Iedereen kent Abe van den Ban

Volledig scherm
Sjoerd Mossou.

Van alle vergeten voetballers is Abe van den Ban vermoedelijk het minst vergeten. U kent hem ook, want iedereen kent Abe van den Ban, de beroemdste snordragende voetballer van Nederland. Mocht zijn naam u onverhoopt niet direct iets zeggen, dan kent u op zeker zijn voetbalplaatje. Bij een officiële verkiezing op een Franse website werd Abe van den Ban vorige week uitgeroepen tot het beste voetbalsnorrenplaatje van Europa, met een ruime voorsprong op onder meer oud-NEC'er Hans Posthumus (hangsnor) en de legendarische Portugees Antonio Borges (borstelsnor). Abe van den Ban, kortom, is een man van internationale allure.

Al ruim voordat het woord goed en wel was uitgevonden, was Abe van den Ban een cultvoetballer, lang voordat Jozsef Kiprich en Melvin Platje dat werden. Vermoedelijk zat hem dat in een combinatie van drie dingen.

1. Zijn snor, uiteraard. De sensationele, gekrulde snor van Abe van den Ban was ieder seizoen een tikkeltje anders gemodelleerd, waardoor de indruk groeide dat het heimelijk een plaksnor was.

2. Het mysterie. Abe kwam, als modale voetballer bij FC Haarlem en FC Amsterdam, zelden bewegend in beeld. De meeste jongetjes van de jaren zeventig kenden hem uitsluitend als voetbalplaatje. Er bestond zelfs een theorie dat de voetballer in werkelijkheid helemaal niet bestond.

3. De mythe. Over Abe van den Ban ging niet alleen het verhaal dat hij een eigen kapperszaak en een café had, maar later ook dat hij een asielzoekerscentrum runde, een voor zijn tijd erg revolutionair beroep.

Abe van den Ban wordt inmiddels zo massaal omarmd als de ultieme Nederlandse cultvoetballer, dat hij al bijna mainstream is. De snor van Abe is een fenomeen op zichzelf geworden. Een stilzwijgend statement tegen de gladde knipseltjes van Hanni Hanna. Komende maand wordt in Haarlem een heus Abe van den Ban-evenement gehouden, waarbij een team van voetbalbloggers aantreedt tegen een elftal van sportjournalisten, op het veld van het oude Haarlem-stadion. Abe van den Ban zelf, nog altijd snordragend, is die avond de hoofdcoach van de bloggers. Hans Kraay junior coacht de journalisten en Sierd de Vos, wie anders, verzorgt het live-commentaar aan de Jan Gijzenkade. U mag dat allemaal incrowd-geneuzel vinden, maar welbeschouwd is het een eerbetoon aan het kleine. Aan de onaangepaste, onooglijke, mild ironische kant van voetbal. Abe van den Ban is niet slechts een fenomenaal voetbalplaatje, hij is een levend symbool geworden voor een afwijkend soort voetbalbeleving.

Een commune van liefhebbers heeft zich afgekeerd van het moderne, poenerige voetbal, vergiftigd door het plastic van de Champions League. Het trekt ten strijde voor klein geluk: verhalen, vergeten voetballers, oude stadions, fijne bijzaken, mooie dingen. In brede zin zou je het voetbalcultuur kunnen noemen. Vrijdag 23 november is de dag van 'In den ban van Abe', en u bent van harte welkom, al is het maar om nog één keer uw eer te bewijzen aan het betreurde FC Haarlem. U kunt die avond niet met Cristiano Ronaldo op de foto, maar wel met Abe van den Ban, de besnorde personificatie van het kleine voetbalgeluk.