Volledig scherm
TikTok heeft weinig gedaan om kinderlokkers op het platform tegen te gaan © ANP XTRA

‘TikTok toonde expres minder filmpjes van gebruikers met overgewicht’

De app TikTok heeft de veiligheid en rechten van zijn gebruikers verwaarloosd. Zo werd weinig gedaan om digitale kinderlokkers van het platform te weren. Gebruikers met overgewicht, transgenders en gehandicapten werden opzettelijk minder zichtbaar gemaakt en de verspreiding van vrijwel alle politieke filmpjes werd beperkt.

Dat blijkt uit een onderzoek van NRC. De krant sprak de afgelopen maanden met oud-medewerkers van TikTok, dat erg populair is onder jonge kinderen. De bronnen waren tot vorig jaar werkzaam voor het bedrijf. De krant zag ook honderden pagina’s aan bedrijfsdocumenten in en beluisterde tientallen uren aan geluidsopnames.

De medewerkers waren werkzaam op het Nederlands-Duitse kantoor in Berlijn. Zij waren onder meer verantwoordelijk voor het controleren van video’s, zodat deze voldeden aan de richtlijnen van TikTok-moederbedrijf Bytedance. Zo dragen filmpjes met dokters en verpleegkundigen volgens die regels niet bij aan het vrolijke karakter van het platform. Datzelfde geldt voor tienermoeders, gevangenissen, buikdansen, twerken, intieme begroetingen, verdovende middelen of te zeer ontblote lichaamsdelen.

Vanuit het hoofdkantoor in Beijing kregen de medewerkers van het Nederlands-Duitse team steeds vaker nieuwe richtlijnen toegestuurd, waardoor de werkdruk snel toenam. Zo kwam het bedrijf met een richtlijn die inhield dat ‘grote honden zonder baasje’ niet aan gebruikers in islamitische landen getoond mochten worden. Later verviel die regel weer. 

Censuur

Ook transgenders en homoseksuelen werden actief gecensureerd.  Moderatoren letten op regenboogoorbellen of -polsbandjes en op gebruikers met een regenboogvlag achter hun gebruikersnaam. Enkele tientallen gehandicapte en obese gebruikers kwamen terug in een lijst voor ‘special users’. Hun filmpjes werden opzettelijk minder vaak getoond. Volgens TikTok was dat om pesterijen tegen te gaan. 

De van oorsprong Chinese app TikTok heeft naar eigen zeggen 500 miljoen actieve gebruikers. Ook zou de app meer dan een miljard keer gedownload zijn. De app is ook in het westen razend populair onder kinderen. Met TikTok kun je jezelf filmen terwijl je danst, zingt of playbackt. De maker kan de video’s vervolgens zelf makkelijk bewerken. In Nederland zouden er zo’n 700.000 gebruikers actief zijn. Volgens onderzoeksbureau Multiscope is de app het populairst onder 10-, 11- en 12-jarigen.

Politieke boodschappen waren ook taboe op de Chinese app. De protesten in Hongkong leken niet te bestaan, video’s met een antiracistische boodschap werden niet getoond en politieke symbolen werden beperkt. Ook elke ‘funny video’ waarin de spot werd gedreven met politici was beperkt zichtbaar.

Digitale kinderlokkers

Grooming, of digitaal kinderlokken, is een steeds groter probleem op het snel groeiende TikTok. Mannen zouden op grote schaal kinderen verleiden zich uit te kleden of vragen hun adres openbaar te maken. Deze opmerkingen werden niet verwijderd. Gebruikersprofielen staan standaard op ‘openbaar’, waardoor iedereen de kinderen kan aanspreken. De moderatoren van het team in Berlijn kregen expliciet te horen dat het opsporen van pedofielen niet tot hun hoofdtaak behoorde. De werkzaamheden werden bovendien niet meegewogen in hun beoordeling. 

TikTok geeft aan een bot beleid te hebben gevoerd in het verleden. Inmiddels zouden de regels voor ‘special users’, politieke video’s en lhbti-content zijn aangepast. Ook zegt het bedrijf dat ‘het beschermen van zijn gebruikers de allerhoogste prioriteit heeft’.