Volledig scherm
© thinkstock

Paniek bij Nederland 3: kijkcijfers storten in

Hilversum is in paniek. De kijkcijfers van Nederland 3 zijn ingestort, kopstukken houden het voor gezien en omroepen vrezen het advies van de Raad van Cultuur. Die overweegt de helft van hun budget te schrappen.

Wat te doen met Nederland 3? De meeste omroepen lijken het erover eens: met alleen jongerenprogramma's (in de ochtend en middag voor de allerkleinsten en in de avond met bijvoorbeeld Rambam en Proefkonijnen voor een wat oudere doelgroep) houden ze het niet vol. Zo gaan er stemmen op om van Nederland 3 deels een nieuws- en sportzender te maken. Er moet snel wat gebeuren. Omvallen dreigt.

Zenderbaas Roek Lips van Nederland 3 nam afgelopen vrijdag halsoverkop ontslag. Wat hij achterlaat, is een tv-net dat sinds begin dit jaar door velen in Hilversum het zorgenkindje van de publieke omroep wordt genoemd. De Wereld Draait Door, de voornaamste en wellicht enige trekpleister daar, verhuisde onlangs naar Nederland 1 waar de talkshow beter scoort dan ooit. Ook bij de NOS zijn ze meer dan tevreden: het Achtuurjournaal profiteert stevig van dit succes en mag met steevast kijkcijfers boven de twee miljoen zich weer het best bekeken programma van Nederland noemen. Die eretitel was vorig jaar nog weggelegd voor 'doorn in het oog' Goede Tijden Slechte Tijden (RTL4).

Gat
Onder leiding van Roek Lips werd het gat op Nederland 3 opgevuld met de dagelijkse soapserie StartUp. De kijkcijfers waren echter zo bedroevend laag - vaak nog geen 50.000, dat is soms lager dan die voor een testbeeld - dat vorige maand al de stekker eruit ging. Met ook de overstap van het populaire BNN-reisprogramma van Floortje Dessing naar 1, blijft er van Nederland 3 niet veel over. Een pijnlijke situatie in tijden dat Hilversum maar liefst 250 miljoen euro moet bezuinigen. De angst dat politiek Den Haag de discussie over het bestaansrecht van een derde publieke zender nieuw leven inblaast, zit er stevig in.

VARA/BNN-baas Frans Klein zegt geen enkele reden te zien de noodklok te luiden. 'Alles kan beter, maar de kritiek op Nederland 3 is zwaar overtrokken.'

De overkoepelende organisatie de Nederlandse Publieke Omroep ziet evenmin problemen. De druk is hoog vanwege de bezuinigingen. En het is jammer dat het met de serie StartUp niet gelukt is nieuwe en jonge kijkers te trekken. Maar, klinkt het triomfantelijk: 'Nederland 1, 2 en 3 staan nog steeds in de top 5 van de zenders en we bereiken meer dan 82 procent van alle Nederlanders,' zegt NPO-woordvoerder Selma Penseel.

Bronnen in Hilversum schetsen een heel ander beeld: er is paniek. De Raad van Bestuur (onder leiding van Henk Hagoort) van de NPO verdeelt straks het al sterk geslonken budget. Nederland 3 moet dus aantrekkelijker worden. Naast plannen voor een sportzender bestaan ook plannen er voortaan alle films en series onder te brengen. Of om er een platform voor de regionale omroepen van te maken.

Macht
Eigenlijk gaat alle nervositeit over macht: wie bepaalt straks welke programma's we waar zien? Om tegenwicht te bieden aan nieuwe vormen van tv kijken (concurrenten als Google, Apple, Youtube en Netflix) wil de NPO één sterke merknaam neerzetten en de publieke zenders omdopen tot NPO 1, 2 en 3 in een sterk centraal aangestuurd bestel. De omroepen vrezen de eigen zeggenschap en dus macht te verliezen. Dat is volgens insiders de ware reden dat Lips opstapte.

De Raad van Cultuur komt eind deze maand met een toekomstvisie, met de overweging omroepen voortaan nog maar 50 procent van het totale budget te geven. De andere helft zou dan beschikbaar zijn voor iedereen met een goed programma-idee. De ontevreden omroepen gaan later deze week met de NPO in conclaaf.