Theatergezelschap dementie v.l.n.r.: Misha, Sarah, Lydia en David.
Volledig scherm
Theatergezelschap dementie v.l.n.r.: Misha, Sarah, Lydia en David. © Raphael Drent

Hoe kun je iemand met dementie laten opbloeien? Theaterstuk 'Dag mama’ laat het zien

BUREN - Al bijna vijf jaar spelen Sarah, David en Misha Blom en hun moeder Lydia van den Heuvel ‘Dag mama’: een unaniem bejubeld theaterstuk over omgaan met dementie. Van stoppen is geen sprake: ,,Als je hoort wat het met mensen doet, merk je dat de behoefte eindeloos is.”

Van ‘ontroerend’ en ‘herkenbaar’ tot ‘integer’ en ‘inspirerend’. Het zijn slechts enkele van de vele lovende reacties op Dag mama: een unieke muziektheatervoorstelling, die in juni 2015 in première ging en inmiddels al door ruim 300.000 mensen is bezocht.

Dag mama is volgens de schrijvers - ouderenpsychologen Sarah Blom (34) en David Blom (36) -  deels ontstaan uit onvrede. ,,Heel veel scholing over dementie is gewoon niet toereikend. Het blijft bij simpele adviezen, terwijl de materie heel complex is”, aldus Sarah. 

Quote

We laten zien hoe je iemand met dementie kunt laten opbloeien

David Blom

,,We besloten daarom een voorstelling te maken om mensen beter te laten begrijpen wat dementie met betrokkenen doet. En ook hoe je daar nog beter mee om kunt gaan.”

Wetenschappers, psychologen en theatermakers

Behalve Sarah en David staat bij Dag mama ook hun moeder, theatermaakster en actrice Lydia van den Heuvel op de bühne. Evenals hun broer, kinderpsycholoog en singer-songwriter Misha Blom (39), die alle muziek componeerde.

Een bijzondere bundeling van creatieve krachten en know how. David. ,,Met dit team van wetenschappers, psychologen, theater- en muziekmakers én voormalig mantelzorgers zijn we in staat mensen iets te laten beleven, dat heel abstract en bijna niet uit te leggen is.’’

,,Een beleving , waarmee we duidelijk maken anders met dementie om te gaan. En we doen dat niet op een belerende manier in de zin van: je moet zus doen en er zo mee omgaan. Nee, we laten het zíen. Zien hoe je iemand met dementie kunt laten opbloeien.”

,,Wat we laten zien, is vaak heel herkenbaar”, vervolgt Sarah, die ook de bestsellerJij bent toch mijn dochter schreef. 

,,Zoals ‘het niet accepteren’, jaloezie en onbegrip, dat veel stress met zich mee brengt. Wij zeggen: het kan anders. Naast inzichten reiken we ook handvatten aan, waar bezoekers meteen mee aan en slag kunnen. En na de voorstelling zijn er aansluitend nog een lezing en een workshop, die teruggrijpen naar het theaterstuk.”

‘Behoefte is eindeloos’

Al draait Dag mama van het bevlogen viertal al bijna vijf jaar (zowel in hun eigen Theater de Heuf in Buren als elders in het land en in België), de animo is nog steeds immens.

,,Al bij de eerste opvoering voelden we dat er heel sterk op het stuk werd gereageerd. En als je hoort wat het voor mensen betekent en met ze doet, merk je dat de behoefte eindeloos is. Van stoppen is dan ook geen sprake: dit móet. Dag mama een missie, eentje die ons menens is.”

,,We moeten door, ook omdat we horen dat er nog steeds heel veel onduidelijkheid is, de scholing niet hard genoeg gaat en er nog veel wordt gedacht in oppervlakkige oplossingen, zoals: je moet tegen mensen met dementie heel langzaam praten”, vult Sarah aan. ,,De show blijft zich ontwikkelen, ze is niet dezelfde als in het begin.”

Quote

Dat we familie zijn, is onze kracht

Lydia van den Heuvel

Een missie die móet. Toch: zo lang intensief samenwerken en dan ook nog eens met z’n allen in hetzelfde boerderijcomplex wonen: is dat te doen?

Lydia van den Heuvel: ,,Dat we familie zijn, is onze kracht. Als je heel lang met hetzelfde theatergezelschap op pad bent, zijn irritaties niet te vermijden. Maar bij ons zijn die meestal binnen een uur, maximaal een dag opgelost.”

,,Het lukt ons ook omdat we allemaal diezelfde vette drive hebben én we door de mensen worden gevoed met ongelooflijk veel veel mooie reacties”, vertelt Sarah. David: ,,De mooiste reacties zijn die van mensen die laten weten wat de voorstelling heeft veranderd in hun leven. Zoals ‘ik heb eindelijk weer contact met mijn moeder kunnen maken’, in die trant. Kijk, dáár doen we het voor.”

Werelden komen samen in mama’s kamertje

De voorstelling Dag mama gaat over een vrouw, die zichzelf aan het verliezen is. Haar dochter wordt hierdoor geconfronteerd met de vraag: hoe hier mee om te gaan?

Het stuk speelt zich af in de nieuwe leefomgeving van mama: een kamertje in het verpleeghuis. Een plek waar de werelden van moeder, dochter en zorgprofessional samen komen. En dat blijkt niet eenvoudig.

Door middel van muziek en spel kruipen bezoekers in de huis van de mens met dementie. Door inzichten en handvatten aan te reiken, wordt het begrip voor mensen met dementie vergroot, evenals eigen reacties hierop.

Lydia van den Heuvel speelt mama, Sarah Blom haar dochter en David Blom de zorgverlener. Het spel wordt op de bühne live muzikaal ondersteund onder leiding van Misha Blom.

Naast Dag mama speelt het viertal sinds kort ook Dichterbij: een voorstelling, waarin ‘omgaan met liefdesrelaties’ centraal staat. Voor meer informatie en de speellijst: oudwordenmetzorg.nl

Bekijk hieronder de trailer van ‘Dag mama’: