Volledig scherm
Tijdens Night University The Cube aan de Universiteit van Tilburg, legt Jurgen Goossens (blauw shirt) uit hoe de deelnemers aan Odysseus elkaar moeten vastbinden. © Jan van Eijndhoven

Vastgebonden polsen tijdens de Night University in Tilburg

TILBURG - Verleiding, op alle gebieden, was donderdagavond het thema tijdens Night University in Tilburg. Docent staats- en bestuursrecht Jurgen Goossens vertaalde dat naar een casus over grondwettelijke, ofwel constitutionele, veranderingen.

De disclaimer in de beschrijving van het experiment in constitutionele verleidingen dat Jurgen Goossens donderdagavond tijdens Night University organiseerde, klonk nogal onheilspellend: pas op, je wordt misschien vastgebonden. In werkelijkheid viel die waarschuwing alleszins mee. Geen donkere kerkers waarin deelnemers ongenadig werden vastgesnoerd, maar een helverlicht klaslokaal waarin het doel vooral discussie was.

Mét touwen om de polsen voor een gedeelte van de groep van tien personen, dat wel. Een praktisch doel hadden die ketenen niet, vooral symbolisch en didactisch. Op deze manier bleef het gesprek bij de deelnemers langer hangen, meende Goossens, die staats- en bestuursrecht doceert aan Tilburg University.

Odysseus

Als kader bracht Goossens het verhaal van Odysseus te berde. Om op zee het gezang van de Sirenen te weerstaan, stopte Odysseus bijenwas in de oren van zijn bemanning en bond hij zichzelf vast aan de mast: alles om snelle verleidingen te weerstaan. Dat voorbeeld werd vertaald naar een situatie waarin de grondwetgever zichzelf ingewikkelde procedures oplegt in de hoop in onzekere tijden de verleiding te kunnen weerstaan om makkelijk en snel de grondwet te veranderen. 

Constitutionele veranderingen dus, waarbij het uitgangspunt is dat elk mens op een bepaald moment geneigd is om zijn macht te misbruiken. Daarom de beslissing om jezelf figuurlijk aan handen en voeten te binden, om op die manier verleiding tot snelle verandering te weerstaan. 

Referendum

Dat zou bijvoorbeeld een bindend referendum kunnen zijn, of de invoering van een constitutioneel hof. Extra lagen en handelingen, extra 'gedoe' om de grondwet te beschermen. Rode draad in het experiment: de vraag wie er uiteindelijk beslissingen mag nemen in de maatschappij. Aan wie wordt de macht overgelaten? Volksvertegenwoordigers, burgers of onafhankelijke rechters? 

Aan de hand van twee stellingen over een eventueel bindend referendum en invoering van een constitutioneel hof bogen twee groepen zich over die vragen. De ene groep over een 'gewone' wet waarbij slechts een meerderheid van de helft vereist was, de andere groep -met vastgebonden handen- over een verandering in de grondwet waarbij twee derde voor het standpunt gewonnen moest worden.

Wat Goossens betreft was het experiment geslaagd. ,,Te gek dat er in korte tijd een discussie op niveau van de grond kwam." En de touwen rond de polsen? Die mochten bij het verlaten van het experiment gewoon weer af.

  1. Betogers leggen vliegveld Barcelona plat: ‘We konden niet eens in de buurt komen’

    Betogers leggen vliegveld Barcelona plat: ‘We konden niet eens in de buurt komen’

    TILBURG/BEGUR - De uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof leidde maandag tot hevige protesten in Spanje. Betogers hebben de wegen naar het Internationale vliegveld El Prat in Barcelona platgelegd en inmiddels zijn duizenden betogers onderweg naar het het Madrileense vliegveld Barajas-Adolfo Suárez om hetzelfde te doen. Boy Hulsteijn wilde na een reünie met zijn Brabantse familie aan de Costa Brava maandagavond terug naar Amsterdam, maar dit werd hem onmogelijk gemaakt. ,,We dachten dat het wel mee zou vallen, maar de hele pleuris is ontketend.”
  2. Financieel herstel gloort voor gemeente Alphen-Chaam. ‘We hebben mooie stappen kunnen maken’
    PREMIUM

    Financieel herstel gloort voor gemeente Alp­hen-Chaam. ‘We hebben mooie stappen kunnen maken’

    ALPHEN-CHAAM - Waar andere gemeenten in de regio flink moeten bezuinigen vertoont de gemeentebegroting van Alphen-Chaam relatief goed nieuws. De laatste jaren leek ook Alphen-Chaam in zwaar financieel weer te komen. Tegenvallers in de jeugdzorg zorgden onder andere voor rode cijfers. Maar nu lijkt herstel zich aan te kondigen. Daarmee is Alphen-Chaam een uitzondering in de regio.

In samenwerking met indebuurt Tilburg