra punt. In de hoogste league van de Verenigde Staten volgde na een gelijkspel een penalty shootout (1996-99). De ploegen in de Bulgaarse competitie bleven in de seizoenen tussen 1984 en 1987 zonder beloning als ze 0-0 tegen elkaar speelden. Pas als ze alsnog zouden scoren, waren er punten te verdienen.

Soms zijn er zaken in het leven die je zonder morren voor logisch aanneemt, zonder te twijfelen aan het nut ervan. Zeker in het voetbal, waarin het ingewikkelde bestaan wordt gereduceerd tot een veld van 110 bij 70 meter, met afspraken waaraan niet te tornen valt. Buitenspel is buitenspel, de penaltystip ligt op elf meter van het doel, een wedstrijd duurt twee keer 45 minuten. En de ploeg die wint krijgt drie punten op de ranglijst erbij.

Maar is alles zo logisch? De buitenspelregel is al meer dan 150 jaar oud en oogst vooral eindeloze en verhitte discussies. Afschaffing zou voor een opwindende vooruitgang in het voetbal kunnen zorgen, zo betoogde Marco van Basten vorige week in Voetbal International.

Volledig scherm
© pro shots
Quote

Waar voor 1995 van de honderd wedstrij­den er zo'n 25 in een gelijkspel eindigden, waren er dat na invoering van de regel 22 op honderd duels.

Dennis Riedl

En waarom houden we eigenlijk vast aan die drie punten? Een regel die in 1995 werd ingevoerd en een ingrijpend effect zou hebben, zo hoopten de voetbalbazen. Geen twee punten, maar drie punten voor een overwinning: dat zou ongetwijfeld het aantal saaie remises doen afnemen en spectaculair aanvalsspel bevorderen. De beloning aan het eind van de rit was immers aantrekkelijker.

Koele cijfers
Maar het tegendeel is waar, zo blijkt uit de koele cijfers. Het effect is in de afgelopen twintig jaar vrijwel te verwaarlozen geweest, zo wijst een studie van de universiteit van de Duitse stad Münster uit. In de publicatie, die de prikkelende titel 'Waarom de driepuntenregel in het voetbal is mislukt' mee kreeg, maken drie onderzoekers gehakt van de regel.

,,We kwamen erachter dat het aantal gelijke spelen slechts marginaal minder is geworden na het invoeren van de FIFA-regel", zegt Dennis Riedl, een van de drie auteurs. De driepuntenregel zorgde slechts voor een reductie van minder dan drie procent. ,,Dus waar voor 1995 van de honderd wedstrijden er zo'n 25 in een gelijkspel eindigden, waren er dat na invoering van de regel 22 op honderd duels. Dat vonden we verrassend, want we hadden verwacht dat het verschil veel groter zou zijn", aldus Riedl.

De Duitse wetenschappers gingen bepaald niet over één nacht ijs. Ze onderzochten een astronomisch aantal wedstrijden, ruim 118.000. Van competities in 24 landen werden een groot aantal seizoenen onder de loep genomen, zowel voor als na de invoering van de driepuntenregel. De eredivisie scoort in het onderzoek gemiddeld. Het aantal gelijke spelen daalde na 1995 met iets meer dan drie procent.

De grote vraag is waarom de invoering van drie punten voor een overwinning niet het verwachte effect heeft. Riedl: ,,Dat heeft vooral te maken met de angst bij teams om te verliezen. De wetenschappelijke term daarvoor is verliesvermijding. Niet verliezen is in sport vaak belangrijker dan winnen."

Volledig scherm
© afp