Volledig scherm
© REUTERS

Zo voorkom je dat apps je afluisteren

Het gerucht gaat al jaren: de app van Facebook luistert je af om je daarna relevante advertenties voor te schotelen. Althans, dat zegt een aantal gebruikers dat zweert het opmerkelijke fenomeen zelf te hebben meegemaakt. Maar klopt het gerucht wel? En kan je zelf voorkomen dat apps zomaar je microfoon gebruiken?

Praat je de ene dag met je partner over een zomervakantie naar Hawaï, dan zie je de volgende dag een advertentie over lastminutevakanties naar tropische eilanden. Dat is in een notendop wat talloze gebruikers naar eigen zeggen zelf hebben meegemaakt. Facebook zou volgens hen gesprekken afluisteren en die informatie daarna gebruiken om advertenties te tonen. Zelfs over onderwerpen waar je daarvoor nooit interesse in toonde.

In de praktijk is die theorie niet hard te maken. Er is simpelweg geen onweerlegbaar bewijs voor – buiten de persoonlijke anekdotes – en Facebook zelf heeft meermaals ontkend dat het zijn gebruikers stiekem afluistert.

Baader-Meinhof

Waarom verschijnen er soms dan toch opvallend relevante advertenties op je telefoon na een gesprek? Wellicht gaat het om toeval. Denk maar aan het Baader-Meinhof-fenomeen, het effect waarbij je een onderwerp of naam plots overal lijkt tegen te komen nadat je het voor de eerste keer hebt opgemerkt. Bijvoorbeeld: je vriend laat je zijn nieuwe sneakers zien en in de dagen daarna merk je dat je dat exacte schoenenmerk plots in elke winkel tegenkomt. Of je ziet dan pas een advertentie van het merk op Facebook.

Daarnaast is Facebook (en Google) ook extreem goed geworden in het voorspellen van mogelijke interesses. Op basis van je leeftijd, geslacht, woonplaats en levensstijl kan de internetreus nu eenmaal heel accuraat bepalen welke advertenties relevant zijn voor jouw leven, ook al zie je zelf niet in waarom. 

Wel audiofragmenten?

Er is dus geen bewijs dat Facebook je continu zit af te luisteren via je smartphone. Maar het sociale netwerk heeft in het verleden wel toegegeven dat er andere functies zijn waarbij je microfoon op je smartphone wordt gebruikt.

Neem de ‘audio recognition’-functie, die in 2014 in de Verenigde Staten werd voorgesteld als een soort ‘Shazam’ voor je Facebook-status. Als je een statusupdate schrijft, zou de functie ervoor zorgen dat de microfoon automatisch een korte opname maakt van de achtergrondgeluiden. Zo kan Facebook herkennen welke film je aan het kijken bent of welk liedje je beluistert en wordt die informatie verwerkt in je status.

Er kwam een storm van kritiek op de functie, waardoor Facebook uiteindelijk een verduidelijking publiceerde om de gemoederen te bedaren. Ten eerste zou de functie enkel ‘opt-in’ zijn: je moet dus toestemming geven voordat de functie wordt geactiveerd.

Daarnaast verklaarde Facebook dat er niet werd geluisterd naar je gesprekken en dat de microfoon slechts vijftien seconden lang geactiveerd werd. Nederlandse gebruikers moeten zich al helemaal geen zorgen maken: de functie werd enkel uitgerold in de Verenigde Staten. 

Games

Volledig scherm
OnePlus 6 en 6T. De 6T heeft links van de usb-poort veel meer gaatjes, maar die hebben geen functie. © Tweakers

Ook andere apps kwamen in opspraak omdat ze automatisch gebruik maakten van de microfoon in telefoons. In december 2017 werd bekend dat honderden mobiele games te pas en te onpas de microfoon van gebruikers inschakelden om ‘af te luisteren’.

De apps gebruikten software van het Amerikaanse bedrijf Alphonso om geluiden te registreren. De audiofragmenten werden gebruikt om te bepalen welke tv-programma’s de gebruikers keken en welke locaties ze bezochten. Die gegevens konden vervolgens doorverkocht worden aan adverteerders.

Meer dan 250 games maakten gebruik van de software, waaronder apps als ‘Pool 3D’, ‘Beer Pong: Trickshot’ en ‘Honey Quest’. Sommige van de apps zijn nog steeds beschikbaar in de Google Play Store, hoewel niet duidelijk is of ze nog steeds een beroep doen op dezelfde software.

Controleer je instellingen

Het is dus niet onmogelijk dat Facebook en andere apps meeluisteren, maar het is wel héél onwaarschijnlijk dat dat op grote schaal gebeurt. Wil je toch het zekere voor het onzekere nemen? Dan zit er maar één ding op: apps geen toestemming geven om je microfoon aan te zetten. Om te controleren welke van je huidige apps nu wel die toestemming hebben, neem je een kijkje in de instellingen.

Op een Android-telefoon ga je daarvoor naar ‘Instellingen’ en daarna naar ‘Apps’. Je krijgt dan je volledige lijst met apps te zien. Ga naar de ‘App-machtigingen’ door op de drie puntjes rechtsboven te tikken en daar die optie te selecteren. Tik op ’Microfoon’. Je krijgt daarna een lijst te zien van alle apps die je toestemming hebt gegeven om de microfoon te gebruiken. Tik op de schakelaar om dat recht in te trekken of opnieuw te verlenen.

Op een iPhone ga je naar ‘Instellingen’ en tik je op ‘Privacy’. Kies daarna ‘Microfoon’ en controleer de apps die in het lijstje staan. Wil je de toestemming intrekken voor een bepaalde app, tik dan op de groene schakelaar.

Opgelet: sommige apps kunnen niet meer functioneren zonder toegang tot je microfoon. Het is bijvoorbeeld logisch dat je geen videogesprekken via WhatsApp kunt voeren wanneer de app je microfoon niet mag gebruiken.

Poll

Wat vind jij het belangrijkste aan een smartphone?

Wat vind jij het belangrijkste aan een smartphone?

  • De camera (15%)
  • De schermkwaliteit (14%)
  • Het gewicht (1%)
  • Het formaat (9%)
  • De snelheid (32%)
  • Veiligheid en privacy (29%)
1352 stemmen