Volledig scherm
Een fragment uit het programma Rambam © Screenshot

'Veel vals werk van Herman Brood te koop'

Een Herman Brood aan de muur hangen? Het kan zomaar om een nepper gaan. Dat ontdekte televisieprogramma Rambam. Broods ex-manager Koos van Dijk zou willens en wetens meewerken aan het op de markt brengen van tal van vervalsingen. Hij ontkent, en dreigt de televisiemakers aan te klagen voor smaad.

Quote

De verf was bij wijze van spreken nog nat en ze wilden het zo verkopen voor duizenden euro's

Jelte Sondij

Veel moeite om het echt te laten lijken, deden de televisiemakers van Rambam (BNN/VARA) niet. Presentator Jelte Sondij: ,,Een redacteur heeft op een doek van Action wat zitten kliederen. We mailden het naar Koos van Dijk, die echtheidscertificaten uitgeeft voor doeken van Brood. Voor een paar honderd euro was het geregeld. Hij hoefde het schilderij niet eens in het echt te zien.''

De 'kunst' werd daarna door een collega van Sondij aangeboden bij een galerie. ,,De verf was bij wijze van spreken nog nat en ze wilden het zo verkopen voor duizenden euro's. Bizar,'' constateert hij. ,,Al jaren gaan er in de kunstwereld geruchten dat er veel vervalsingen van Brood in de omloop zijn. Een trieste conclusie van ons onderzoek is dat dit waarschijnlijk klopt.''

Tips
Het onderzoek van de televisiemakers gaat verder, alles wordt met de verborgen camera vastgelegd. Sondij: ,,We wilden weten of Van Dijk uit onwetendheid handelde of te kwader trouw.'' Hij vertelt de voormalig manager daarom vervalsingen te willen laten maken voor de Chinese markt. Of Van Dijk deze ook van een echtheidscertificaat kan voorzien.

Sondij: ,,Daar stond hij heel welwillend tegenover. Sterker nog: hij nam in alles het voortouw. Hij had allerlei tips: waar we de verf moesten kopen, hoe Herman zijn hand hield ten opzichte van het doek als hij aan het schilderen was. Hij onderhandelde ook uitvoerig over welk percentage van de winst van de neppers voor hem zou zijn. Wij stelden een kwart voor, hij eiste de helft en wilde het in contanten hebben.''

Volledig scherm
© Screenshot Rambam
Quote

Ik voelde al nattigheid. Dus ik dacht: ik stel me bewust chantabel op

Koos van Dijk
Volledig scherm
Koos van Dijk © anp

Meegespeeld
Maar Van Dijk zelf kijkt er heel anders tegenaan. Hij zegt juist 'het spelletje mee te hebben gespeeld' omdat hij dacht met een criminele organisatie te maken te hebben. ,,Ik voelde al nattigheid. Dus ik dacht: ik stel me bewust chantabel op, verstrek dat certificaat en kijk wat er gebeurt. En op het moment dat ik voldoende bewijs heb om ze erbij te lappen, bel ik de politie. Blijk ik ineens in een soort Bananasplit te zitten.''

Van Dijk ziet zichzelf als een soort poortwachter die het kaf van het koren scheidt. ,,Ik doe niets anders dan schilderijen goedkeuren. Ik heb zelfs een boek uitgebracht met daarin allemaal afgedrukte valse schilderijen. Ik gaf nooit een certificaat af voor vervalst werk, ik wilde de vervalsers juist aangeven. Ik zie het als mijn taak om mensen te waarschuwen dat ze misschien duizenden euro's te veel betalen voor een schilderij.''

Te druk
Hij zegt al eerder misstanden te hebben aangekaart bij het OM. ,,Maar zij liggen er niet wakker van, hebben het drukker met bijvoorbeeld kinderpornozaken die ze - begrijpelijk - belangrijker vinden. Ik heb inmiddels heel wat vijanden in de criminele wereld. Tot doodsbedreigingen aan toe.''

Het proberen tegen te houden van de uitzending heeft volgens Van Dijk 'toch geen zin'. Wel zegt hij samen met zijn advocaat te bekijken of ze een zaak tegen Rambam wegens smaad kunnen beginnen.