Acht windmolens van 235 meter hoog in polder Rijnenburg bij De Meern

Dat heeft het Utrechtse stadsbestuur vandaag voorgesteld aan de gemeenteraad. Vorig jaar presenteerde het college nog een voorstel waarin plek was voor elf windmolens. Na reacties van buurgemeenten, omwonenden en andere belanghebbenden, is dit aantal naar maximaal acht windmolens bijgesteld. De turbines, met een tophoogte tot 235 meter, komen op een afstand van minimaal 800 meter te staan van woonwijken in De Meern, Nieuwegein en IJsselstein.

Ook komen géén windmolens in het midden van polder Rijnenburg, wat eerder wel het plan was. Dit houdt ‘de mogelijkheid voor een brede ontwikkeling van het gebied open, zoals woningbouw’. Wethouder Klaas Verschuure (D66) benadrukt dat de keuze voor dat laatste nog niet gemaakt is en dat deze erg afhankelijk is van de aanleg van met name openbaarvervoervoorzieningen. 

Verschuure: ,,We kennen de urgentie van woningbouw, Rijnenburg wordt soms als een gemakkelijke optie daarvoor gezien, maar wat klemt is de mobiliteit. Je kunt wel huizen bouwen, maar je moet er ook kunnen komen.’’ Op dit moment loopt een studie naar verbetering van de bereikbaarheid in en rondom Utrecht.

Utrecht wil met het energielandschap in de polders een ‘forse bijdrage leveren aan het opwekken van duurzame energie’. De windmolens en zonnepanelen kunnen ongeveer 20 procent van de huidige Utrechtse vraag naar elektriciteit leveren en daarmee 82.500 huishoudens van stroom voorzien. Het molen- en zonnepark kan op z’n vroegst in 2022 klaar zijn. Ze blijven er dan voor tenminste twintig jaar staan. 

Eerder ging de stad uit van vijftien jaar, maar het rijk heeft vorig jaar regelingen voor windturbines zodanig aangepast dat een termijn van twintig jaar gehanteerd moet worden, zegt wethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks). Daarmee strekt de zogeheten pauze in de definitieve ontwikkeling van het gebied zich uit tot ten minste 2042.  Enkele jaren geleden was sprake van de plaatsing van windmolens en zonnepanelen tot 2030. 

Het is overigens de bedoeling dat de omgeving van Rijnenburg deelt in de opbrengsten van de energieproductie. Elders zijn diverse voorbeelden waarbij mensen aandelen kunnen kopen in windturbines en meedelen in de winst. De manier waarop dat in Rijnenburg gaat gebeuren is nog niet duidelijk, maar volgens Van Hooijdonk moet het ook toegankelijk zijn voor mensen met een smalle beurs. ,,Wellicht door korting op de stroomprijs.’’ Een dergelijke regeling moet wat haar betreft niet alleen openstaan voor Utrechters die dicht bij Rijnenburg wonen, in De Meern bijvoorbeeld, maar ook voor mensen elders in de stad en in Nieuwegein.

Ook komt er een fonds dat gevuld wordt met een klein stukje van de opbrengst van de windturbines, waarmee bijzondere projecten in de polder mogelijk gemaakt worden. Tot slot wil het college de grondeigenaren gezamenlijk compenseren voor gebruik van hun grond voor de plaatsing van windmolens. Dit om te voorkomen dat alleen de eigenaren waar de molens komen te staan, veel geld opstrijken, terwijl de buurman het nakijken heeft.

In het plan is ook ruimte gereserveerd voor een roeibaan, echter op een iets zuidelijkere plek dan in eerdere schetsen is aangegeven. Volgens Van Hooijdonk komt de baan er niet op korte termijn, omdat uit de exploitatie van wind- en zonne-energie niet de benodigde 40 miljoen te financieren is. Dat is wellicht wel mogelijk bij de ontwikkeling van woningbouw.

Nu burgemeester en wethouders hun voorstel hebben gepresenteerd is het woord aan de Utrechtse gemeenteraad. Als die uiteindelijk zijn fiat geeft, kunnen ontwikkelaars van energieparken plannen indienen die de gemeente vervolgens toetst aan de vastgelegde uitgangspunten. Eventueel volgt een selectie. Daarna moeten voor windmolens bestemmingsplannen worden aangepast. Als alles heel erg meezit, kan de bouw in 2022 beginnen, zegt Van Hooijdonk.