Volledig scherm
Andy Murray in het ziekenhuis na zijn heupoperatie afgelopen maandag. © Instagram/Andy Murray

Nederlandse orthopeed: ‘Zou Murray deze heup nooit hebben aangeraden’

Het type nieuwe heup dat tennisser Andy Murray maandag liet plaatsen, is in Nederland en veel andere landen verboden. De kans op ernstige complicaties is aanzienlijk en ook is deze metalen prothese niet geschikt voor het beoefenen van topsport. Dat zegt René ten Broeke, orthopedisch chirurg en voorzitter van de Dutch Hip Society, de werkgroep van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging.

Door Rik Spekenbrink

Met de nodige verbazing zag Ten Broeke, orthopedisch chirurg bij Maastricht UMC+, de röntgenfoto die Murray gisteren op Instagram plaatste. Dat juist een topsporter met alle nodige kennis en kunde om zich heen voor deze heupoperatie had gekozen, noemt hij merkwaardig. ,,Ik zou het hem zeer hebben afgeraden.”

De Britse tennisser (31) liet zich maandag in Londen voor de tweede keer aan zijn heup opereren. Hij deed dat enkele weken nadat hij in Australië zijn aanstaande tennispensioen aankondigde. Murray hoopt komende zomer op zijn geliefde Wimbledon af te zwaaien, maar kampt al een paar jaar met serieuze heupklachten. ,,Zelfs mijn sokken aandoen doet pijn”, bekende Murray onlangs.

Volledig scherm
De röntgenfoto van de heup van Andy Murray. © Instagram/Andy Murray

Hij koos daarom voor een zogeheten ‘resurfacing’ heup van ‘metaal op metaal’. Daarbij wordt een metalen overkapping op de kop van de heup geplaatst. Die draait in een eveneens metalen kom, die is gefixeerd in het bekken. ,,Hier is een jaar of zeven geleden enorm veel over te doen geweest”, zegt Ten Broeke. ,,Veel van dit type heupprothesen zijn toen in korte tijd op de markt gebracht waarbij de industrie middels slimme marketing de jonge actieve heuppatiënt (en orthopedisch chirurg) heeft proberen te overtuigen dat er met zo’n prothese weer gewoon gesport kon worden. Het idee was: harde materialen slijten niet bij wrijving, daar kan je alles mee doen. Het design kwam op de markt zonder dat er grondig onderzoek is gedaan.”

Metaaldeeltjes

Vrij snel bleek de prothese te falen. Er waren loslatingen, botbreuken, maar ook diverse andere bijwerkingen. Door wrijving bleken metaaldeeltjes vrij te komen, waardoor er weefselreactie optrad in de weke delen rond de heup. Spieren, kapsels en bot konden kapot gaan, er werd bij mensen hoge concentraties chroom en kobalt in het bloed aangetroffen. Zelfs problemen met de ogen, het hart en neurologische afwijkingen zijn aangetoond. ,,Daarom is in Nederland en veel andere landen besloten deze protheses niet meer aan te bieden. In België wordt die een enkele keer nog wel geplaatst, en in Engeland zijn er kennelijk ook diehard chirurgen die zeggen: het zal wel, die literatuur.” Volgens een schatting van Ten Broeke lopen in ons land enkele duizenden mensen met een soortgelijke metalen heup. Zij moeten elke paar jaar op controle, ook om hun bloedwaardes vast te stellen.

Quote

Topspor­ters denken vaak alleen aan de korte termijn. Ze willen het maximale uit hun carrière halen en daarna zien ze wel verder

René ten Broeke

Ten Broeke kan uiteraard niet in het hoofd van Murray kijken. ,,Topsporters denken vaak alleen aan de korte termijn. Ze willen het maximale uit hun carrière halen en daarna zien ze wel verder. Hij heeft hoogstwaarschijnlijk zo de zogenoemde Birmingham Hip laten plaatsen. Het moet gezegd dat van alle gefaalde metaal op metaal designs, deze er nog het minst slecht vanaf komt, maar recente bestudering van de literatuur in het kader van de nieuwe Richtlijn Totale Heup, laat zien dat de resultaten in ieder opzicht inferieur zijn aan die van de conventionele heupprothesen. Ook deze prothese is hier in Nederland van de markt gehaald. En terecht.”

Murray hoeft zich geen illusies te maken, zegt de arts. ,,Protheses zijn niet gemaakt voor topsport. Vroeger gaven we alleen ouderen, met een relatief rustig leven, een nieuwe heup. Nu de techniek is verbeterd, komen ook jongeren daarvoor in aanmerking. Die zijn gewend alles te doen en willen dat zo houden. Maar het is simpel: hoe meer je de prothese belast, hoe korter hij meegaat. Je kunt hem best nog één of twee keer vervangen, maar hij wordt nooit meer zo goed als de eerste prothese.”

Quote

Dat ene potje op Wimbledon kan hij misschien nog best spelen, al moet je niet vragen hoe. En hij moet vooral niet denken dat hij de sport nog op topniveau kan bedrijven

René ten Broeke

Het is volgens Ten Broeke niet uit te sluiten dat Murray nog één keer de baan betreedt. ,,Dat ene potje op Wimbledon kan hij misschien nog best spelen, al moet je niet vragen hoe. En hij moet vooral niet denken dat hij de sport nog op topniveau kan bedrijven. Als arts had ik hem vooral de vraag gesteld: wil je ook op je 80ste nog enigszins mobiel zijn?” 

Volledig scherm
© AP
Volledig scherm
© Getty Images